Zełenski w Norwegii: rozmowy o obronie powietrznej, Patriotach i programie FREYJA
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wraz z pierwszą damą Ołeną Zełenską przybyli 8 września do Norwegii, by wziąć udział w uroczystościach pożegnalnych króla Haralda V oraz spotkać się z premierem Jonasem Gahrem Støre. Rozmowy dotyczyły wzmocnienia ukraińskiej obrony powietrznej, dostaw rakiet przechwytujących do systemów Patriot, przygotowań do zimy oraz współpracy w ramach programu antybalistycznego FREYJA.
Najważniejsze
- Zełenski i Zełenska przybyli do Norwegii 8 września na uroczystości pożegnalne króla Haralda V, zaplanowane na 9 września w katedrze w Oslo o godz. 13:00 czasu lokalnego.
- Zełenski spotkał się w Oslo z premierem Norwegii Jonasem Gahrem Støre.
- Głównym tematem rozmów było wzmocnienie ukraińskiej obrony powietrznej, w tym potrzeby Ukrainy w zakresie rakiet przechwytujących, szczególnie do systemów Patriot.
- Przywódcy omówili dalszą współpracę w ramach programu antybalistycznego FREYJA, obejmującego 10 państw.
- Zełenski i Støre spotkali się z kierownictwem firm zbrojeniowych uczestniczących w programie FREYJA: FirePoint, Kongsberg, Weibel, Saab, Diehl Defence, Hensoldt, Thales, Safran, Sener i Leonardo.
- Zełenski złożył Støre kondolencje w związku ze śmiercią króla Haralda V, który zmarł 28 sierpnia w wieku 89 lat.
- Ukraina planuje podpisać kontrakt na blisko tysiąc rakiet Patriot finansowany z pożyczki unijnej.
Dlaczego to ważne
Wizyta połączyła gest dyplomatyczny przy pogrzebie króla z konkretnymi rozmowami o pomocy wojskowej. Ukraina zabiega o więcej środków obrony powietrznej i rakiet przechwytujących do systemów Patriot przed zimą, a program FREYJA skupia dziesięć państw europejskich i czołowe firmy zbrojeniowe wokół wspólnego systemu obrony przed zagrożeniami powietrznymi.
Co się stało
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wraz z pierwszą damą Ołeną Zełenską przybyli 8 września do Norwegii, by wziąć udział w uroczystościach pożegnalnych króla Haralda V. Tego samego dnia Zełenski spotkał się w Oslo z premierem Jonasem Gahrem Støre. Rozmowy koncentrowały się na wzmocnieniu ukraińskiej obrony powietrznej, w tym na potrzebach w zakresie rakiet przechwytujących, szczególnie do systemów Patriot, a także na przygotowaniach do zimy. Przywódcy omówili też dalszą współpracę w ramach programu antybalistycznego FREYJA, obejmującego Ukrainę, Danię, Francję, Niemcy, Włochy, Holandię, Norwegię, Hiszpanię, Szwecję i Wielką Brytanię. Wraz ze Støre Zełenski odbył spotkanie z kierownictwem firm zbrojeniowych uczestniczących w programie: FirePoint, Kongsberg, Weibel, Saab, Diehl Defence, Hensoldt, Thales, Safran, Sener i Leonardo. Podczas rozmowy Zełenski złożył norweskiej stronie kondolencje z powodu śmierci króla Haralda V, który zmarł 28 sierpnia w wieku 89 lat. Po śmierci ojca królem Norwegii został Haakon (określany jako Haakon VIII), który 1 września złożył przysięgę przed parlamentem. Uroczystości pożegnalne odbyły się 9 września w katedrze w Oslo.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie źródła w tej sprawie to ukraińskie media i agencje. Teksty koncentrują się wokół prezydenta Ukrainy i ukraińskich interesów: potrzeb w zakresie obrony powietrznej, rakiet przechwytujących do systemów Patriot, przygotowań do zimy oraz programu FREYJA. Sam pogrzeb traktowany jest jako okazja do złożenia kondolencji; treścią merytoryczną pozostaje spotkanie robocze Zełenskiego ze Støre. Podkreślane jest znaczenie norweskiego wsparcia, w tym wiodącej roli Norwegii w mechanizmie PURL, służącym do zakupu amerykańskiej broni dla Ukrainy.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się co do miejsca śmierci króla Haralda V: część wskazuje Szpital Narodowy w Oslo (Rikshospitalet), inne – Szpital Uniwersytecki w Oslo. Jedno ze źródeł podaje, że król zmarł w wieku 89 lat, inne – że zmarł w przeddzień swoich 90. urodzin. Wcześniejsze publikacje opisują spotkanie z firmami pracującymi nad systemem FREYJA oraz część tematów rozmowy jako planowane, późniejsze relacjonują je jako faktycznie zrealizowane.
Kontekst
Król Norwegii Harald V zmarł 28 sierpnia w wieku 89 lat; w chwili śmierci był najstarszym monarchą w Europie. Po jego śmierci królem został jego syn Haakon (określany jako Haakon VIII), który 1 września złożył przysięgę przed parlamentem. W grudniu 2023 r. król Harald V przyjmował Zełenskiego na Pałacu Królewskim w Oslo. 13 lipca w Paryżu rozpoczęła prace 'koalicja antybalistyczna' nad europejskim systemem obrony przeciwrakietowej. Ukraina planuje podpisać kontrakt na blisko tysiąc rakiet Patriot finansowany z pożyczki unijnej, z większością dostaw rozłożonych na kolejne lata.