Kiel: z deklarowanych przez Niemcy 100 mld euro pomocy Ukrainie dotarło około 41,7 mld
Kiel Institute w opublikowanym badaniu Ukraine Support Tracker ustalił, że z 100 mld euro, które Niemcy zaliczają do "dwustronnej pomocy Ukrainie", faktycznie do Ukrainy dotarło około 41,7 mld euro. Ok. 80% pomocy cywilnej wydano w Niemczech, głównie na świadczenia dla ukraińskich uchodźców. Szef projektu Christoph Trebesch uznał komunikację rządu w Berlinie za mylącą. Rząd niemiecki ogłosił równolegle nowy pakiet wsparcia dla Ukrainy o wartości ponad 1,3 mld euro.
Najważniejsze
- Z 100 mld euro zadeklarowanej przez Niemcy dwustronnej pomocy Ukrainie około 41,7 mld euro dotarło bezpośrednio do Ukrainy – wynika z analizy Kiel Institute.
- Z 43,3 mld euro pomocy cywilnej ok. 35,9 mld euro (ok. 80%) wydano w Niemczech, w tym 27,45 mld euro na świadczenia socjalne dla uchodźców z Ukrainy.
- Tylko ok. 7,4 mld euro pomocy cywilnej trafiło bezpośrednio do Ukrainy.
- W latach 2022–2025 Niemcy przekazały Ukrainie ok. 22,7 mld euro pomocy wojskowej; na 2026 r. zaplanowano kolejne 11,6 mld euro, a ok. 22 mld euro stanowią przyszłe zobowiązania.
- Eksperci z Kiela potwierdzili 56,3 mld euro pomocy wojskowej – o 1,3 mld euro mniej niż podaje rząd federalny.
- Od czerwca 2025 r. rząd Niemiec nie publikuje szczegółowych zestawień pomocy wojskowej dla Ukrainy.
- 8 września minister obrony Boris Pistorius zapowiedział przekazanie Ukrainie rakiet PAC-2 do systemów Patriot przed zimą; 4 października kanclerz Friedrich Merz ogłosił nowy pakiet wsparcia o wartości ponad 1,3 mld euro.
Dlaczego to ważne
Badanie pozwala ocenić, jaka część szeroko cytowanej kwoty niemieckiego wsparcia faktycznie dociera do Ukrainy, a jaka pozostaje w Niemczech jako wydatki na uchodźców. Pokazuje też lukę transparentności – od czerwca 2025 r. Berlin nie publikuje szczegółowych zestawień pomocy wojskowej – oraz rozbieżność 1,3 mld euro między danymi rządu a niezależnym audytem. Kontekst jest istotny, bo Niemcy pozostają największym europejskim darczyńcą dwustronnym Ukrainy i ogłaszają właśnie nowe, wymierne transze pomocy, w tym przekazanie rakiet Patriot i pakiet 1,3 mld euro.
Co się stało
Ukraine Support Tracker przy Kiel Institute opublikował analizę niemieckiego wsparcia dla Ukrainy. Z 100 mld euro, które rząd Niemiec w sierpniu wycenił jako swoją pomoc dla Ukrainy według stanu na 30 czerwca 2026 r. (43,3 mld euro cywilnej i 57,6 mld euro wojskowej – już przekazanej lub zaplanowanej), badacze potwierdzili ok. 41,7 mld euro jako pomoc faktycznie docierającą do Ukrainy. Z części cywilnej (43,3 mld euro) aż 35,9 mld euro (ok. 80%) wydano w Niemczech: 27,45 mld euro na świadczenia socjalne (Bürgergeld) dla ukraińskich uchodźców, 7,15 mld euro jako transfer do landów i gmin na ich utrzymanie oraz 1,3 mld euro na gwarancje eksportowe i inwestycyjne dla niemieckich firm działających w Ukrainie. Bezpośrednio do Ukrainy z tej puli trafiło ok. 7,4 mld euro, w tym 6,3 mld na pomoc humanitarną, awaryjne wspało energetyki i odbudowę instytucji państwowych, 1 mld euro jako grant na koncesję zarządzanego przez MFW rachunku dla państwa ukraińskiego oraz 0,1 mld euro jako ulga w obsłudze zadłużenia. W latach 2022–2025 Niemcy przekazały ok. 22,7 mld euro pomocy wojskowej; na 2026 r. zaplanowano 11,6 mld euro, a ok. 22 mld euro to przyszłe zobowiązania (10,1 mld euro już gwarantowane, 12 mld euro jako zobowiązania budżetowe Verpflichtungsermächtigungen). Kiel potwierdził łącznie 56,3 mld euro pomocy wojskowej – o 1,3 mld euro mniej niż podaje rząd federalny, który różnicy nie wyjaśnił. Szef projektu Christoph Trebesch uznał kwotę 100 mld euro za mylącą, gdy opisuje się ją jako „dwustronną pomoc Ukrainie”, i podkreślił, że Niemcy pozostają największym europejskim darczyńcą. Na tym tle 8 września minister obrony Boris Pistorius zapowiedział przekazanie Ukrainie rakiet PAC-2 do systemów Patriot przed zimą, a 4 października kanclerz Friedrich Merz podczas wizyty w Kijowie ogłosił nowy pakiet wsparcia o wartości ponad 1,3 mld euro – ponad 1 mld na pomoc wojskową (w tym wspólną produkcję dronów przechwytujących Shahedy) i ok. 350 mln euro na naprawę sektora energetycznego przed zimą. Według prezydenta Wołodymyra Zełenskiego tego samego dnia podpisano 15 umów i dokumentów opiewających łącznie na ponad 8,5 mld euro.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie źródła, na których oparto materiał, to ukraińskie redakcje. Na pierwszym planie stawiają one tezę Kiel Institute, że tylko ok. 41,7 mld euro z 100 mld euro podawanych przez Berlin faktycznie dotarło do Ukrainy, oraz krytykę komunikacji rządu niemieckiego ze strony Trebescha. Łączą tę ocenę z doniesieniami o wizycie kanclerza Friedricha Merzsaka w Kijowie 4 października, ogłoszonym wtedy nowym pakiecie ponad 1,3 mld euro oraz wypowiedzią prezydenta Wołodymyra Zełenskiego o podpisaniu 15 umów i dokumentów na ponad 8,5 mld euro.
W czym relacje się różnią
Rząd niemiecki w sierpniowej ocenie wycenił swoje wsparcie na 100 mld euro (43,3 mld cywilnej i 57,6 mld wojskowej), a jako «dwustronną pomoc dla Ukrainy» zalicza także wydatki na uchodźców w Niemczech. Kiel Institute szacuje, że tylko ok. 41,7 mld euro z tej kwoty to pomoc faktycznie docierająca do Ukrainy, oraz potwierdza 56,3 mld euro pomocy wojskowej – o 1,3 mld euro mniej niż podaje rząd. Christoph Trebesch nazywa określanie kwoty 100 mld euro mianem «dwustronnej pomocy Ukrainie» mylącym; rząd federalny takiej kwalifikacji broni.
Kontekst
Ukraine Support Tracker prowadzony przez Kiel Institute for the World Economy to znany niezależny audyt międzynarodowej pomocy dla Ukrainy. Niemcy dzielą wsparcie na cywilne i wojskowe, przy czym do cywilnego zaliczają także wydatki socjalne na uchodźców przebywających w Niemczech. W kwietniu 2026 r. Berlin i Kijów zawarły partnerstwo strategiczne obejmujące wspólną produkcję uzbrojenia, rozwój ukraińskiego przemysłu obronnego, obronę powietrzną, drony i systemy dalekiego zasięgu. Od czerwca 2025 r. rząd niemiecki publikuje już tylko łączne kwoty pomocy, a nie szczegółowe zestawienia wydatków wojskowych. Analiza Kiel Institute była odpowiedzią na sierpniową wycenę wsparcia dokonaną przez rząd w Berlinie według stanu na 30 czerwca 2026 r.