Krawczenko nie wrócił do kraju po odwołaniu; zwolniony z organów prokuratury
Były prokurator generalny Rusłan Krawczenko po zakończeniu pięciodniowej delegacji zagranicznej 18 września nie wrócił do Biura Prokuratora Generalnego. 14 września prezydent Wołodymyr Zełenski odsunął go od stanowiska, dzień później Rada Najwyższa zatwierdziła odwołanie, a 21 września Krawczenko został ostatecznie zwolniony z organów prokuratury. Wcześniej zdążył podpisać podejrzenia wobec dyrektora NABU i osoby bliskiej szefowi SAPO.
Najważniejsze
- Delegacja Krawczenki do Paryża, sformalizowana 13 września na pięć dni, miała zakończyć się 18 września.
- Według stanu na godz. 14:00 21 września Krawczenko nie pojawił się w Biurze Prokuratora Generalnego; rzeczniczka OGP Mariana Hajowska poinformowała, że nie wie, gdzie przebywa i czy wrócił do Ukrainy.
- 14 września Krawczenko ogłosił podpisanie podejrzenia wobec dyrektora NABU Semena Krywonosa oraz osoby bliskiej szefowi SAPO Ołeksandrowi Klymenko; NABU i SAPO uznały to za reakcję na operację „Kartagina” i próbę upolitycznienia antykorupcyjnych organów.
- 14 września prezydent Zełenski wydał dekret o odsunięciu Krawczenki na mocy art. 11 ust. 2 ustawy o reżimie prawnym stanu wojennego; 15 września Rada Najwyższa zatwierdziła jego odwołanie i prezydent podpisał dekret.
- 21 września p.o. prokuratora generalnego Anton Kowalski podpisał rozkaz zwolnienia Krawczenki z organów prokuratury na podstawie jego własnego wniosku.
- Według źródeł UP w organach ścigania, na 21 września Krawczenko nie przekroczył granicy Ukrainy w kierunku wjazdowym.
- Rzeczniczka PACE Natalie Bardellini poinformowała, że ani Krawczenko, ani przedstawiciele jego urzędu nie byli uczestnikami wysłuchania PACE ws. sytuacji dzieci w Ukrainie.
- Krawczenko był prokuratorem generalnym od czerwca 2025 r.; wcześniej od grudnia 2024 r. do czerwca 2025 r. kierował Państwową Służbą Podatkową.
Dlaczego to ważne
Sprawa ujawnia rzadko spotykany publiczny rozkład w Biurze Prokuratora Generalnego: odwołany szef prokuratury pozostaje za granicą, podczas gdy prezydentura i organy antykorupcyjne działają przeciwko niemu. Incydent bezpośrednio dotyka niezależności NABU i SAPO, ponieważ Krawczenko zdążył podpisać podejrzenia wobec ich kierownictwa tuż przed swoim odwołaniem. Pojawia się też wątek odpowiedzialności — w nagraniach ze sprawy „Kartagina” figuruje osoba określana jako „Szef”, opisywana jako były szef Państwowej Służby Podatkowej, co odpowiada danym biograficznym Krawczenki. Jednocześnie epizod pokazuje, jak w warunkach wojennych można odsunąć prokuratora generalnego — Zełenski użył do tego art. 11 ust. 2 ustawy o reżimie prawnym stanu wojennego.
Co się stało
Były prokurator generalny Rusłan Krawczenko po zakończeniu pięciodniowej delegacji zagranicznej, sformalizowanej 13 września i formalnie zakończonej 18 września, nie wrócił do pracy w Biurze Prokuratora Generalnego — według stanu na godz. 14:00 21 września. Krawczenko sam podpisał rozkaz swojej delegacji do Paryża, oficjalnie w celu udziału w wysłuchaniu sieci parlamentarnej PACE ws. dzieci ukraińskich; rzeczniczka PACE Natalie Bardellini zdementowała jednak, by był on lub przedstawiciele jego urzędu uczestnikami tego wysłuchania. W nocy z 13 na 14 września Krawczenko opuścił Ukrainę przez przejście graniczne Szegini; tego samego ranka 14 września ogłosił podpisanie podejrzenia wobec dyrektora NABU Semena Krywonosa (zarzuty: fałszowanie dokumentów urzędowych i fikcyjna adopcja) oraz wobec osoby bliskiej szefowi SAPO Ołeksandrowi Klymenko (wpływanie na sędziów WAKS, oferowanie im korzyści, ułatwianie uchylania się od mobilizacji). Biuro Prokuratora Generalnego zdementowało te informacje jako pozbawione podstaw prawnych, a Krywonos oświadczył, że nie otrzymał żadnego dokumentu. Tego samego dnia prezydent Wołodymyr Zełenski podpisał dekret o odsunięciu Krawczenki na mocy art. 11 ust. 2 ustawy o reżimie prawnym stanu wojennego; 15 września Rada Najwyższa zatwierdziła jego odwołanie i prezydent podpisał stosowny dekret. Po utracie stanowiska Krawczenko zachował status prokuratora w Biurze Prokuratora Generalnego. 21 września sam złożył wniosek o zwolnienie z organów prokuratury, a p.o. prokuratora generalnego Anton Kowalski podpisał rozkaz jego zwolnienia.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się co do tego, jakim pojazdem Krawczenko przekroczył granicę. Wcześniejsze doniesienia Ukraińskiej Prawdy wskazywały na służbowy samochód OGP, zgodnie z rozkazem delegacji. Późniejsze ustalenia mówią o minivanie Mercedes-Benz klasy V należącym do spółki „Andreoli”, obsługiwanym jako taksówka premium — mimo że rozkaz delegacji przewidywał użycie pojazdu służbowego. Źródło OGP przekazało Ukrinform, że samochody Biura nie zostały faktycznie wykorzystane do tej delegacji.
Kontekst
Krawczenko pełnił funkcję prokuratora generalnego od czerwca 2025 roku; wcześniej, od grudnia 2024 do czerwca 2025 r., kierował Państwową Służbą Podatkową. 4 września NABU i SAPO przeprowadziły przeszukania w biurach Krawczenki, jego zastępczyni Marii Wdowyczenko oraz szefa Odeskiej OWA Ołeha Kipiera, a 5 września ogłosiły operację „Kartagina”, wskazując Serhija Kropywę, zastępcę szefa Departamentu Współpracy Międzynarodowo-Prawnej OGP, jako domniemanego szefa zorganizowanej grupy przestępczej „kryjącej” oszukańcze call center; 6 września WAKS zastosował wobec niego tymczasowe aresztowanie z możliwością wpłaty 120 mln hrywien kaucji. 7 września Krawczenko złożył wniosek o dymisję ze stanowiska prokuratora generalnego. Żona Krawczenki wyjechała z Ukrainy 12 września o godz. 01:00 przez Mołdawię; około godz. 01:00 w noc poprzedzającą wyjazd Krawczenko zrezygnował z ochrony państwowej. Centrum Przeciwdziałania Korupcji (CPK) stwierdziło, że wyjazd Krawczenki za granicę był możliwy wyłącznie za zgodą i zezwoleniem prezydenta Zełenskiego.