Zełenski: następne trójstronne rozmowy USA–Ukraina–Rosja mogą odbyć się jesienią w ZEA, Szwajcarii lub Turcji
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oświadczył 8 września, że następne spotkanie trójstronne w formacie Ukraina–USA–Rosja może zostać zorganizowane tej jesieni, potencjalnie już we wrześniu, w jednym z trzech państw: Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Szwajcarii lub Turcji. Wśród tematów rozmów wymienił energię, eksport zboża oraz wymianę jeńców, zaznaczając gotowość Ukrainy do kompromisów w kwestii energetycznej, którą określił jako „bolesną”.
Najważniejsze
- Zełenski: trójstronne rozmowy Ukraina–USA–Rosja mogą odbyć się tej jesieni, potencjalnie już we wrześniu
- Kandydaci na gospodarza: ZEA, Szwajcaria lub Turcja; wpłynęły zaproszenia z różnych państw
- Wśród tematów: energia, zboże oraz wymiana jeńców
- Zełenski określił kwestię energetyczną jako „bolesną” dla Kijowa, ale także dla Rosji, Indii, Arabii Saudyjskiej i ZEA
- Zełenski zapowiedział spotkanie z Trumpem we wrześniu i podkreślił, że rozmowy muszą przynieść konkretne rezultaty
- Rosja domaga się wycofania wojsk ukraińskich z całego Donbasu; Kijów kategorycznie się temu sprzeciwia
- USA zaproponowały utworzenie w Donbasie wolnej strefy ekonomicznej – szczegóły jej zarządzania i gwarancji bezpieczeństwa pozostają niejasne
Dlaczego to ważne
Trójstronny format Ukraina–USA–Rosja pozostaje głównym kanałem dyplomatycznym, przez który Waszynton stara się doprowadzić do zakończenia wojny. Publiczne wskazanie przez Zełenskiego terminu (jesień, ewentualnie wrzesień) i potencjalnych gospodarzy (ZEA, Szwajcaria, Turcja) nadaje negocjacjom konkretny kształt po miesiącach zawieszenia, które nastąpiło po rozpoczęciu w lutym operacji USA i Izraela przeciwko Iranowi. Jednocześnie gotowość Kijowa do kompromisów w „bolesnej” kwestii energetycznej sygnalizuje, co Ukraina jest gotowa położyć na stole, wobec nierozwiązanych żądań Rosji dotyczących Donbasu i amerykańskiej propozycji wolnej strefy ekonomicznej, której warunki pozostają niejasne.
Co się stało
8 września prezydent Wołodymyr Zełenski, odpowiadając na pytania dziennikarzy, poinformował, że następne spotkanie trójstronne w formacie Ukraina–USA–Rosja może odbyć się tej jesieni – potencjalnie już we wrześniu – w ZEA, Szwajcarii, Turcji lub innym państwie, które złożyło zaproszenie. Jako planowane tematy wskazał energię i zboże, a także kwestie humanitarne, zwłaszcza wymianę jeńców, którą – jak podkreślił – należy zwiększać i przyspieszać. Kwestię energetyczną nazwał „bolesną” nie tylko dla Kijowa, lecz także dla Rosji, Indii, Arabii Saudyjskiej, ZEA i innych krajów; zapowiedział gotowość Ukrainy do kompromisów i zaznaczył, że Ukraina już wcześniej szła na ustępstwa. Zapowiedział także spotkanie z Donaldem Trumpem we wrześniu. Powiedział, że decyzja o zorganizowaniu rozmów trójstronnych jeszcze nie zapadła, ale możliwość istnieje, a ich efektem mają być konkretne ustalenia, nie tylko dyskusje. Kontekstem są wcześniejsze wizyty specjalnych wysłanników USA Steve'a Witkoffa i Jareda Kushnera – 5 września w Moskwie, gdzie spotkali się z Władimirem Putinem, i 6 września w Kijowie. Kreml określił spotkanie w Moskwie jako „niezwykle ważne” i „pożyteczne”, nie informując o przełomie; wysłannicy mówili o „istotnym postępie”.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media (Suspilne, hromadske, Forbes Ukraina, Ukrinform, LIGA.net, ZN.UA, Radio Swoboda, NV) skupiły się na słowach Zełenskiego, jednolicie wymieniając ZEA, Szwajcarię i Turcję jako kandydatów na gospodarza i kilkakrotnie wprost wskazując jesień lub wrzesień jako możliwy termin. W nagłówkach podkreślano gotowość Kijowa do kompromisów w „bolesnej” kwestii energetycznej oraz oczekiwanie, że rozmowy przyniosą konkretne rezultaty. Jako trzy filary agendy wyodrębniano energię, zboże i kwestie humanitarne – przede wszystkim zwiększenie i przyspieszenie wymiany jeńców.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Jedyne dostępne źródło anglojęzyczne, azerska agencja APA, informuje krócej, koncentrując się na stanowisku Moskwy i jej nadziei na wznowienie rozmów trójstronnych, bez wyszczególniania krajów-gospodarzy, jesiennego terminu ani wątku kompromisu w kwestii energetycznej, który dominuje w relacjach ukraińskich.
W czym relacje się różnią
Zełenski mówi o możliwym jesiennym, nawet wrześniowym, terminie spotkania trójstronnego, ale decyzja o jego organizacji jeszcze nie zapadła – także jego zdaniem. Kreml, opisując spotkanie z Witkoffem i Kushnerem jako „niezwykle ważne” i „pożyteczne”, nie poinformował o żadnym konkretnym przełomie.
Kontekst
Rozmowy trójstronne Ukraina–USA–Rosja zostały zawieszone po rozpoczęciu w lutym operacji USA i Izraela przeciwko Iranu. Zakończenie wojny rosyjsko-ukraińskiej było priorytetem Donalda Trumpa od objęcia urzędu prezydenta USA w styczniu 2025 r., jednak do tej pory nie zawarto porozumienia. Rosja domaga się wycofania wojsk ukraińskich z całego Donbasu; Kijów kategorycznie odrzuca jakiekolwiek ustępstwa terytorialne i wycofanie sił. USA zaproponowały utworzenie w Donbasie wolnej strefy ekonomicznej – szczegóły jej zarządzania i gwarancji bezpieczeństwa nie są jasne. Witkoff i Kushner poinformowali dziennikarzy o „istotnym postępie” podczas wizyt w Moskwie (5 września) i Kijowie (6 września); Kreml określił rozmowy jako „niezwykle ważne” i „pożyteczne”, ale bez przełomu. Podczas tych wizyt Ukraina i Rosja uzgodniły, że do 7 września nie będą atakować swoich stolic. Według źródła w otoczeniu prezydenta Francji Emmanuela Macrona wysłannicy USA wskazywali, że po wyborach do rosyjskiej Dumy Państwowej Moskwa może wykazać „nową gotowość” do negocjacji. Według Kyiv Independent Trump może odbyć rozmowę telefoniczną z Putinem po otrzymaniu informacji o wynikach misji wysłanników.