Ukraina: uproszczona procedura powrotu z nieobecności w jednostce zakończona 20 września
Ministerstwo Obrony Ukrainy poinformowało o zakończeniu 20 września uproszczonego programu powrotu dla żołnierzy, którzy samowolnie opuścili jednostkę (СЗЧ) przed 12 czerwca 2026 r. Od tego dnia obowiązuje ogólna procedura – przez Wojskową Służbę Porządku (ВСП) i bataliony rezerwy – dłuższa i bez możliwości wyboru jednostki.
Najważniejsze
- Uproszczony program powrotu z СЗЧ dla żołnierzy, których samowolne oddalenie odnotowano przed 12 czerwca 2026 r., zakończył się 20 września.
- Od 21 września dobrowolny powrót z СЗЧ odbywa się w trybie ogólnym – przez organy ВСП i bataliony rezerwy.
- Nowa procedura oznacza dłuższy proces powrotu, dłuższe oczekiwanie na przywrócenie wypłat i brak możliwości samodzielnego wyboru jednostki.
- Żołnierz może złożyć raport o powrót przez aplikację Army+; po potwierdzeniu ma 24 godziny na stawienie się w jednostce ВСП po skierowanie.
- W batalionie rezerwy dowódca w ciągu 3 dni włącza żołnierza do listy tymczasowo przybyłego personelu i wyznacza mu zadania.
- Zwolnienie z odpowiedzialności karnej za pierwsze СЗЧ w czasie stanu wojennego jest możliwe na podstawie części 5 artykułu 401 Kodeksu karnego Ukrainy; decyzję podejmuje sąd.
- Według doniesień na początku 2026 r. ponad 200 tys. ukraińskich żołnierzy przebywało w СЗЧ.
Dlaczego to ważne
Zakończenie uproszczonego programu oznacza przejście z łagodnego trybu powrotu na procedurę ogólną – dłuższą, z dłuższym oczekiwaniem na wypłaty i pozbawiającą żołnierza wpływu na wybór kolejnej jednostki. Wszystkie podania trafiają teraz przez Wojskową Służbę Porządku i bataliony rezerwy, co daje resortowi obrony większą kontrolę nad rozmieszczeniem personelu. Priorytetowo traktowane są brygady bojowe wymagające uzupełnień, a nie jednostki zabezpieczenia – to wyraźny sygnał przesunięcia kadrowego w kierunku frontu. Decyzja zapada w kontekście ponad 200 tys. żołnierzy w СЗЧ i tysięcy już złożonych podań o powrót.
Co się stało
Ministerstwo Obrony Ukrainy ogłosiło, że uproszczony program powrotu dla żołnierzy, których samowolne oddalenie odnotowano przed 12 czerwca 2026 r., zakończył się 20 września. Po tej dacie dobrowolny powrót z СЗЧ odbywa się na zasadach ogólnych – przez Wojskową Służbę Porządku (ВСП) i bataliony rezerwy. Żołnierz może złożyć raport o powrót przez aplikację Army+; raporty obsługują pododdziały ВСП i kierują żołnierza do jednego z batalionów rezerwy. Po potwierdzeniu w Army+ żołnierz ma 24 godziny na stawienie się we właściwej jednostce ВСП po skierowanie i odjazd do jednostki rezerwowej. Po przybyciu do batalionu rezerwy dowódca nie później niż w ciągu 3 dni wydaje rozkaz o włączeniu żołnierza do listy tymczasowo przybyłego personelu i przydziela mu zadania. Sprawdza on też przez organy ścigania, czy informacja o СЗЧ została wpisana do Jednolitego Rejestru Postępowań Przygotowawczych, a następnie powiadamia dowódcę jednostki, z której żołnierz samowolnie się oddalił. Jeśli żołnierz ma pisemną zgodę dowódcy bojowej jednostki priorytetowego uzupełniania, w powiadomieniu wskazywana jest właśnie ta jednostka. Bataliony rezerwy uwzględniają listy rekomendacyjne od brygad bojowych potrzebujących uzupełnień, ale nie od jednostek zabezpieczenia – takich żołnierzy kierują do jednostek priorytetowego uzupełniania. Żołnierz, który w czasie stanu wojennego po raz pierwszy dopuścił się СЗЧ, może zostać zwolniony z odpowiedzialności karnej na podstawie części 5 artykułu 401 Kodeksu karnego Ukrainy – pod warunkiem złożenia raportu, uzyskania pisemnej zgody dowódcy jednostki lub batalionu rezerwy na kontynuację służby i złożenia wniosku do śledczego, prokuratora lub sądu o zamiar powrotu; materiały trafiają do sądu, który podejmuje decyzję.
W czym relacje się różnią
Źródła nie są zgodne co do dwóch dat. Część materiałów wskazuje, że uproszczony program obowiązywał dla żołnierzy, których СЗЧ odnotowano przed 11 czerwca (artykuł 28576), inne – przed 12 czerwca 2026 r. (artykuł 28578). Rozbieżność dotyczy też dokładnego dnia zakończenia programu: artykuł 28775 podaje, że uproszczony powrót przestał obowiązywać od 21 września, natomiast pozostałe źródła, w tym ogłoszenie Ministerstwa Obrony, wskazują 20 września.
Kontekst
СЗЧ (samowolne oddalenie od jednostki) to ukraiński wojskowy termin oznaczający nieuprawnioną nieobecność w jednostce. Uproszczony program powrotu był tymczasowym, łagodniejszym mechanizmem umożliwiającym żołnierzom powrót bez standardowych konsekwencji karnych. Artykuł 401 Kodeksu karnego Ukrainy to przepis, na podstawie którego ściga się СЗЧ; część 5 przewiduje zwolnienie z odpowiedzialności karnej pod określonymi warunkami w czasie stanu wojennego. Army+ to aplikacja mobilowa ukraińskiego wojska służąca do samoobsługi żołnierzy, w tym do składania raportów.