Zełenski mianował Antona Kowalskiego pełniącym obowiązki prokuratora generalnego Ukrainy
Prezydent Wołodymyr Zełenski podpisał dekret nr 946/2026 o powołaniu Antona Kowalskiego, dotychczasowego szefa Prokuratury Obwodu Chmielnickiego, na stanowisko pełniącego obowiązki prokuratora generalnego Ukrainy. Nominacja nastąpiła kilka dni po odwołaniu Rusłana Kravchenki w związku z postępowaniem NABU i SAP dotyczącym działalności zorganizowanej grupy przestępczej w Biurze Prokuratora Generalnego.
Najważniejsze
- Dekret nr 946/2026 powołał Antona Kowalskiego jako p.o. prokuratora generalnego, na podstawie części 2 artykułu 11 ustawy o reżimie prawnym stanu wojennego
- Anton Kowalski kierował Prokuraturą Obwodu Chmielnickiego od 1 lipca 2025 r.; wcześniej stał na czele Prokuratury Obwodu Czerniowieckiego (od listopada 2021) oraz był zastępcą szefa Prokuratury Obwodu Winnickiego (wrzesień 2020 – październik 2021)
- 15 września Zełenski podpisał dekret o odwołaniu Rusłana Kravchenki; tego samego dnia Rada Najwyższa przegłosowała jego dymisję – za głosowało 317 deputowanych
- W nocy z 14 na 15 września Kravchenko opuścił Ukrainę, powołując się na wyjazd służbowy; Ukrainska Pravda podała, że udał się do Paryża na pięć dni, choć nie był wpisany na listę prelegentów wysłuchań PACE
- 14 września Kravchenko ogłosił, że podpisał podejrzenie wobec dyrektora NABU Semena Krywonisa; tego samego wieczoru Biuro Prokuratora Generalnego zdementowało tę informację, wskazując, że wpisy zostały usunięte z ERDR
- Odwołanie Kravchenki nastąpiło w kontekście śledztwa NABU i SAP w sprawie zorganizowanej grupy przestępczej w Biurze Prokuratora Generalnego, oskarżonej o systematyczne pobieranie łapówek od oszukańczych call center
Dlaczego to ważne
Prokuratura generalna jest kluczową instytucją ukraińskiego systemu wymiaru sprawiedliwości, a jej kierownictwo wpływa na prowadzenie głośnych postępowań, w tym spraw korupcyjnych. Powołanie tymczasowego szefa prokuratury sygnalizuje napięcie między Biurem Prezydenta a organami antykorupcyjnymi i pozostawia otwartą kwestię wyboru stałego prokuratora generalnego.
Co się stało
17 września 2026 r. prezydent Wołodymyr Zełenski podpisał dekret nr 946/2026, powołując Antona Kowalskiego – dotychczasowego szefa Prokuratury Obwodu Chmielnickiego – na pełniącego obowiązki prokuratora generalnego Ukrainy. Podstawą prawną była część 2 artykułu 11 ustawy o reżimie prawnym stanu wojennego. Powołanie nastąpiło dwa dni po dymisji Rusłana Kravchenki: 15 września prezydent podpisał dekret o jego odwołaniu, a Rada Najwyższa tego samego dnia przegłosowała przyjęcie rezygnacji stosunkiem 317 głosów „za”. Kravchenko opuścił Ukrainę w nocy z 14 na 15 września, powołując się na wyjazd służbowy – według Ukrainskiej Prawdy do Paryża, gdzie nie był jednak wpisany na listę prelegentów wysłuchań PACE. Dymisja nastąpiła w kontekście śledztwa NABU i SAP, które na początku września ogłosiły ujawnienie zorganizowanej grupy przestępczej działającej w Biurze Prokuratora Generalnego. Rano 14 września Kravchenko poinformował o podpisaniu podejrzenia wobec dyrektora NABU Semena Krywonisa; wieczorem Biuro Prokuratora Generalnego zdementowało tę informację, wskazując, że wpisy w ERDR zostały usunięte. Kowalski, urodzony 12 maja 1984 r. w Winnicy, absolwent Narodowej Akademii Prokuratury Ukrainy (2011), pracował w prokuraturze nieprzerwanie od 2011 r.
W czym relacje się różnią
Źródła nie są zgodne co do daty podpisania dekretu powołującego Antona Kowalskiego: część wskazuje 17 września 2026 r., inne datują go na czwartek 19 września. Rozbieżność dotyczy także daty ogłoszenia przez NABU i SAP ujawnienia zorganizowanej grupy przestępczej w Biurze Prokuratora Generalnego – jedno źródło podaje 4 września, drugie 5 września.
Kontekst
Dekret został wydany na podstawie części 2 artykułu 11 ukraińskiej ustawy o reżimie prawnym stanu wojennego, która upoważnia prezydenta do powołania pełniącego obowiązki prokuratora generalnego. Powołanie Kowalskiego na czele Prokuratury Obwodu Chmielnickiego nastąpiło po skandalu z jesieni 2024 r., kiedy ujawniono, że ok. 50 prokuratorów z tego obwodu zarejestrowało niepełnosprawności; jego poprzednik Ołeksij Olijnyk został odwołany 17 października 2024 r. W następstwie tego skandalu w październiku 2024 r. ustąpił ówczesny prokurator generalny Andrij Kostin, a jego następcą został Rusłan Kravchenko (mianowany 17 czerwca 2025 r.).