UE zatwierdziła wyjątek: 3,2 mld euro z pożyczki na Patrioty dla Ukrainy
Państwa UE zatwierdziły derogację pozwalającą Ukrainie sfinansować zakup pocisków przechwytujących do systemów Patriot z funduszy 90-miliardowej pożyczki Ukraine Support Loan. Na ten cel ma trafić 3,2 mld euro, dodatkowo do już wypłaconych 8,4 mld euro. Decyzję wspólnie ogłosili szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i sekretarz generalny NATO Mark Rutte.
Najważniejsze
- UE zatwierdziła wyjątek umożliwiający Ukrainie zakup komponentów do systemów Patriot z 90-miliardowej pożyczki (Ukraine Support Loan)
- Kolejna transza wynosi 3,2 mld euro; to kwota dodatkowa obok już wypłaconych 8,4 mld euro
- Wyjątek jest potrzebny, bo pociski PAC-3 są produkowane w USA, a zasady pożyczki priorytetowo traktują produkcję z UE/Ukrainy
- Decyzję ogłosili wspólnie Ursula von der Leyen i Mark Rutte
- Ukraina złożyła formalny wniosek 3 września, prosząc o ponad 2 mld euro na przechwytujące do Patriotów
- Zatwierdzenie nie oznacza natychmiastowej wypłaty: Ukraina musi jeszcze podpisać kontrakty z dostawcami i przedstawić je Komisji Europejskiej do weryfikacji
- Polityczna zgoda zapadła; techniczne sfinalizowanie wypłaty zaplanowano na piątek 11 września
Dlaczego to ważne
Decyzja odblokowuje finansowanie z UE dla amerykańskich przechwytujących Patriot, które wcześniej blokowała zasada pożyczki premiująca produkcję europejską i ukraińską. Wzmocni to ukraińską obronę powietrzną przed spodziewanym okresem nasilonych rosyjskich uderzeń jesienią i zimą, a zarazem sygnalizuje, że europejskie wsparcie wojskowo-finansowe dla Ukrainy utrzymuje się mimo ograniczeń w dostawach ze strony USA.
Co się stało
Państwa członkowskie UE zatwierdziły wyjątek (derogację) od zasad 90-miliardowej pożyczki Ukraine Support Loan, pozwalający Ukrainie finansować zakup krytycznych komponentów do amerykańskich systemów Patriot. Na ten cel ma trafić 3,2 mld euro, co stanowi dodatek do już wypłaconych 8,4 mld euro w ramach pożyczki, w tym środków na obronę powietrzną. Wyjątek był potrzebny, ponieważ przechwytujące PAC-3 są produkowane w USA, a zasady pożyczki wymagają priorytetowo zbrojeń wytwarzanych w Ukrainie, UE lub Europejskim Obszarze Gospodarczym. Polityczną decyzję ogłosiły wspólnie przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i sekretarz generalny NATO Mark Rutte. Ukraina złożyła formalny wniosek 3 września, prosząc o ponad 2 mld euro; Komisja Europejska sygnalizowała, że rozpatruje go w trybie przyspieszonym. Zatwierdzenie nie oznacza natychmiastowej wypłaty – Ukraina musi jeszcze podpisać umowy z dostawcami i przedłożyć je Komisji do weryfikacji, a techniczne sfinalizowanie transzy zaplanowano na piątek 11 września.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się co do dwóch kwestii. Po pierwsze, data złożenia przez Ukrainę formalnego wniosku o finansowanie przechwytujących do Patriotów: część podaje 1 września, inne – 3 września. Po drugie, wielkość kolejnej transzy: jedno ze źródeł (oraz publiczne wystąpienie sekretarza generalnego NATO Marka Ruttego) podaje 3,5 mld USD, podczas gdy Komisja Europejska i większość pozostałych źródeł wskazuje 3,2 mld euro.
Kontekst
90-miliardowa pożyczka Ukraine Support Loan jest głównym instrumentem wsparcia makrofinansowego UE dla Ukrainy, z czego około 60 mld euro przeznaczono na potrzeby obronne. Dotychczas wypłacono ponad 8,4 mld euro, w tym na obronę powietrzną. Prezydent Wołodymyr Zełenski mówił, że Ukraina otrzymała w tym roku trzykrotnie mniej pocisków do obrony przed zagrożeniami balistycznymi niż rok wcześniej, a partnerzy tłumaczyli to operacjami na Bliskim Wschodzie. Financial Times pisał, że prezydent USA Donald Trump odmówił Ukrainie dostarczenia 300 pocisków Patriot, by zachować zapasy amerykańskie. Wniosek Ukrainy o finansowanie Patriotów został złożony po tym, jak 2 września Ursula von der Leyen potwierdziła, że Kijów oficjalnie zwrócił się o sfinansowanie pocisków PAC-3.