Ukraińska ekspedycja odkryła ok. 30 szczątków na cmentarzu prawosławnym w Laskowie
Ukraińska ekspedycja poszukiwawcza odkryła na cmentarzu prawosławnym we wsi Lasków w województwie lubelskim około 30 zestawów szczątków ludzkich — pojedynczych i zbiorowych pochówków Ukraińców zabitych w ataku oddziałów Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich w marcu 1944 roku. Prace zlecił Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej (UINP), a wykonuje je przedsiębiorstwo komunalne „Doła”. To druga taka ekspedycja ukraińskiej strony w Polsce po długiej przerwie.
Najważniejsze
- Na cmentarzu prawosławnym w Laskowie (gmina Mircze, powiat hrubieszowski) odkryto ok. 30 zestawów szczątków — w pochówkach pojedynczych i zbiorowych.
- Ofiary to Ukraińcy zabici podczas ataku oddziałów Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich w marcu 1944 roku.
- Prace poszukiwawcze zlecił Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej, a prowadzi komunalne przedsiębiorstwo „Doła” Lwowskiej Rady Obwodowej; pozwolenie od strony polskiej wydano 31 sierpnia 2026 r., prace ruszyły 6 października.
- Szef UINP Ołeksandr Alforow podkreślił wspólne zadanie godnego upamiętnienia wszystkich zabitych niezależnie od pochodzenia i narodowości; szef „Doły” Swiatosław Szeremeta zapowiedział etap ekshumacji i godnego pochówku.
- To druga ukraińska ekspedycja poszukiwawcza w Polsce po długiej przerwie — pierwsza odbyła się jesienią 2025 r. we wsi Jureczkowa.
- Historycy szacują łączną liczbę ofiar masakry z 10 marca 1944 r. na ponad 300; ukraińsko-polskie badania ustaliły dane 327 mieszkańców Laskowa, część historyków podaje ok. 350 osób.
Dlaczego to ważne
To druga od długiego czasu ukraińska ekspedycja poszukiwawcza w Polsce, która odnalazła szczątki ludzkie — wznowienie wrażliwego politycznie procesu bilateralnego wokół miejsc pochówku ofiar z okresu II wojny światowej. Odnalezione szczątki wiążą się z atakiem, w którym według historyków zginęło ponad 300 mieszkańców jednej wsi — istotna masowa zbrodnia na ludności cywilnej z 1944 r. Zarówno UINP, jak i „Doła” ujmują prace jako realizację porozumień ukraińsko-polskiej grupy roboczej ds. godnych pochówków i zapowiadają etap ekshumacji oraz godny pogrzeb ofiar.
Co się stało
Ukraińska ekspedycja poszukiwawcza odkryła na cmentarzu prawosławnym we wsi Lasków w województwie lubelskim około 30 zestawów szczątków ludzkich — zarówno pojedyncze, jak i zbiorowe pochówki. Szczątki należą do Ukraińców zabitych w ataku oddziałów Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich w marcu 1944 roku. Prace poszukiwawcze prowadzi komunalne przedsiębiorstwo „Doła” Lwowskiej Rady Obwodowej na zlecenie Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej; pozwolenie od strony polskiej wydano 31 sierpnia 2026 r., a prace w terenie ruszyły 6 października. O odkryciu poinformował UINP 14 października. Szef UINP Ołeksandr Alforow podkreślił wspólne zadanie godnego upamiętnienia wszystkich zabitych niezależnie od pochodzenia i podziękował stronie polskiej za możliwość prowadzenia badań. Szef „Doły” Swiatosław Szeremeta ocenił, że wstępne wyniki potwierdzają przekazy byłych mieszkańców Laskowa, którzy przeżyli wydarzenia marca 1944 r., i zapowiedział etap ekshumacji, ponownego pochówku i godnego upamiętnienia. To druga ukraińska ekspedycja tego typu w Polsce po długiej przerwie — pierwsza odbyła się jesienią 2025 r. w Jureczkowie na podstawie oficjalnego zezwolenia władz polskich.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się w dwóch kwestiach. Po pierwsze, szacunki łącznej liczby ofiar masakry z 10 marca 1944 r. w Laskowie wahają się: część podaje „ponad 300”, ukraińsko-polskie wspólne badania dokumentują 327 mieszkańców wsi, a niektórzy historycy szacują liczbę ofiar na ok. 350. Ostateczna liczba ma zostać ustalona w toku dalszych badań historycznych i poszukiwawczych. Po drugie, w ukraińskich publikacjach występują dwa warianty zapisu nazwy polskiej wsi — Lasków (forma polska) oraz Laskiw / Łaskiw (forma ukraińska).
Kontekst
Masakra Ukraińców w Laskowie miała miejsce 10 marca 1944 r. Prace prowadzi komunalne przedsiębiorstwo „Doła” na podstawie pozwolenia strony polskiej z 31 sierpnia 2026 r., a ich rozpoczęcie w terenie datowane jest na 6 października. Wcześniejsze ukraińskie ekspedycje poszukiwawcze, podczas których odnaleziono szczątki ludzkie na terytorium Polski, miały miejsce w 2016 r.; jesienna ekspedycja 2025 r. w Jureczkowie nie odnalazła szczątków bojowników UPA. Relacje prasowe przytaczają też szerszy kontekst: Polska w 2016 r. uznała tragedię wołyńską za ludobójstwo; wcześniej Ukraina w odpowiedzi na niszczenie ukraińskich miejsc pamięci w Polsce wprowadziła moratorium na ekshumacje polskich pochówków; w styczniu 2025 r. Ukraina po raz pierwszy dopuściła ekshumację ciał polskich ofiar tragedii wołyńskiej, a w maju 2025 r. w obwodzie tarnopolskim zakończono ekshumację ofiar z 1945 r., co strona polska określiła jako przełom.