Ukraińskie siły uderzyły w azowski zakład optyczno-mechaniczny, rafinerię Iļsk i system Pancyr-S2

Dlaczego to ważne

Uderzenia wymierzone są w kluczowy element rosyjskiego łańcucha produkcji precyzyjnego uzbrojenia — AOMZ wytwarza głowice naprowadzające do pocisków kierowanych, systemy termowizyjne i elektronikę dla artylerii precyzyjnej. Analitycy Dallas Analytics powiązali zakład z co najmniej siedmioma rosyjskimi programami rakietowymi, w tym Kh-101, R-37M i «Orzesznik». Połączenie uderzeń w zakład zbrojeniowy, rafinerię i system obrony powietrznej wpisuje się w schemat dalekosiężnych ataków na rosyjską infrastrukturę wojskowo-przemysłową i paliwową, a trafienia na okupowanych terytoriach osłabiają rosyjską obronę powietrzną i logistykę.

Co się stało

W nocy z 25 na 26 września 2026 r. Siły Obrony Ukrainy przeprowadziły skoordynowaną serię uderzeń na cele w głębi Rosji oraz na okupowanych częściach obwodów ługańskiego i donieckiego. Głównym uderzeniem był atak na Azowski Zakład Optyczno-Mechaniczny w mieście Azow w obwodzie rostowskim, przeprowadzony wspólnie przez Centrum Operacji Specjalnych Alpha SBU i Marynarkę Wojenną Ukrainy przy użyciu pocisków manewrujących «Neptun» oraz dronów-rakiet «Ruta», «Palanycja» i «Bars». W odlewni zakładu wybuchł pożar, a sprzęt został uszkodzony w pięciu budynkach produkcyjnych; SBU wskazała też na zniszczenia w produkcji optycznej, odlewniczej, montażowej, galwanicznej i w montażowni płytek drukowanych. W mieście Azow trafiono dodatkowo cysterny kolejowe z paliwami i smarami, a w obwodzie rostowskim zniszczony został system obrony powietrznej Pancyr-S2.

W tym samym czasie SBU uderzyła w rafinerię Iļsk w Kraju Krasnodarskim, gdzie zarejestrowano dwa ogniska pożaru — przy bazie zbiorników i przy instalacji ELU-AWT. Na okupowanych terytoriach 25 września i w nocy z 25 na 26 września Siły Obrony trafiły skład amunicji w Siewierodoniecku w obwodzie ługańskim oraz stację radarową P-18 «Terek» w pobliżu Semeniwki w obwodzie donieckim. Prezydent Wołodymyr Zełenski publicznie potwierdził uderzenia w rafinerię Iļsk, zakład w obwodzie rostowskim oraz Pancyr-S2. Sztab Generalny Sił Zbrojnych Ukrainy określił uderzenie jako realizację prawa Ukrainy do samoobrony na mocy art. 51 Karty NZ.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Ukraińskie źródła — Sztab Generalny i SBU — centralizują przekaz wokół operacji: uderzenie zostało przeprowadzone wspólnie przez Centrum Operacji Specjalnych Alpha SBU i Marynarkę Wojenną przy użyciu krajowej broni dalekiego zasięgu («Neptun», «Ruta», «Palanycja», «Bars»). Ramą prawną jest art. 51 Karty NZ, a kontekstem strategicznym — osłabianie rosyjskiego potencjału militarno-przemysłowego. Podkreślane jest znaczenie celu: AOMZ jest częścią KTRW i wytwarza elementy naprowadzania oraz optoelektronikę dla rosyjskich pocisków i artylerii precyzyjnej. Źródła ukraińskie kontekstualizują uderzenie w rafinerię Iļsk i system Pancyr-S2 jako element serii ataków na rosyjskie obiekty wojskowo-przemysłowe i paliwowe głęboko na terytorium Rosji, a także sygnalizują publiczne potwierdzenie przez prezydenta Zełenskiego jako wyraz zasięgu operacyjnego. Analitycy Dallas Analytics — cytowani w ukraińskich mediach — wskazują na powiązania AOMZ z co najmniej siedmioma programami rakietowymi (Kh-101, R-37M, Kh-35U, Kh-59/Ch-69, Kh-31P, «Orzesznik»).

Jak piszą o tym źródła międzynarodowe

Jedyne pozaukraińskie źródło w zestawie — angielskojęzyczna agencja z Azerbejdżanu — podaje informację w krótkiej, faktograficznej formie: informuje o uderzeniu w azowski zakład, nie wchodząc ani w ramę prawną art. 51 Karty NZ, ani w szczegóły dotyczące programów rakietowych, ograniczając się do ogólnego kontekstu rosyjskich raportów lokalnych o uszkodzeniach «obiektów przemysłowych».

W czym relacje się różnią

Źródła różnią się w wyliczance użytej broni — część wymienia jedynie pociski «Neptun» oraz drony-rakiety «Ruta» i «Palanycja», inne dodają czwarty rodzaj broni, «Bars». Rozbieżność dotyczy także zakresu operacji w nocy z 25 na 26 września: część źródeł traktuje uderzenia w skład amunicji w Siewierodoniecku i w radar P-18 «Terek» jako część tej samej operacji co atak na AOMZ, inne relacjonują je jako odrębny zestaw uderzeń.

Kontekst

Azowski Zakład Optyczno-Mechaniczny należy do rosyjskiej Korporacji Taktycznej Broni Rakietowej (KTRW) i wytwarza głowice naprowadzające radiolokacyjne oraz podczerwone do pocisków kierowanych, urządzenia termowizyjne i elektronikę dla artylerii precyzyjnej. Analitycy Dallas Analytics powiązali zakład z co najmniej siedmioma rosyjskimi programami rakietowymi, a wartość bazy komponentów w programie na 2025 r. wycenili na 583,6 mln rubli. Ten sam obiekt był wcześniej atakowany dronami w nocy z 3 na 4 lipca 2025 r. Stacja radarowa P-18 «Terek» to mobilny radar metrowego zakresu o zasięgu wykrywania do ok. 250 km i pułapie do 35 km, wykorzystywany w rosyjskiej obronie powietrznej. Uderzenie w rafinerię Iļsk wpisuje się w szerszą sekwencję ataków na rosyjskie rafinerie w Permie i obwodzie rostowskim przeprowadzonych 24–25 września 2026 r.