Zełenski mianował nowego dowódcę Wojsk Medycznych – chirurga polowego Kostiantyna Humeniuka

Dlaczego to ważne

Wojskowe Siły Medyczne to jeden z kluczowych rodzajów Sił Zbrojnych Ukrainy, odpowiedzialny za ratowanie życia rannych żołnierzy – zmiana ich dowódcy w czasie wojny bezpośrednio wpływa na jakość opieki medycznej na froncie. Humeniuk to praktyk – wojskowy chirurg z doświadczeniem bojowym z ATO i z pełnoskalowej inwazji, w tym z operacji przeprowadzonych w pobliżu Bachmutu – co sygnalizuje możliwy zwrot w kierunku priorytetów czysto klinicznych i polowych. Odwołanie Kazmirczuka było poprzedzone miesiącami publicznej krytyki i napięć wewnętrznych w kierownictwie służby medycznej.

Co się stało

Prezydent Wołodymyr Zełenski podpisał 14 września dekret nr 910/2026 o mianowaniu chirurga polowego Kostiantyna Humeniuka dowódcą Wojsk Medycznych Sił Zbrojnych Ukrainy. Humeniuk, pułkownik służby medycznej, pełnił od 2019 roku funkcję głównego chirurga ukraińskich sił zbrojnych. Nominacja została podjęta wspólnie przez prezydenta i naczelnego dowódcę Sił Zbrojnych Mychajłę Drapatygo. Odrębnym dekretem nr 909 Zełenski zwolnił z tego stanowiska Anatolija Kazmirczuka, który kierował Wojskami Medycznymi od 19 listopada 2023 roku i posiadał stopień generała brygady służby medycznej. Według deputy’ego szefa Biura Prezydenta Pawło Palisy Humeniuk ma ugruntowany autorytet wśród wojskowych i zaufanie wolontariuszy, a jego głównym priorytetem na nowym stanowisku będzie ochrona życia i zdrowia ukraińskiego żołnierza.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Ukraińskie media głównego nurtu przedstawiają mianowanie jako naturalną konsekwencję wcześniejszej decyzji Drapatygo – według doniesień Ukrainskiej Prawdy jeszcze w sierpniu (część źródeł podaje konkretnie 4 sierpnia) złożył on wniosek o odwołanie Kazmirczuka. Posłanka Mariana Bezuhła publicznie określiła Kazmirczuka mianem „człowieka byłego naczelnego dowódcy Ołeksandra Syrskiego”, co wpisuje zmianę kadrową w szerszą dynamikę wymiany kadr po zmianie na szczycie dowództwa. Wybór chirurga z doświadczeniem bojowym – w tym z operacji w pobliżu Bachmutu w 2022 roku i wprowadzenia systemu REBOA w warunkach polowych – jest przedstawiany jako sygnał nastawienia na praktykę frontową i ratowanie życia rannych.

W czym relacje się różnią

Źródła różnią się w trzech kwestiach. Po pierwsze, większość podaje datę publikacji dekretu jako 14 września, ale część artykułów wskazuje konkretnie 14 września 2026 roku. Po drugie, nie jest jasne, czy wniosek Drapatygo o odwołanie Kazmirczuka został złożony „w sierpniu” (ogólnie), czy konkretnie 4 sierpnia. Po trzecie, artykuł 20090 opisuje operację usunięcia nerki przeprowadzoną przez Humeniuka w maju 2022 roku pod Bachmutem jako pierwszą tego typu na świecie wykonaną w warunkach bojowych, podczas gdy inne źródła formułują to ostrożniej – jako pierwszą tego typu w Ukrainie, bez roszczenia do światowego pierworodztwa.

Kontekst

Kostiantyn Humeniuk urodził się 29 września 1973 roku w Winnicy. Kształcił się w Winnickim Podstawowym Kolegium Medycznym im. D. K. Zabołotnego (1992), Winnickim Państwowym Uniwersytecie Medycznym im. M. I. Pyrohowa (1998) oraz Ukraińskiej Wojskowej Akademii Medycznej (2001). Od 2001 roku służył w wojskowych zakładach medycznych w Winnicy, przechodząc drogę od ordynatora oddziału chirurgii nagłej do szefa kliniki chirurgii endoskopowej. W latach 2014–2019 pracował w strefie ATO i Operacji Sił Połączonych – m.in. jako starszy brygady lekarsko-pielęgniarskiej w 95. Brygadzie Powietrznodesantowej (2014), wiodący chirurg 59. Wojskowego Szpitala Ruchomego pod Ługańskiem (2015), główny chirurg ATO (2017) i główny chirurg Operacji Sił Połączonych (2018–2019). Od 2019 roku pełnił funkcję głównego chirurga Sił Zbrojnych Ukrainy. W maju 2022 roku w szpitalu polowym pod Bachmutem wykonał laparoskopowe usunięcie nerki u pacjenta z raną postrzałową. W 2022 roku wprowadził w warunkach bojowych do użytku w Siłach Zbrojnych system REBOA. Posiada stopień doktora (2009) i doktora nauk medycznych (2025), tytuł Zasłużonego Lekarza Ukrainy (przyznany 11 października 2018 roku), Nagrodę Narodową im. Borysa Patona, Order „Za Zasługi” III klasy (2022) i medal „Obrońcy Ojczyzny”. Od 2024 roku jest profesorem katedry chirurgii wojskowej Ukraińskiej Wojskowej Akademii Medycznej.

Anatolij Kazmirczuk, ustępujący dowódca, piastował stanowisko od 19 listopada 2023 roku i posiadał stopień generała brygady służby medycznej; jest wojskowym lekarzem, doktorem nauk medycznych i profesorem. W lipcu 2023 roku Anton Szewczuk, szef służby medycznej 82. Samodzielnej Brygady Powietrznodesantowej, zgłosił problem z nekwalifikującymi się chińskimi opaskami uciskowymi dostarczonymi do brygady – opaski zostały następnie wymienione, a decyzja o przeniesieniu Szewczuka na niższe stanowisko oraz domowe przeszukania po jego zgłoszeniu wiązały się z kontekstem wokół Kazmirczuka.