Opublikowano · Aktualizacja

Rosja masowo odpala w Ukrainę zmodyfikowane rakiety-treningowe RM-48U, oszczędzając Iskandery na zimę

Rosyjska armia znacząco zwiększyła użycie rakiet RM-48U – pierwotnie szkolnych „rakiet-celow” wystrzeliwanych z systemów S-300/S-400 – do uderzeń w Ukrainę. Według ukraińskich i zachodnich analityków mają one wyczerpywać zapasy ukraińskich pocisków przechwytujących, a Rosja jednocześnie gromadzi Iskandery, KN-23/24, Cyrkony i Kindżały na kampanię zimową. Tylko w lipcu Rosja wystrzeliła 158 rakiet balistycznych i hipersonicznych – najwięcej w jednym miesiącu od początku pełnoskalowej inwazji, z czego 87 stanowiły RM-48U.

Najważniejsze

  • Według analityków Biura Prokuratora Generalnego RP-48U stanowiły ponad połowę z 228 rakiet balistycznych i hipersonicznych wystrzelonych w lipcu i na początku sierpnia.
  • W lipcu Rosja wystrzeliła 158 rakiet balistycznych i hipersonicznych – najwięcej w jednym miesiącu od początku pełnoskalowej inwazji; 87 z nich to RM-48U.
  • W tym samym miesiącu liczba wystrzelonych Iskanderów spadła do 38 ze ponad 100 w czerwcu.
  • Rakieta RM-48U to jednosegmentowy pocisk z silnikiem na paliwo stałe, lecący po torze balistycznym z prędkością 4–6 Machów i z zasięgiem do 400 km; niesie głowicę odłamkowo-burzącą o masie 199 kg i średnio odchyla się od celu o ok. 300 m.
  • GUR (ukraiński wywiad wojskowy) nazywa RM-48U rosyjskim balistycznym „Frankensteinem” – silnik zaczerpnięto z pocisku 48N6E wersji S-400, a tylną sekcję z eksportowego 48N6E2 do S-300PMU1/2 i S-400.
  • Według HUR Rosja planuje ponad dwukrotnie zwiększyć produkcję RM-48U w tym roku – z ponad 200 sztuk w ubiegłym roku do ponad 480.
  • Uderzenie w platformę stacji kolejowej „Kvitneva” w obwodzie kijowskim 5 sierpnia, w którym zginęło osiem osób, zostało wykonane rakietą RM-48U, a nie Iskanderem-M.

Dlaczego to ważne

Użycie RM-48U – tańszej, mniej precyzyjnej rakiety szkoleniowej – na masową skalę świadczy o tym, że Rosja dostosowuje się do ograniczeń produkcyjnych, jednocześnie realizując wyraźną strategię: obciążać ukraińską obronę powietrzną wolumenem, a cenne Iskandery, KN-23/24, Cyrkony i Kindżały zachować na zimową ofensywę. Tylko w lipcu Ukraina musiała mierzyć się z 158 rakietami balistycznymi i hipersonicznymi – rekordowym wolumenem od 2022 roku. Ofiarą tej taktyki są cywile: 5 sierpnia pocisk RM-48U uderzył w stację „Kvitneva” w obwodzie kijowskim, zabijając osiem osób.

Co się stało

Rosyjska armia znacząco zwiększyła wykorzystanie rakiet RM-48U do uderzeń na cele w Ukrainie. RM-48U to „rakieta-cel” – szkolna amunicja wystrzeliwana z systemów obrony powietrznej S-300/S-400, którą ukraiński wywiad wojskowy (GUR) opisuje jako balistycznego „Frankensteina” złożonego z komponentów tych systemów: silnik stałopalny pochodzi od kierowanego pocisku 48N6E wersji S-400, a tylny segment od eksportowego 48N6E2. Według danych analityków Biura Prokuratora Generalnego w lipcu i na początku sierpnia RM-48U stanowiły ponad połowę z 228 rakiet balistycznych i hipersonicznych wystrzelonych w Ukrainę; w samym lipcu Rosja wystrzeliła ich 158 – najwięcej w jednym miesiącu od początku pełnoskalowej inwazji, z czego 87 to RM-48U. Jednocześnie liczba wystrzelonych Iskanderów spadła do 38 ze ponad 100 w czerwcu. Parametry techniczne RM-48U: tor balistyczny, prędkość 4–6 Machów, zasięg do 400 km, głowica odłamkowo-burząca o masie 199 kg i średnie odchylenie od celu wynoszące ok. 300 m. HUR szacuje, że Rosja planuje ponad dwukrotnie zwiększyć produkcję tych pocisków w bieżącym roku – z ponad 200 sztuk w ubiegłym roku do ponad 480. Analitycy RUSI (Royal United Services Institute), w tym starszy badacz Sidharth Kaushal, oceniają zapasy rosyjskie na ok. 100 Iskanderów i ok. 400 RM-48U, a roczną produkcję Iskanderów na ok. 750 sztuk, ograniczaną dostępnością silników stałopalnych. Przykładem skutków tej taktyki był atak 5 sierpnia na platformę stacji „Kvitneva” w obwodzie kijowskim, w którym zginęło osiem osób – uderzenie to, jak ustalono, zostało wykonane rakietą RM-48U, a nie Iskanderem-M.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Ukraińskie źródła (ZN.UA, Новинарня) wprost przypisują dane i wypowiedzi konkretnym instytucjom: Biuru Prokuratora Generalnego, HUR (ukraińskiemu wywiadowi wojskowemu) oraz brytyjskiemu ośrodkowi analitycznemu RUSI. Ramowanie mocno akcentuje interpretację strategiczną – że Rosja celowo wyczerpuje ukraińskie zapasy przechwytujących teraz, gromadząc Iskandery, KN-23/24, Cyrkony i Kindżały na kampanię zimową – oraz nadaje RM-48U etykietę „balistycznego Frankensteina”, podkreślając prowizoryczny charakter broni. Ukraińska relacja wskazuje też na konkretną ofiarę cywilną: uderzenie 5 sierpnia w stację „Kvitneva” w obwodzie kijowskim, w którym zginęło osiem osób, wykonane właśnie przez RM-48U.

W czym relacje się różnią

Źródła nie są spójne co do tego, który z amerykańskich ośrodków – ISW (Institute for the Study of War) czy RUSI (Royal United Services Institute) – podał szacunki zapasów rosyjskich (ok. 100 Iskanderów i ok. 400 RM-48U) oraz rocznej produkcji Iskanderów na poziomie ok. 750 sztuk. Jedne fakty przypisują te liczby ISW, inne – RUSI, choć wypowiedź Kaushala z RUSI jednoznacznie odnosi się do tempa produkcji Iskanderów. Drobna rozbieżność dotyczy też autorstwa statystyki za lipiec: jedne fakty wskazują Biuro Prokuratora Generalnego, inne – „analityków wojskowych Biura Prokuratora Generalnego”; w obu przypadkach chodzi o tę samą instytucję.

Kontekst

Oznaczenie „RM” w nazwie rakiety to skrót od „ракета-мішень” (rakieta-cel). Według HUR RM-48U to balistyczny „Frankenstein” złożony z komponentów systemów S-300 i S-400: silnik stałopalny zaczerpnięto z pocisku 48N6E wersji S-400, a tylny segment – z eksportowego 48N6E2 używanego w S-300PMU1/2 i S-400. Parametry: tor balistyczny, prędkość 4–6 Machów, deklarowany zasięg do 400 km, głowica odłamkowo-burząca o masie 199 kg. Rosja planuje ponad dwukrotnie zwiększyć produkcję RM-48U w bieżącym roku – z ponad 200 sztuk w ubiegłym roku do ponad 480. Starszy badacz RUSI Sidharth Kaushal szacuje roczną produkcję Iskanderów na ok. 750 sztuk, a kluczowym wąskim gardłem są silniki rakietowe na paliwo stałe.