Pierwsza zastępczyni prokuratora generalnego Wdowyczenko odeszła po skandalu «Kartagina»
Pierwsza wiceszefowa prokuratury generalnej Ukrainy Marija Wdowyczenko złożyła rezygnację i została odwołana ze służby – potwierdził OPG 9 września. Jej odejście następuje trzy dni po rezygnacji prokuratora generalnego Rusłana Krawczenki, w kontekście operacji NABU i SAP «Kartagina», w której ujawniono rzekomą organizację przestępczą w prokuraturze przykrywającą oszukańcze call center.
Najważniejsze
- 9 września OPG potwierdził odejście Mariji Wdowyczenko; 8 września był jej ostatnim dniem roboczym, podpisano już odpowiednie rozporządzenie
- 7 września rezygnację złożył prokurator generalny Rusłan Krawczenko; według źródeł Liga.net prezydent Zełenski poprosił go o dymisję
- 4 września NABU i SAP ogłosiły operację «Kartagina» dotyczącą organizacji przestępczej, rzekomo kierowanej przez kierownika jednego z działów OPG, która otrzymywała łapówki od oszukańczych call center
- 6 września WAKS zastosował wobec Serhija Kropywy – zastępcy szefa departamentu współpracy międzynarodowej OPG – areszt z alternatywną kaucją 120 mln UAH
- Kropywa jest identyfikowany jako organizator schematu; zatrzymano także jego dziewczynę Jelyzawetę Iwahnenko (kaucja 20 mln UAH) i kierowcę Serhija Kucyja (kaucja 3 mln UAH)
- NABU powiadomiło pięć osób o podejrzeniu z art. 255 (organizacja przestępcza) i art. 209 (pranie pieniędzy) KK Ukrainy; grozi do 15 lat pozbawienia wolności
- Według źródeł w organach ścigania podczas przeszukań u Wdowyczenki znaleziono materiały mogące wskazywać na inwigilację kierownictwa organów antykorupcyjnych
Dlaczego to ważne
Jednoczesne odejście prokuratora generalnego i jego pierwszej zastępczyni oznacza, że kierownictwo ukraińskiej prokuratury znajduje się w głębokim okresie przejściowym w szczycie wielkiej sprawy antykorupcyjnej. Jej nazwisko pojawia się w materiałach operacji «Kartagina», a przeszukania miały ujawnić materiały sugerujące inwigilację kierownictwa organów antykorupcyjnych – co, jeśli się potwierdzi, stanowiłoby poważny atak na niezależność NABU i SAP. Sprawa pokazuje zarazem aktywność infrastruktury antykorupcyjnej wobec najwyższych rangą funkcjonariuszy prokuratury, co podważa zaufanie publiczne, ale też potwierdza skuteczność kontroli.
Co się stało
9 września 2026 roku Biuro Prokuratora Generalnego potwierdziło, że pierwsza zastępczyni prokuratora generalnego Marija Wdowyczenko złożyła rezygnację i została odwołana ze służby; jej ostatnim dniem roboczym był 8 września, a stosowne rozporządzenie zostało podpisane. Wdowyczenko zniknęła z listy zastępców prokuratora generalnego na stronie OPG. Jej odejście nastąpiło trzy dni po tym, jak prokurator generalny Rusłan Krawczenko złożył rezygnację 7 września – według źródeł Liga.net prezydent Wołodymyr Zełenski miał go o to poprosić. Oboje pojawiają się w kontekście operacji NABU i SAP «Kartagina» z 4 września, w której ujawniono organizację przestępczą kierowaną przez kierownika działu OPG, rzekomo systematycznie pobierającą łapówki od oszukańczych call center i piorącą zyski. Zatrzymany 4 września Serhij Kropywa, zastępca szefa departamentu współpracy międzynarodowej OPG, jest identyfikowany jako organizator schematu; 6 września WAKS zastosował wobec niego areszt z alternatywną kaucją 120 mln UAH, wobec jego partnerki Jelyzawety Iwahnenko – 20 mln UAH, a wobec jego kierowcy Serhija Kucyja – 3 mln UAH. NABU powiadomiło pięć osób o podejrzeniu z art. 255 i art. 209 KK Ukrainy (do 15 lat pozbawienia wolności). Według źródeł w organach ścigania podczas przeszukań u Wdowyczenki znaleziono materiały mogące wskazywać na inwigilację rodzin i podwładnych kierownictwa organów antykorupcyjnych, a przeszukania prowadzono także u Krawczenki i szefa Odeskiej OWA Ołeha Kipiera. OPG publicznie zakwestionował legalność nocnych przeszukań NABU; Krawczenko wydał oświadczenie o braku związku ze sprawą, zawiesił pracownika OPG występującego w śledztwie i zarządził audyt oraz badania poligraficzne odpowiednich pracowników.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media konsekwentnie łączą odejście Wdowyczenko z operacją «Kartagina» i dymisją Krawczenki, eksponując narrację antykorupcyjną – NABU i SAP jako te, które ujawniają korupcję na najwyższych szczeblach prokuratury. W tytułach pojawiają się sformułowania «звільнилася» / «написала заяву про відставку», a «Карфаген» i przeszukania NABU są przedstawiane jako bezpośrednia przyczyna. Część nagłówków podkreśla, że podczas przeszukań u niej znaleziono materiały sugerujące inwigilację kierownictwa organów antykorupcyjnych. Jednocześnie OPG przedstawiany jest jako kontrapunkt instytucjonalny – publicznie kwestionujący legalność nocnych przeszukań, a Krawczenko – jako ten, kto formalnie odpowiada na zarzuty poprzez zaprzeczenie, zawieszenie pracownika i zarządzenie audytu.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się w trzech kwestiach. Po pierwsze, charakter odejścia Wdowyczenko opisywany jest dwojako: jako «złożenie rezygnacji» oraz jako «odwołanie ze stanowiska podpisanym rozporządzeniem» – rozróżnienie między dobrowolnym odejściem a formalnym zwolnieniem nie jest jasne. Po drugie, w sprawie Krawczenki: fakt 82390 potwierdza złożenie rezygnacji 7 września, lecz źródła Liga.net wskazują, że prezydent Zełenski poprosił go o dymisję – nie jest więc pewne, czy było to jego własne działanie, czy też wymuszona decyzja. Po trzecie, zakres uwikłania Wdowyczenko w sprawę pozostaje niejasny: jej nazwisko pojawia się w materiałach «Kartaginy» i miały u niej być przeszukania, ale żaden fakt w zestawie nie odnotowuje formalnego powiadomienia o podejrzeniu w jej sprawie.
Kontekst
Operacja NABU i SAP «Kartagina» ogłoszona 4 września ujawniła organizację przestępczą rzekomo kierowaną przez kierownika jednego z działów OPG, utworzoną w połowie 2025 r. z udziałem czynnych prokuratorów i osób nieformalnych. Organizacja miała systematycznie pobierać łapówki od oszukańczych call center, które masowo oszukiwały obywateli Ukrainy i innych państw, i prać uzyskane środki. Serhij Kropywa – zastępca szefa departamentu współpracy międzynarodowej OPG – jest identyfikowany jako organizator schematu; WAKS zastosował wobec niego i powiązanych osób areszt z wysokimi kaucjami alternatywnymi. NABU i SAP prowadziły przeszukania m.in. u prokuratora generalnego Krawczenki, jego zastępczyni Wdowyczenki i szefa odeskiej OWA Ołeha Kipiera; OPG publicznie kwestionował legalność nocnych przeszukań i dostępu detektywów do materiałów innych postępowań. W tle sprawy – dymisja Krawczenki 7 września, publiczna kontrola jego oświadczeń majątkowych przez Bihus.Info (dom w Kozynie rzekomo powiązany z Krawczenką) oraz zwolnienie z prokuratury obwodowej w Czerkasach Wiktoriyi Didycz i Maksym Sztompela, którzy mogą pojawiać się w nagraniach «Kartaginy» – Wiktoriya Didycz jest według Suspilne siostrą Kropywy, a jej mąż Ołeksandr Didycz także pojawia się w sprawie.