Były prokurator generalny Krawczenko nie wrócił do Ukrainy po zakończeniu podróży służbowej

Dlaczego to ważne

Były prokurator generalny przebywa za granicą bez potwierdzonego miejsca pobytu już po formalnym zakończeniu podróży służbowej i po dymisji — co rodzi pytania o jego postępowanie i możliwą odpowiedzialność. Jego wyjazd nastąpił w trakcie trwającego dochodzenia antykorupcyjnego «Karthago» w sprawie domniemanego przykrywania ośrodków telefonicznego oszustwa przez urzędników Biura Prokuratora Generalnego, które wcześniej sam kierował. Tego samego ranka Krawczenko podpisał podejrzenia wobec szefa NABU i osoby bliskiej szefowi SAPO, po czym prezydent publicznie zażądał jego dymisji — co kierownictwo NABU/SAPO oceniło jako upolitycznioną reakcję na ich śledztwo. Ponieważ dymisja z funkcji prokuratora generalnego nie pozbawia go statusu prokuratora w tym samym Biurze, jego nieobecność stawia na porządku dziennym kwestię dalszego postępowania dyscyplinarnego.

Co się stało

Były prokurator generalny Ukrainy Rusłan Krawczenko nie stawił się w Biurze Prokuratora Generalnego do godz. 14:00 21 września, mimo że jego pięciodniowa zagraniczna podróż służbowa, formalnie zakończona 18 września, już się zakończyła. Rzeczniczka Biura Marjana Hajowska poinformowała, że Biuro nie dysponuje oficjalnymi informacjami o jego miejscu pobytu ani o tym, czy wrócił na Ukrainę.

Krawczenko opuścił Ukrainę w nocy z 13 na 14 września, przekraczając granicę w punkcie kontrolnym Szegini w pojeździe służbowym. Celem podróży, wpisanym w nakazie, był udział w paryskich wysłuchaniach PACE poświęconych dzieciom z Ukrainy. Tego samego ranka Krawczenko ogłosił podpisanie podejrzeń wobec dyrektora NABU Semena Krywonosa oraz osoby bliskiej szefowi SAPO Ołeksandrowi Kłymentowi. Tego samego dnia prezydent Wołodymyr Zełenski publicznie oświadczył, że jedyną drogą dla Krawczenki jest dymisja, i podpisał dekret o jego zawieszeniu z urzędu prokuratora generalnego na podstawie Ustawy o reżimie prawnym stanu wojennego. 15 września Rada Najwyższa poparła dymisję, a prezydent podpisał odpowiedni dekret. Po zdymisjonowaniu Krawczenko formalnie nadal pozostaje prokuratorem Biura Prokuratora Generalnego. P.o. prokuratora generalnego wyznaczono Antona Kowalskiego.

W czym relacje się różnią

Cztery główne rozbieżności przecinają relacje o tej sprawie. Po pierwsze, status podejrzenia wobec dyrektora NABU Semena Krywonosa: Krawczenko twierdził, że je podpisał i wysłał pocztą, natomiast Biuro Prokuratora Generalnego oficjalnie stwierdziło brak podstaw prawnych do powiadomienia szefa NABU o podejrzeniu i że żaden dokument papierowy nie został doręczony, a sam Krywonos oświadczył na briefingu, że go nie otrzymał.

Po drugie, rzeczywisty cel podróży Krawczenki do Paryża: jego nakaz wyjazdu i publiczne wypowiedzi wskazywały na udział w wysłuchaniach PACE o dzieciach z Ukrainy lub na informowanie partnerów międzynarodowych o stanie systemu antykorupcyjnego, lecz rzeczniczka PACE oświadczyła, że ani Krawczenko, ani przedstawiciele jego urzędu nie byli uczestnikami wysłuchania, a źródło w Radzie Europy podało, że organizatorzy go nie zapraszali.

Po trzecie, interpretacja samego wyjazdu: Centrum Działań Antykorupcyjnych argumentowało, że wyjazd z kraju był możliwy tylko za zgodą i wiedzą prezydenta, podczas gdy źródła w organach ścigania opisują mniej formalny nocny wyjazd przez Szegini w pojeździe służbowym, a sam Krawczenko przedstawia podróż jako informowanie partnerów międzynarodowych.

Po czwarte, wykorzystanie pojazdów służbowych: jedne ustalenia mówią, że Krawczenko przekroczył granicę po pojazdem służbowym, inne — że pojazdy Biura Prokuratora Generalnego nie zostały użyte w tej podróży służbowej.

Kontekst

Rusłan Krawczenko kierował Państwową Służbą Skarbową od grudnia 2024 do czerwca 2025 roku, kiedy to został prokuratorem generalnym. 4 września NABU i SAPO przeszukały Biuro Prokuratora Generalnego i ogłosiły sprawę «Karthago», ujawniając domniemaną organizację przestępczą w strukturach Biura oskarżoną o «przykrywanie» ośrodków telefonicznego oszustwa i pranie uzyskanych w ten sposób środków; w sprawie figurował Serhij Kropywa, zastępca szefa Departamentu Współpracy Prawnomiędzynarodowej Biura. 6 września Wyższy Sąd Antykorupcyjny zastosował wobec Kropywy środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztu z możliwością wpłaty 120 mln hrywien kaucji, a 7 września HACC tymczasowo aresztował jego partnerkę Jelyzawetę Iwahnenko; tego samego wieczoru Krawczenko złożył rezygnację.

Zagraniczna podróż służbowa Krawczenki została zarządzona 13 września na pięć dni, z deklarowanym celem udziału w wysłuchaniach PACE w Paryżu poświęconych dzieciom z Ukrainy. Krawczenko przekroczył granicę przez punkt kontrolny Szegini w pojeździe służbowym w nocy z 13 na 14 września; według źródeł krótko przed wyjazdem odmówił ochrony państwowej, a jego żona opuściła Ukrainę przez Mołdawię 12 września. 14 września prezydent Zełenski publicznie oświadczył, że jedyną drogą dla Krawczenki jest dymisja, i zawiesił go na mocy Ustawy o reżimie prawnym stanu wojennego, a Rada Najwyższa poparła jego dymisję następnego dnia; dekret dymisji został podpisany przez prezydenta 15 września. Po dymisji Krawczenki p.o. prokuratora generalnego wyznaczono Antona Kowalskiego.