Opublikowano · Aktualizacja

Okupacyjny sąd skazał melitopolską dziennikarkę Irynę Lewczenko na 15 lat kolonii karnej

Okupacyjny Sąd Obwodowy w Zaporoziu skazał 4 września 2026 r. emerytowaną dziennikarkę z Melitopola Irynę Lewczenko na 15 lat kolonii karnej, uznając ją za winną szpiegostwa na podstawie art. 276 rosyjskiego kodeksu karnego. Lewczenko przebywa w rosyjskiej niewoli od ponad trzech lat; jej mąż Ołeksandr, zatrzymany razem z nią w maju 2023 r., został zwolniony w sierpniu 2024 r.

Najważniejsze

  • 4 września 2026 r. okupacyjny Sąd Obwodowy w Zaporoziu skazał Irynę Lewczenko na 15 lat kolonii karnej
  • Wyrok zapadł na podstawie art. 276 rosyjskiego kodeksu karnego (szpiegostwo)
  • Rosyjscy żołnierze zatrzymali Lewczenko i jej męża Ołeksandra 6 maja 2023 r. w okupowanym Melitopolu
  • Ołeksandr Lewczenko został zwolniony w sierpniu 2024 r.
  • Według sądu okupacyjnego Lewczenko miała przez Telegram przekazywać ukraińskim służbom dane o lokalizacjach administracji i ruchach wojsk rosyjskich w obwodzie zaporoskim
  • Iryna Lewczenko pracowała w dziennikarstwie od 1981 r., w tym w melitopolskiej gazecie «Nowyj Deń»; w chwili zatrzymania była na emeryturze
  • Ukraina prowadzi odrębne negocjacje z Rosją w sprawie uwolnienia 28 ukraińskich dziennikarzy przetrzymywanych w niewoli

Dlaczego to ważne

Skazanie emerytowanej dziennikarki lokalnej z ponad 40-letnim stażem na 15 lat kolonii przez sąd działający na okupowanym terytorium pokazuje, jak rosyjski aparat represji wykorzystuje zarzuty szpiegostwa wobec ukraińskich cywilów, w tym przedstawicieli mediów. Sprawa Lewczenko jest elementem szerszego toru negocjacyjnego, w ramach którego Ukraina zabiega o uwolnienie 28 dziennikarzy przetrzymywanych w rosyjskiej niewoli.

Co się stało

4 września 2026 r. okupacyjny Sąd Obwodowy w Zaporoziu ogłosił wyrok 15 lat kolonii karnej wobec emerytowanej melitopolskiej dziennikarki Iryny Lewczenko, uznając ją za winną szpiegostwa na podstawie art. 276 rosyjskiego kodeksu karnego — zarzut dotyczył przekazywania, zbierania lub przechowywania informacji wykorzystywanych przeciwko siłom zbrojnym Federacji Rosyjskiej. Według ustaleń sądu okupacyjnego Lewczenko miała przez Telegram skontaktować się z mieszkanką terytorium kontrolowanego przez Ukrainę i zgodzić się przekazywać ukraińskim służbom specjalnym dane o lokalizacjach budynków administracyjnych, pracowników władz okupacyjnych oraz trasach przemieszczania się rosyjskiego personelu, sprzętu i uzbrojenia w obwodzie zaporoskim; sąd twierdził też, że w lutym 2023 r. przekazała informacje o rosyjskich ministerstwach i resortach, w tym strukturach siłowych, wraz z adresami i listami pracowników, oraz że nie usunęła tych danych z telefonu do czasu zatrzymania przez FSB. Iryna Lewczenko i jej mąż Ołeksandr zostali zatrzymani przez rosyjskich żołnierzy 6 maja 2023 r. w tymczasowo okupowanym Melitopolu; Ołeksandr został zwolniony w sierpniu 2024 r. Lewczenko od ponad trzech lat przebywa w rosyjskiej niewoli — była przetrzymywana kolejno w Melitopolu, Doniecku, Symferopolu na okupowanym Krymie i Krasnodarze, a następnie ponownie w Doniecku, gdzie według jej siostry Oleny Rudenko trzymana jest w celi ok. 3 na 4 metry razem z trzema innymi kobietami.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Wszystkie źródła, na których oparta jest synteza, pochodzą z Ukrainy lub są powiązane z ukraińskim środowiskiem medialnym i konsekwentnie używają wobec sądu i zatrzymania określeń «sąd okupacyjny», «porwanie» i «zakładnik». Ukraińskie media podkreślają tożsamość Lewczenko jako wieloletniej lokalnej dziennikarki i obywatelki Ukrainy, która nie zrzekła się obywatelstwa, przedstawiając zarzut szpiegostwa jako sfabrykowany. W szerokim kontekście ukraińskie redakcje włączają sprawę Lewczenko w odrębny tor negocjacyjny o uwolnienie 28 ukraińskich dziennikarzy przetrzymywanych w rosyjskiej niewoli oraz przypominają o działaniach Instytutu Informacji Masowej i parlamentarnej komisji śledczej ds. zbrodni rosyjskich wobec mediów.

W czym relacje się różnią

Źródła różnią się w kwestii dokładnej daty zatrzymania Lewczenko i jej męża — część podaje precyzyjnie 6 maja 2023 r., wcześniejsze doniesienia określały to bardziej ogólnie jako „początek maja 2023 r.". Rozbieżności dotyczą także długości kariery dziennikarskiej Lewczenko w gazecie «Nowyj Deń»: część źródeł pisze o „ponad 40 latach", inne wskazują konkretnie 41 lat.

Kontekst

Iryna Lewczenko pracowała w dziennikarstwie od 1981 r., przez większość kariery w melitopolskiej gazecie rejonowej «Nowyj Deń»; w chwili zatrzymania była na emeryturze. Wraz z mężem Ołeksandrem została zatrzymana przez rosyjskich żołnierzy 6 maja 2023 r. w tymczasowo okupowanym Melitopolu; mąż został zwolniony w sierpniu 2024 r. Lewczenko była przetrzymywana kolejno w Melitopolu, Doniecku, Symferopolu na Krymie i Krasnodarze, a następnie ponownie w Doniecku, gdzie według doniesień jej siostry Oleny Rudenko przebywa w celi ok. 3 na 4 metry razem z trzema innymi kobietami. Instytut Informacji Masowej umieszcza ją na liście cywilnych dziennikarzy przetrzymywanych w rosyjskiej niewoli; poseł Jarosław Jurczyszyn publicznie opisywał stan jej zdrowia i warunki przetrzymywania.