Ukraińskie służby zlikwidowały w Doniecku sprawcę zamachu na generała Shapovala z 2017 roku

Dlaczego to ważne

Likwidacja Szutowa potwierdza wieloletni wysiłek ukraińskich służb w docieraniu do osób odpowiedzialnych za głośne zabójstwa ukraińskich oficerów wywiadu i służb bezpieczeństwa na terytorium kontrolowanym przez Rosję. Pokazuje też zasięg operacyjny ukraińskich służb specjalnych w okupowanym Doniecku lata po zabójstwach, których był sprawcą. Według ówczesnego śledztwa zabójstwo Shapovala było odwetem za wcześniejsze likwidacje separatystycznych dowódców Motorola, Hiwy i innych.

Co się stało

27 lipca w okupowanym Doniecku ukraińskie służby specjalne przeprowadziły operację, w której wyniku zginął Ołeh Szutow, operator tak zwanego "Centrum Operacji Specjalnych MBP DRL". Zamach przeprowadzono wieczorem w dzielnicy Leninskij, podłożono i zdetonowano improwizowany ładunek wybuchowy w samochodzie Subaru, którym Szutow przyjechał do kompleksu sportowego "Dynamo". Informacji o likwidacji nie upubliczniono od razu – czekano z jej ogłoszeniem do momentu, aż grupa agenturalno-bojowa wróci na terytorium kontrolowane przez Ukrainę.

Szutow był już wcześniej publicznie wskazany przez ówczesnego szefa SBU Wasyla Hrycaka jako bezpośredni sprawca zamachu bombowego z 27 czerwca 2017 roku w Kijowie, w którym zginął generał major Maksyma Szapował, dowódca 10. Samodzielnego Pułku Operacji Specjalnych GUR MON. Według ustaleń SBU Szutow wynajął mieszkanie w budynku, w którym mieszkał Szapował, oraz miejsce parkingowe obok miejsca parkowania generała; w ciągu godziny po zamachu opuścił Kijów i wyjechał najpierw do Rosji, a stamtąd na Donbas. Łączono go także z zabójstwem 31 marca 2017 roku w Mariupolu pułkownika SBU Ołeksandra Charaberiusza. Szutow, urodzony 9 marca 1966 roku mieszkaniec Doniecka, był także prezesem tamtejszego stowarzyszenia dżudo i sambo tak zwanej DRL.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Oba ukraińskojęzyczne źródła przedstawiają likwidację jako udaną operację specjalną ukraińskich służb na terytorium okupowanym, wymierzoną w osobę powiązaną z wcześniejszymi zabójstwami ukraińskich oficerów. Ramowanie koncentruje się na rozliczalności za konkretne zabójstwa z 2017 roku imiennych ukraińskich oficerów wywiadu i SBU, podkreślając długi ślad śledztwa i operacji, a nie szerszy kontekst polityczny.

W czym relacje się różnią

Źródła różnią się w opisie tego, kto przeprowadził operację: jeden artykuł opisuje ją jako dzieło "ukraińskich służb specjalnych", drugi powołuje się na źródła wskazujące "Siły Obronne Ukrainy". Różnią się też w sposobie określenia funkcji Shapovala: jedno nazywa go "rozvidnyk-spetspryznachnets" (oficer wywiadu wojskowego sił specjalnych), drugie – "rozvidnyk HUR" (oficer wywiadu HUR).

Kontekst

27 czerwca 2017 roku Maksyma Szapował, generał major i dowódca 10. Samodzielnego Pułku Operacji Specjalnych GUR MON, zginął w zamachu bombowym w kijowskiej dzielnicy Sołomjanskij; pośmiertnie otrzymał stopień generała majora. 31 marca 2017 roku w Mariupolu zginął pułkownik SBU Ołeksandr Charaberiusz, szef wydziału kontrwywiadu SBU w obwodzie donieckim; ze sprawą tą łączony jest także Szutow. W kwietniu 2019 roku ówczesny szef SBU Wasyl Hrycak publicznie wskazał Szutowa jako sprawcę zabójstwa Shapovala, opisując, jak wynajął mieszkanie i miejsce parkingowe w pobliżu miejsca zamieszkania Shapovala i w ciągu godziny po zamachu uciekł do Rosji, a następnie na Donbas.

Według SBU organizatorami obu zabójstw byli generał porucznik FSB Rosji Dmytro Minajew, szef departamentu operacji kontrwywiadowczych FSB, oraz jego podwładny, szef centrum operacji specjalnych "MBP DRL" Wasyl Jewdokimow o pseudonimie "Lenin". W kwietniu 2019 roku SBU zatrzymała siedmiu członków rosyjskiej grupy dywersyjno-rozpoznawczej, w tym dwóch oficerów służb specjalnych Rosji; grupa była powiązana ze Szutowem i planowała zabójstwo oficera wywiadu wojskowego, gdy jeden z sabotażystów zdetonował się podczas podkładania ładunku pod jego samochód. Według ówczesnego śledztwa zabójstwo Shapovala stanowiło odwet ze strony rosyjskiej lub separatystów z ORDŁO za wcześniejsze likwidacje bojowników Motoroli, Hiwy i innych. Szutow był także prezesem stowarzyszenia dżudo i sambo tak zwanej DRL. W kwietniu 2024 roku tak zwane "MBP DRL" miało zostać zlikwidowane, a jego funkcje przekazane miejscowej dyrekcji FSB.