Strzelanina między SBU a GUR w Kijowie podczas przeszukania mieszkania bojownika RDK
2 września w kijowskiej dzielnicy Berezniaky doszło do strzelaniny z udziałem funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) i wywiadu wojskowego Ministerstwa Obrony (GUR). Starcie nastąpiło podczas przeszukania mieszkania zastępcy dowódcy Rosyjskiego Korpusu Ochotniczego (RDK) Stepana Kapłunowa. Prezydent Wołodymyr Zełenski nazwał zdarzenie „haniebnym” i tego samego dnia podpisał dekret o zwolnieniu z funkcji szefa Departamentu Ochrony Tajemnicy Państwowej i Licencjonowania SBU Ołeha Chramowa.
Dlaczego to ważne
Incydent ujawnił gwałtowny konflikt zbrojny między dwiema kluczowymi służbami specjalnymi Ukrainy na terenie mieszkalnym Kijowa, co w czasie wojny rodzi pytania o koordynację między resortami. Prezydent Zełenski publicznie określił zdarzenie jako haniebne i natychmiast pociągnął do odpowiedzialności kadrowej jednego z kierowniczych oficjeli SBU. Sprawa jest powiązana z szerszym napięciem między SBU a GUR oraz z zarzutami wobec bojownika rosyjsko-ochotniczej jednostki działającej w strukturach ukraińskiego wywiadu wojskowego. Według doniesień medialnych wśród personelu GUR były osoby ranne.
Co się wydarzyło
2 września w dzielnicy Berezniaky w Kijowie, przy ulicy Jurija Szumskiego, doszło do starcia z użyciem broni między funkcjonariuszami SBU a bojownikami specjalnej jednostki „Tymur” GUR, do której należy Rosyjski Korpus Ochotniczy. W trakcie przeszukania mieszkania zastępcy dowódcy RDK ds. operacji bojowych Stepana Kapłunowa SBU twierdzi, że jej grupa operacyjno-śledcza została zaatakowana przez osoby powiązane z siłami obrony, które zablokowały pojazdy i próbowały udaremnić czynności procesowe. Według SBU do akcji wkroczono specjalną jednostkę „Alfa”, użyto broni i ranne zostały osoby określone jako „stawiające opór”. Dowódca jednostki „Tymur” GUR przedstawia odwrotną wersję: jego nieuzbrojeni ludzie zostali ostrzelani bez ostrzeżenia przez funkcjonariuszy SBU, którzy wcześniej mieli uprowadzić w biały dzień dowódcę bojowego GUR i przetrzymywać go bez formalnych zarzutów. Ranny został co najmniej jeden przedstawiciel GUR. Tego samego dnia prezydent Zełenski podpisał dekret nr 868 o zwolnieniu Ołeha Chramowa ze stanowiska szefa Departamentu Ochrony Tajemnicy Państwowej i Licencjonowania SBU. Kierownik Biura Prezydenta i były szef GUR Kyryło Budanow zaapelował o „dokładne i bezstronne śledztwo”, stwierdzając, że „nikt nie ma prawa bezkarnie porywać wojskowych, otwierać ognia na ulicach miast ani wydawać i wykonywać przestępczych rozkazów”. Śledztwo prowadzi Państwowe Biuro Śledcze (DBR), a Prokuratura Generalna wszczęła postępowanie w sprawie gróźb i zamachu na życie funkcjonariusza organów ścigania.
Jak opisują to źródła ukraińskie
Ukraińskie media koncentrują się na starciu dwóch ukraińskich służb specjalnych na ulicy mieszkalnej Kijowa i szczegółowo relacjonują wersję Kapłunowa o jego uprowadzeniu 23 sierpnia, warunkach przetrzymywania oraz wywieraniu na niego presji psychologicznej przez SBU. Szeroko cytowane są słowa prezydenta Zełenskiego o „absolutnie haniebnym” charakterze zdarzenia, apel Budanowa o bezstronne śledztwo oraz natychmiastowe zwolnienie Chramowa z SBU. Równolegle podawana jest oficjalna wersja SBU o rzekomym zamachu zleconym przez FSB i rzekomych kontaktach Kapłunowa z rosyjskimi służbami, którą Kapłunow i jego adwokat Taras Borowski odpierają, twierdząc, że przyznanie się zostało wymuszone w niewoli.
Jak opisują to źródła międzynarodowe
W dostarczonej syntezie nie wskazano odrębnej międzynarodowej ramy narracyjnej dla tego zdarzenia.
Czym różnią się relacje
Strony konfliktu podają sprzeczne wersje kluczowych faktów. SBU twierdzi, że jej grupa operacyjno-śledcza została zaatakowana przez osoby powiązane z GUR lub siłami obrony i że broń użyto wyłącznie w celu stłumienia oporu. Dowódca jednostki „Tymur” GUR oraz dowódca RDK Denys „White Rex” Kapustin utrzymują, że SBU otworzyła ogień bez ostrzeżenia do nieuzbrojonych ludzi GUR i że jedynymi strzelającymi byli funkcjonariusze SBU. SBU podaje, że Kapłunow przyznał się do kontaktów z FSB i współpracował ze śledztwem, a w jego telefonie znaleziono korespondencję z przedstawicielem FSB; Kapłunow i jego adwokat odrzucają to, twierdząc, że przyznanie wymuszono psychologicznie w niewoli i że rzeczywiste kontakty z FSB nie istniały. Kapłunow, jego adwokat i RDK opisują 23 sierpnia jako bezprawne porwanie bez zarzutów przez osoby podające się za policjantów; SBU przedstawia to jako operację kontrwywiadowczą powiązaną z udaremnieniem planowanego zabójstwa na zlecenie FSB. Kapłunow i jego adwokat określili narrację o „udaremnieniu zamachu terrorystycznego” jako zabieg PR-owy mający ukryć nielegalne zatrzymanie. Różni się także liczba i przynależność rannych: Ukrainska Prawda podaje trzech rannych przedstawicieli GUR, z czego jeden w stanie ciężkim; SBU mówi ogólnie o rannych wśród „osób stawiających opór”.
Kontekst
Rosyjski Korpus Ochotniczy (RDK) to ochotnicza jednostka rosyjskojęzycznych bojowników działająca w strukturach wywiadu wojskowego Ministerstwa Obrony Ukrainy (GUR), w ramach specjalnej jednostki „Tymur”. SBU i GUR to odrębne służby specjalne o nakładających się obszarach działania; źródła osadzają obecny incydent w kontekście rywalizacji między nimi. Kapłunow został publicznie zgłoszony przez RDK jako zaginiony 1 września po domniemanym uprowadzeniu z domu 23 sierpnia; 2 września przywieziono go z powrotem do jego mieszkania na przeszukanie, w trakcie którego doszło do strzelaniny. Anonimowe źródło cytowane przez Babel wskazało Achmieda Zakajewa, przywódcę rządu na uchodźstwie nieuznawanej Republiki Czeczeńskiej Iczkerii, jako postać „opozycji rosyjskiej”, którą miała chronić SBU; SBU oficjalnie nie ujawniła nazwiska. Według publikacji emerytowanego generała SBU Wiktora Jahuna od 2 stycznia 2026 roku GUR nie kieruje już Kyryło Budanow; obecnym szefem wywiadu wojskowego ma być generał porucznik Ołeh Iwaszczenko.
Źródła
- НВ — Зеленский уволил высокопоставленного чиновника СБУ после стрельбы с участием силовиков в Киеве (3 września 2026)
- НВ — Сотрудник СБУ и военный ГУР получили подозрения после перестрелки в Киеве (3 września 2026)
- Бабель — Стрілянина в Києві між ГУР і СБУ - що відбулося насправді (3 września 2026)
- ZN.UA — Зеленський звільнив одного з топпосадовців СБУ після "ганебної" перестрілки у Києві (3 września 2026)
- ZN.UA — "Стріляли по неозброєних": командир ГУР "Тимур" озвучив свою версію сутички з СБУ в Києві (3 września 2026)
- ЛІГА.net LB.ua — "Цього точно не мало статися": у СБУ пояснили конфлікт із ГУР у Києві (3 września 2026)
- hromadske — Зеленський звільнив посадовця СБУ після того, як анонсував кадрові рішення на тлі стрілянини між спецслужбою та ГУР (3 września 2026)
- hromadske — Двом учасникам перестрілки між СБУ та ГУР у Києві повідомили про підозри. Про кого йдеться? (3 września 2026)
- Суспільне Новини — Конфлікт між СБУ та ГУР: двом учасникам повідомили про підозри (3 września 2026)
- Українська правда — Перестрілка між СБУ та ГУР: двом військовим оголосили підозри (3 września 2026)
- hromadske — Стрілянина в Києві, викрадення розвідника і давня ворожнеча: що відомо про конфлікт СБУ та ГУР (3 września 2026)
- Суспільне Новини — ДБР не затримувало співробітників СБУ після стрілянини у Києві (3 września 2026)
- Радіо Свобода — Конфлікт між СБУ і ГУР: у рамках розслідування ДБР оголосило перші підозри (3 września 2026)
- НВ — «У одного пробита артерия». Что известно о состоянии троих бойцов ГУР, раненых во время стрельбы в Киеве — замкомандира РДК Каплунов (3 września 2026)
- hromadske — Каплунов заявив, що його допитував особисто очільник СБУ Поклад, щоб «дискредитувати» Буданова (3 września 2026)
- НВ — «Допрашивал генерал Поклад». Каплунов заявил, что СБУ пыталась дискредитировать спецподразделение Тимура и лично Буданова — видео (3 września 2026)
- Укрінформ — СБУ та ГУР надали свої версії, Офіс генпрокурора і ДБР повідомлять деталі - радник Президента про стрілянину (3 września 2026)
- Українська правда — Каплунов: СБУ за моєї допомоги намагалися дискредитувати Буданова (3 września 2026)
- ZN.UA — "Мене допитував Поклад: Каплунов розповів нові подробиці викрадення (3 września 2026)
- НВ — Заместитель командира РДК Каплунов озвучил вероятную причину своего похищения, которое привело к конфликту спецслужб (3 września 2026)
- ZN.UA — СБУ показала докази співпраці Каплунова і ФСБ (3 września 2026)
- Інтерфакс-Україна — Заступник командира РДК мав підготувати замах проти одного із лідерів російського опозиційного руху, заявляють в СБУ (3 września 2026)
- Інтерфакс-Україна — Заступник командира РДК заявив про затримання СБУ та тиск через підозру у співпраці з ФСБ (3 września 2026)
- Українська правда — Каплунов розповів про перебування у "таємній в’язниці", де йому погрожували "зникнути назавжди" (3 września 2026)
- ЛІГА.net LB.ua — Заступник командира РДК Каплунов заявив про викрадення та дев’ять днів утримання в неволі (3 września 2026)
- Новинарня — Стрілянина за участі спецслужб у Києві. СБУ заявила, що Каплунов на замовлення ФСБ готував замах на (3 września 2026)
- Бабель — СБУ заявила, що затримала замкомандира РДК за підозрою в контактах з ФСБ та підготовкою замаху (3 września 2026)
- ZN.UA — Каплунов підтвердив, що його утримувала СБУ. ЗМІ показали відео викрадення (3 września 2026)
- НВ — «События слышал через окно». Ключевой фигурант конфликта между ГУР и СБУ рассказал, где находился в момент резонансной стрельбы в Киеве (3 września 2026)
- hromadske — Стрілянину з ГУР назвали «неприпустимою». СБУ заявила, що Каплунов готував замах на одного з лідерів російського опозиційного руху (3 września 2026)
- Суспільне Новини — Доброволець РДК Каплунов заявив, що СБУ затримували його через підозру у співпраці з ФСБ (3 września 2026)
- Радіо Свобода — Стрілянини «не мало статися»: СБУ стверджує, що заступник командира РДК контактував зі спецслужбами Росії (3 września 2026)
- Новинарня — Перестрілка СБУ та ГУР: двом учасникам повідомили про підозру (3 września 2026)
- hromadske — Медіа дізналися ім'я «одного з лідерів російського опозиційного руху», на якого, за версією СБУ, Каплунов готував замах (3 września 2026)
- Суспільне Новини — СБУ підозрює заступника командира РДК у замаху на Ахмеда Закаєва (3 września 2026)
- Суспільне Новини — Доброволець РДК Каплунов звинуватив СБУ у викраденні його та дискредитації співробітників ГУР (3 września 2026)
- Українська правда — СБУ показала відео, де Каплунов визнає зв'язок з ФСБ РФ. Його адвокат заявляє про зізнання під тиском (3 września 2026)
- НВ — «Психологическое давление». Замкомандира РДК Каплунов заявил, что на допросах вынужденно согласился с версией СБУ о его связях с ФСБ (3 września 2026)
- Суспільне Новини — СБУ заявила про викриття заступника командира РДК, який готував замах на одного з лідерів російської опозиції (3 września 2026)
- Укрінформ — Заступник командира РДК мав підготувати замах на одного з лідерів російської опозиції - СБУ (3 września 2026)
- НВ — СБУ заявила, что Каплунов по заказу ФСБ готовил покушение на российского оппозиционера в Украине (3 września 2026)
- НВ — После стрельбы в Киеве на Березняках: вопросов стало больше (3 września 2026)
- hromadske — «Метою була дискредитація спеціпідрозділу Тимура». Каплунов заявив, що його затримали за підозрою у контактах із ФСБ (3 września 2026)