Opublikowano · Aktualizacja

Ukraiński atak na centrum danych Yandexa w obwodzie riazańskim. Pożar w zakładzie Sasta

W nocy z 7 na 8 października ukraińskie drony uderzyły w zakład budowy maszyn Sasta w mieście Sasowo w obwodzie riazańskim w Rosji, na którego terenie znajduje się centrum danych Yandexa. Pożar spowodował pełne wstrzymanie pracy centrum danych i rozległe awarie usług Yandex Cloud oraz dziesiątek rosyjskich serwisów internetowych. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski potwierdził uderzenie i nazwał je „lustrzaną odpowiedzią” na rosyjskie ataki na ukraińskie centra danych.

Najważniejsze

  • W nocy z 7 na 8 października na terenie zakładu Sasta w mieście Sasowo (obwód riazański) wybuchł pożar w wyniku ataku dronów.
  • Pracę centrum danych w Sasowie całkowicie wstrzymano; Yandex poinformował, że nie jest w stanie potwierdzić możliwości przywrócenia uszkodzonego sprzętu.
  • Awarie objęły ponad 38 z ponad 70 usług Yandex Cloud – w tym obliczenia, sieci, magazyny danych, Kubernetes, usługi chmurowe, AI oraz systemy bezpieczeństwa i monitoringu.
  • Użytkownicy zgłaszali problemy m.in. z Yandex.Dysk, Yandex.Dokumenty, Yandex.Pocztą, Avito, IVI, MegaFon, RŻD, T-Bank; najwięcej skarg – ponad 14 tys. dziennie – dotyczyło Avito.
  • Prezydent Wołodymyr Zełenski potwierdził uderzenie i określił je jako „lustrzaną odpowiedź” na rosyjskie ataki na ukraińskie centra danych, w tym w Pryłukach i Kramatorsku.
  • Były szef Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji przy RBNiO Andrij Kowalenko potwierdził, że pożar był efektem uderzenia Sił Obrony Ukrainy; Sztab Generalny oficjalnie się nie wypowiedział.

Dlaczego to ważne

Atak trafił w obiekt podwójnego zastosowania: znajdujący się pod międzynarodowymi sankcjami rosyjski zakład budowy maszyn CNC dla przemysłu obronnego, na którego terenie mieści się jedno z pięciu centrów danych Yandexa – z dwoma z trzech superkomputerów firmy służących do trenowania modeli AI. Uderzenie spowodowało rozległe awarie Yandex Cloud i dziesiątek zależnych rosyjskich serwisów, pokazując podatność rosyjskiej infrastruktury cyfrowej na dalekie uderzenia ukraińskich dronów. Prezydent Zełenski publicznie potwierdził operację i opisał ją jako „lustrzaną odpowiedź” na rosyjskie ataki na ukraińskie centra danych, sygnalizując wyraźną doktrynę wzajemności w uderzaniu w infrastrukturę cyfrową. Yandex nie był w stanie potwierdzić możliwości odtworzenia zniszczonego sprzętu w obiekcie, który od 2011 r. pochłonął ponad 6 mld rubli inwestycji.

Co się stało

W nocy z 7 na 8 października 2026 r. drony uderzyły w zakład budowy maszyn Sasta w mieście Sasowo w obwodzie riazańskim w Rosji. Na terenie zakładu, obok produkcji obronnej, mieści się centrum danych LLC „Yandex DC” – jedno z pięciu centrów Yandexa, w którym działają dwa z trzech superkomputerów firmy wykorzystywanych do trenowania modeli sztucznej inteligencji. Pożar objął zarówno teren zakładu, jak i centrum danych; praca centrum została całkowicie wstrzymana, a wśród pracowników nie odnotowano poszkodowanych. Wieczorem 8 października Yandex poinformował, że nie jest jeszcze w stanie potwierdzić możliwości odtworzenia uszkodzonego sprzętu. Awaria zasilania w strefie dostępności ru-central1-b platformy Yandex Cloud rozpoczęła się o 1:31 w nocy; ponad 38 z ponad 70 usług chmurowych Yandexa stało się niedostępnych, w tym moce obliczeniowe, sieci, magazyny danych, bazy danych, Kubernetes, usługi chmurowe, AI oraz systemy bezpieczeństwa i monitoringu. Drugą falę awarii odczuli użytkownicy banków, sieci społecznościowych, operatorów telekomunikacyjnych, stron RŻD, sklepów internetowych i Rostelecomu; najwięcej skarg – ponad 14 tys. dziennie – dotyczyło serwisu Avito. Problemy zgłaszały też m.in. Yandex.Dysk, Yandex.Dokumenty, Yandex.Poczta, IVI, MegaFon i T-Bank. Akcje Yandexa na moskiewskiej giełdzie spadły o ponad 3%. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski potwierdził uderzenie, nazywając je „lustrzaną odpowiedzią” na rosyjskie ataki na ukraińskie centra danych. Były szef Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji przy RBNiO Andrij Kowalenko potwierdził, że pożar był efektem uderzenia Sił Obrony Ukrainy; Sztab Generalny ukraińskich sił zbrojnych oficjalnie nie komentował ataku. Tego samego wieczoru drony uderzyły też w rafinerię Gazprom Nieftiechim Saławat w Baszkortostanie, ok. 1400 km od granicy z Ukrainą.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Ukraińskie media w centrum uwagi stawiają potwierdzenie ataku przez prezydenta Zełenskiego i jego charakterystykę uderzenia jako „lustrzanej odpowiedzi” na rosyjskie ataki na ukraińskie centra danych, w tym we wrześniu 2025 r. na obiekty w Kijowie – Parkovy KVC i Cosmonova.net – oraz na wcześniejsze uderzenia w Pryłukach i Kramatorsku. Podkreślają potwierdzenie ze strony Andrija Kowalenki (byłego szefa Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji przy RBNiO), że uderzenie wykonały Siły Obrony Ukrainy, jednocześnie odnotowując, że Sztab Generalny oficjalnie go nie skomentował. Ukraińscy komentatorzy, w tym analityk wojskowy Andrij Kramarow w Radiu NV, zwracają uwagę, że obiekt Sasta ma podwójne znaczenie – jest to zarówno objęty sankcjami zakład produkujący obrabiarki CNC dla rosyjskiego przemysłu obronnego, jak i gospodarz dużego centrum danych Yandexa – i że uderzenie wykracza poza prostą symetrię, ponieważ Yandex został zintegrowany z systemem bezpieczeństwa Kremla.

Jak piszą o tym źródła międzynarodowe

Brytyjskie i azerskie anglojęzyczne raporty koncentrują się na wysiłkach Yandexa, by utrzymać usługi po ukraińskich uderzeniach w centra danych, akcentując skutki operacyjne i biznesowe. Podkreślają oświadczenia Yandexa o braku pewności, czy uszkodzony sprzęt da się odtworzyć, i o niestabilnej sytuacji. Szeroko opisują kaskadę awarii dotykających rosyjskie banki, sieci społecznościowe, telekomy, platformy handlowe i media, a także spadek kursu akcji Yandexa na moskiewskiej giełdzie. Międzynarodowe źródła informują też o ataku na kolejne centrum danych Yandexa w Kałudze następnego dnia, wpisując uderzenie w Sasowie w szerszy wzorzec ukraińskich uderzeń w rosyjską infrastrukturę cyfrową.

W czym relacje się różnią

Źródła różnią się w kwestii tego, czy Stany Zjednoczone są wymienione wśród państw, które nałożyły sankcje na przedsiębiorstwo Sasta. Jedno ze źródeł dodaje USA i Japonię do listy obok Kanady, Szwajcarii, UE, Wielkiej Brytanii, Australii i Nowej Zelandii, podczas gdy kilka innych wymienia Japonię, lecz pomija USA.

Kontekst

Zakład Sasta w Sasowie produkuje obrabiarki CNC wykorzystywane w rosyjskim przemyśle obronnym, lotniczym, transportowym i ciężkim; w przeszłości dostarczał też specjalistyczne maszyny do przedsiębiorstw Roskosmosu. Centrum danych Yandexa w Sasowie, otwarte w 2011 r., w którym zainwestowano ponad 6 mld rubli, jest jednym z pięciu centrów firmy i mieści dwa z trzech superkomputerów wykorzystywanych do trenowania modeli AI. Sasa znajduje się pod międzynarodowymi sankcjami Kanady, Szwajcarii, UE, Wielkiej Brytanii, Australii, Nowej Zelandii, USA i Japonii. We wrześniu 2025 r. rosyjskie drony uderzyły w kilka ukraińskich centrów danych w Kijowie, w tym Parkovy KVC (zaatakowany 23 września, z całkowitym wstrzymaniem pracy 1 października) i Cosmonova.net (zaatakowany 25–26 września). Tego samego wieczoru, gdy uderzono w Sasowo, drony trafiły też w rafinerię Gazprom Nieftiechim Saławat w Baszkortostanie, ok. 1400 km od granicy z Ukrainą.