Von der Leyen ogłasza wspólny z Ukrainą system obrony powietrznej „Frey” i dostawy Patriotów
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła 16 września, w dorocznym wystąpieniu o stanie Unii Europejskiej, nowe środki wsparcia dla Ukrainy. Obejmują one przyspieszenie dostaw pierwszych zakupionych przez UE amerykańskich rakiet przechwytujących Patriot oraz wspólne opracowanie z Ukrainą modułowego systemu obrony powietrznej i przeciwrakietowej w ramach projektu „Frey”.
Najważniejsze
- Von der Leyen ogłosiła pakiety wsparcia dla Ukrainy 16 września podczas dorocznego wystąpienia o stanie UE.
- To pierwsza zgoda UE na zakup amerykańskich rakiet przechwytujących Patriot dla Ukrainy.
- Von der Leyen wezwała do pilnego dostarczenia zakupionych Patriotów na Ukrainę.
- UE planuje wspólnie z Ukrainą opracować modułowy system obrony powietrznej oparty na projekcie „Frey”.
- Celem wspólnego projektu jest zmniejszenie wzajemnej zależności od jednego dostawcy, czyli USA.
- Z pozostałych środków SAFE powstanie nowy program wspólnych projektów z ukraińskimi firmami.
- 11 września w Brukseli odbyło się pierwsze spotkanie Sojuszu Dronowego UE–Ukraina z udziałem 9 firm ukraińskich i 9 europejskich.
Dlaczego to ważne
To pierwsze w historii zatwierdzenie przez UE zakupu rakiet Patriot dla Ukrainy, co stanowi istotny krok w unijnym wsparciu obrony powietrznej. Równoległe uruchomienie wspólnego projektu „Frey” wpisuje się w dążenie Europy do zmniejszenia zależności od jednego dostawcy — Stanów Zjednoczonych — w kluczowej dziedzinie zdolności antybalistycznych.
Co się stało
16 września przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wygłosiła doroczne wystąpienie o stanie Unii Europejskiej przed Parlamentem Europejskim, w którym przedstawiła nowe środki wsparcia dla Ukrainy. Zapowiedziała przyspieszenie dostaw pierwszych zakupionych przez UE amerykańskich rakiet przechwytujących Patriot oraz wspólne z Ukrainą opracowanie modułowego systemu obrony powietrznej i przeciwrakietowej w ramach projektu „Frey”. Według KE „Frey” łączy doświadczenie bojowe i innowacyjność Ukraińców z technologicznym i przemysłowym potencjałem Europy. Von der Leyen podkreśliła, że nowy program wspólnych projektów z ukraińskimi firmami zostanie sfinansowany z pozostałych środków SAFE. Ogłoszenia te wpisują się w wcześniejsze inicjatywy: spotkanie prezydenta Wołodymyra Zełenskiego z szefami firm zbrojeniowych w Norwegii (8–9 września) oraz inauguracyjne posiedzenie Sojuszu Dronowego UE–Ukraina w Brukseli 11 września, w którym uczestniczyło dziewięć firm ukraińskich i dziewięć europejskich.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie źródła przedstawiają zapowiedzi von der Leyen jako konkretne, bliskie realizacji zobowiązania, na pierwszym planie stawiając Patrioty i wspólny system „Frey”. Podkreślają wcześniejsze zaangażowanie prezydenta Zełenskiego — rozmowy w Norwegii z firmami zbrojeniowymi oraz wyrażoną przez niego nadzieję na poparcie USA dla projektu „Frey” — budując narrację ciągłości dyplomatycznej.
Kontekst
Tło obejmuje szerszy kontekst dwustronnej współpracy obronnej UE–Ukraina: prezydent Zełenski spotkał się z liderami firm zbrojeniowych w Norwegii w dniach 8–9 września, by omówić program antybalistyczny „Frey”. 11 września w Brukseli odbyło się inauguracyjne posiedzenie Sojuszu Dronowego UE–Ukraina z udziałem dziewięciu firm ukraińskich i dziewięciu europejskich. Von der Leyen opisała „Frey” jako połączenie ukraińskiego doświadczenia bojowego z europejską bazą przemysłową i technologiczną.