Zełenski mianował Antona Kowalskiego p.o. Prokuratora Generalnego Ukrainy

Dlaczego to ważne

Prokurator Generalny kieruje kluczowym organem ścigania Ukrainy w czasie wojny, z szerokimi uprawnieniami w sprawach o znaczeniu państwowym. Mianowanie Kowalskiego z regionalnej prokuratury na p.o. Prokuratora Generalnego oznacza poważną zmianę na szczycie służby prokuratorskiej — i następuje po burzliwych dniach w OPG, w tym po śledztwie NABU i SAP dotyczącym organizacji przestępczej w biurze prokuratora oraz po nagłym wyjeździe Krawczenki za granicę.

Co się stało

Prezydent Wołodymyr Zełenski podpisał dekret nr 946/2026, mianując Antona Kowalskiego pełniącym obowiązki Prokuratora Generalnego Ukrainy. Kowalski, urodzony 12 maja 1984 r. w Winnicy, ukończył w 2011 r. Narodową Akademię Prokuratury Ukrainy. W prokuraturze pracował od 2011 r.; od września 2020 do października 2021 r. był zastępcą szefa prokuratury obwodu winnickiego, od listopada 2021 r. kierował prokuraturą obwodu czerniowieckiego, a od 1 lipca 2025 r. — prokuraturą obwodu chmielnickiego. Podstawą prawną mianowania była część 2 artykułu 11 ustawy Ukrainy o reżimie prawnym stanu wojennego.

Zmiana na szczycie prokuratury nastąpiła po dymisji Rusłana Krawczenki. 14 września 2026 r. Krawczenko opuścił Ukrainę, powołując się na podróż służbową. Tego samego dnia ogłosił, że podpisał zawiadomienie o podejrzeniu wobec dyrektora NABU Semena Krywonisa oraz osoby bliskiej szefowi SAP Ołeksandrowi Kłymenence; biuro OPG zdementowało tę informację, wskazując, że wpisy w ERDR zostały usunięte. 15 września Zełenski podpisał dekret o odwołaniu Krawczenki, a Rada Najwyższa przyjęła jego rezygnację 317 głosami. Krawczenko został powołany na Prokuratora Generalnego 17 czerwca 2025 r.; wcześniej, od grudnia 2024 do czerwca 2025 r., kierował Państwową Służbą Skarbową.

Tło dymisji stanowią zapowiedziane 5 września przez NABU i SAP ustalenia dotyczące organizacji przestępczej rzekomo kierowanej przez wysokiego urzędnika OPG, zamieszanej w systematyczne pobieranie łapówek od ośrodków telefonicznych zajmujących się oszustwami. W nagraniach z tej sprawy pojawia się postać określana jako «Chef» (Szef), zidentyfikowana jako były szef Państwowej Służby Skarbowej.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Wszystkie dziewięć wykorzystanych źródeł to ukraińskojęzyczne redakcje (osiem ukraińskich mediów i jedna ukraińska agencja). Jednolicie przedstawiają one sprawę jako bezpośrednią decyzję prezydencką — z nazwiskiem Zełenskiego i numerem dekretu na pierwszym planie — i poświęcają dużo miejsca regionalnej biografii Kowalskiego. Ukraińskie media szeroko opisują kontekst instytucjonalny: dymisję Krawczenki, głosowanie Rady Najwyższej (317 głosów za przyjęciem rezygnacji) oraz śledztwa NABU i SAP w biurze prokuratora jako tło nowej nominacji. Według Ukraińskiej Prawdy głównymi kandydatami do objęcia teki Prokuratora Generalnego byli szefowie prokuratur obwodów chmielnickiego i dniepropietrowskiego.

W czym relacje się różnią

Źródła nie są zgodne co do daty podpisania dekretu nr 946/2026: artykuł 23133 podaje datę 17 września 2026 r., natomiast artykuł 23137 — czwartek 19 września. Również data publikacji dekretu jest rozbieżna: artykuł 23182 wskazuje 17 września, a artykuł 23137 — 19 września.

Kontekst

Kowalski, urodzony 12 maja 1984 r. w Winnicy, ukończył w 2011 r. Narodową Akademię Prokuratury Ukrainy ze specjalnością prawo i od tego roku pracował w prokuraturze. Od września 2020 do października 2021 r. był zastępcą szefa prokuratury obwodu winnickiego, od listopada 2021 r. kierował prokuraturą obwodu czerniowieckiego, a od 1 lipca 2025 r. — prokuraturą obwodu chmielnickiego. Krawczenko został mianowany Prokuratorem Generalnym 17 czerwca 2025 r.; wcześniej, od grudnia 2024 do czerwca 2025 r., kierował Państwową Służbą Skarbową. Dzień przed dymisją, 14 września, ogłosił podejrzenie wobec dyrektora NABU i osoby bliskiej szefowi SAP, co OPG odwołała. Podstawą prawną zarówno zawieszenia Krawczenki, jak i powołania Kowalskiego była część 2 artykułu 11 ustawy o reżimie prawnym stanu wojennego, pozwalająca prezydentowi przydzielać obowiązki w trybie pełnienia obowiązków podczas stanu wojennego. 5 września NABU i SAP ogłosiły ujawnienie organizacji przestępczej rzekomo kierowanej przez wysokiego urzędnika biura prokuratora i zamieszanej w pobieranie łapówek od ośrodków telefonicznych prowadzących oszustwa.