Rosja masowo używa rakiet RM-48U z systemów S-400 przeciwko Ukrainie

Dlaczego to ważne

Przemysłowe wykorzystanie pocisku wcześniej szkoleniowego sygnalizuje, że Rosja dostosowuje swój arsenał uderzeniowy do ograniczeń produkcyjnych i jednocześnie prowadzi kampanię wyniszczania ukraińskiej obrony powietrznej. Skala lipcowych wystrzeleń — najwyższa od 2022 roku — oraz ponad dwukrotny wzrost planowanej produkcji RM-48U pokazują, że Moskwa traktuje te pociski jako element długofalowej strategii. Jednoczesne ograniczenie użycia Iskanderów wskazuje, że rezerwy te są świadomie oszczędzane na zimową kampanię.

Co się stało

Rosyjska armia znacząco zwiększyła użycie rakiet RM-48U — wcześniej wykorzystywanych do szkolenia załóg obrony powietrznej — w uderzeniach na Ukrainę, wystrzeliwując je z systemów S-400. Według analityków wojskowych prokuratury generalnej pociski te stanowiły ponad połowę z 228 rakiet balistycznych i hipersonicznych wystrzelonych na Ukrainę w lipcu i na początku sierpnia. W samym lipcu Rosja wystrzeliła 158 takich pocisków — najwięcej w jednym miesiącu od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji — z czego 87 to RM-48U. Jednocześnie liczba wystrzeleń Iskanderów spadła do 38 z ponad 100 w poprzednim miesiącu. RM-48U to jednosegmentowy pocisk z silnikiem na paliwo stałe, osiągający prędkość 4–6 Machów i zasięg do 400 km, wyposażony w 199-kilogramową głowicę odłamkowo-burzącą z zapalnikiem kontaktowym. Średnie odchylenie od celu wynosi około 300 metrów, ale głowica rozrzuca odłamki na dużym obszarze. HUR opisał RM-48U jako rosyjski balistyczny „Frankenstein” — jego silnik na paliwo stałe pochodzi od pocisku 48N6DM kompleksu S-400, a sekcja ogonowa od eksportowej wersji 48N6E2 dla S-300PMU1/2 i S-400. W rosyjskiej armii utworzono odrębne jednostki taktyczne do uderzeń tymi pociskami. Według HUR Rosja planuje ponad dwukrotnie zwiększyć produkcję RM-48U w bieżącym roku — z ponad 200 do ponad 480 sztuk.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Ukraińskie źródła eksponują dane prokuratury generalnej i HUR jako główne źródła informacji o składzie wystrzeliwanych pocisków, miesięcznych wolumenach i zapasach. Podkreślają konkretny przypadek — uderzenie atoz5 sierpnia w platformę stacji kolejowej „Kvitneva” w rejonie browarskim obwodu kijowskiego, w którym zginęło osiem osób, a które zostało przeprowadzone rakietą RM-48U, a nie Iskanderem-M, akcentując cywilny koszt użycia przerobionego pocisku. Przytaczają też określenie „Frankenstein” ukute przez HUR, by podkreślić, że Rosja kompletuje pociski z komponentów systemów obrony powietrznej, przedstawiając to jako oznakę napięć w konwencjonalnej produkcji rakietowej.

Jak piszą o tym źródła międzynarodowe

Ukraińskie media powołują się przede wszystkim na wywiady z ekspertem RUSI Sidharthem Kaushalem, co wskazuje, że historia jest pozyskiwana z londyńskiego ośrodka analitycznego, a nie z oryginalnego zachodniego dziennikarstwa z terenu. Międzynarodowy akcent koncentruje się na strategicznej interpretacji, że masowe użycie RM-48U ma na celu wyczerpanie ukraińskich zapasów przechwytujących pocisków przy jednoczesnym zachowaniu precyzyjnych rakiet na zimę — to ujęcie wprowadzone przez analityka RUSI, a nie przez ukraińskich urzędników.

W czym relacje się różnią

Podawane szacunki zapasów się różnią: ISW przypisuje Rosji około 100 Iskanderów i 400 RM-48U, podczas gdy RUSI szacuje produkcję Iskanderów na około 750 sztuk rocznie.

Kontekst

Oznaczenie „RM” oznacza „rakieта-miszеń” (pocisk-cel); RM-48U zbudowany jest z silnika na paliwo stałe 48N6DM i sekcji ogonowej pierwotnie zaprojektowanych dla pocisków systemów obrony powietrznej S-400 i S-300PMU1/2. RM-48U to jednosegmentowy pocisk z silnikiem na paliwo stałe, lecący po trajektorii balistycznej z prędkością 4–6 Machów, o deklarowanym zasięgu do 400 km, z 199-kilogramową głowicą odłamkową. Jego nawigacja inercyjna połączona z satelitarną opartą na odbiornikach Kometa-R12 daje średnie odchylenie od celu około 300 metrów — mniejszą precyzję niż Iskander, ale wciąż niebezpieczną ze względu na rozległy efekt odłamkowy. Rosja utworzyła dedykowane jednostki taktyczne do uderzeń RM-48U z naprowadzaniem radiokomendowym.