WAKS aresztował kierowcę urzędnika prokuratury w sprawie «Kartagina»

Dlaczego to ważne

Sprawa «Kartagina» trafia w sam rdzeń Biura Prokuratora Generalnego — instytucji odpowiedzialnej za walkę z przestępczością. Pokazuje, że organy antykorupcyjne (NABU i SAP) aktywnie ścigają wysokich urzędników i ich otoczenie, a sądy stosują surowe środki zapobiegawcze, w tym rekordowo wysokie kaucje. Skandal objął krąg prokuratora generalnego Krawczenki: przeszukano jego gabinety i wynajmowany dom. To uruchomiło reakcję instytucjonalną — siedmiu prokuratorów może zostać skierowanych do komisji dyscyplinarnej, a pracownicy zostaną masowo przebadani na wykrywaczu kłamstw.

Co się stało

7 września 2026 r. Wyższy Sąd Antykorupcyjny (WAKS) zastosował wobec Serhija Kucyja, kierowcy zastępcy szefa Departamentu Współpracy Międzynarodowej Biura Prokuratora Generalnego Serhija Kropywy, środek zapobiegawczy w postaci aresztu na 60 dni — do 3 listopada — z możliwością zwolnienia za kaucją 3 mln hrywien. Prokuratura wnioskowała o kaucję 20 mln hrywien. Kucyj, który w materiałach NABU figuruje pod pseudonimem «Kamrad», jest podejrzany o udział w organizacji przestępczej i pranie mienia pochodzącego z przestępstwa (art. 255 i 209 Kodeksu karnego Ukrainy). Według śledztwa, od października 2025 do września 2026 r. brał udział w «kryciu» sieci oszukańczych call-center, zapewniał bezpieczeństwo podczas podróży służbowym autem Kropywy, korzystał z niezarejestrowanych tablic, odbierał pieniądze od osób związanych z call-centerami i przekazywał je Kropywie. Obrona zapowiedziała apelację i wniosek o areszt domowy.

To kolejny etap operacji «Kartagina», ogłoszonej 4 września przez NABU i SAP. Dzień wcześniej, 6 września, WAKS aresztował Kropywę (pseudonim «Kanclerz») do 2 listopada z kaucją 120 mln hrywien; zarzuty dotyczą «krycia» call-center i prania ponad 89,9 mln hrywien. Tego samego 7 września sąd aresztował też Jelyzawetę Iwachenko («Muza»), partnerkę Kropywy, na 60 dni z kaucją 20 mln hrywien. Łącznie NABU poinformowało o postawieniu zarzutów pięciu osobom.

Około północy 5 września detektywi NABU przeprowadzili przeszukiwania w gabinetach prokuratora generalnego Rusłana Krawczenki, jego pierwszej zastępczyni Marii Wdowyczenko oraz w innych pomieszczeniach Biura Prokuratora Generalnego, a także w wynajmowanym przez Krawczenkę domu. Źródła «Ukraińskiej Prawdy» informowały też o przeszukaniach u szefa Odeskiej OWA Ołeha Kipiera. Prokurator generalny Krawczenko zaprzecza jakimkolwiek powiązaniom ze sprawą, mówi o braku statusu procesowego i nazywa sytuację presją polityczną. Biuro Prokuratora Generalnego podało, że w uchwale sądu o przeszukaniu nie ma danych wskazujących na udział Krawczenki w ułatwianiu działalności call-center. Krawczenko zawiesił w obowiązkach pracownika Biura figurującego w sprawie i polecił przygotować jego zwolnienie; siedmiu prokuratorów może trafić przed Komisję Kwalifikacyjno-Dyscyplinarną.

W czym relacje się różnią

Źródła różnią się w ocenie roli prokuratora generalnego Krawczenki. «Ukraińska Prawda», powołując się na własne źródła w kręgach politycznych, informowała, że Krawczenko zaginął po rozpoczęciu operacji «Kartagina»; Biuro Prokuratora Generalnego zdementowało te doniesienia, a sam Krawczenko zaprzeczył, jakoby ukrywał się lub był hospitalizowany. Sieć szpitali «Dobrobut» podała, że Krawczenko nie był u nich pacjentem 5 września.

Rozbieżne jest też uzasadnienie nocnych przeszukań w siedzibie Biura Prokuratora Generalnego. Krawczenko twierdził, że detektywi NABU przeszli przez ogrodzenie, by nie ujawniać ochronie celów przeszukań. Biuro Prokuratora Generalnego utrzymuje, że uchwała sądu nie zawiera danych wiążących Krawczenkę z ułatwianiem działalności call-center.

Sporna pozostaje też postać «Szefa» z nagrań NABU. Śledztwo opisuje go jako byłego szefa Państwowej Służby Podatkowej, a Krawczenko kierował PSP od grudnia 2024 do czerwca 2025 r. — fakty oznaczają tę identyfikację jako sporną.

Wreszcie prokuratura twierdzi, że Kucyj odbierał nienależną korzyść i przekazywał pieniądze Kropywie; obrona odpowiada, że nie ma dowodów «krycia» call-center ani otrzymania korzyści.

Kontekst

Operacja «Kartagina» została ogłoszona 4 września 2026 r. przez NABU i SAP. Dotyczy organizacji przestępczej, która miała «kryć» sieć oszukańczych call-center i prać pieniądze. Według śledztwa, organizację w połowie 2025 r. stworzył i kierował nią urzędnik Biura Prokuratora Generalnego Serhij Kropywa, 42-letni zastępca szefa Departamentu Współpracy Międzynarodowej. Wcześniej Kropywa był zastępcą szefa Odeskiej OWA Ołeha Kipiera (2023–2024) i zajmował stanowiska kierownicze w Kiberpoliciji przed 2022 r. Na nagraniach NABU figuruje jako «Kanclerz». Kropywie zarzuca się pranie ponad 89,9 mln hrywien i «krycie» call-center. 6 września WAKS aresztował go do 2 listopada z kaucją 120 mln hrywien, a dzień później — jego partnerkę Jelyzawetę Iwachenko («Muza») z kaucją 20 mln hrywien. Łącznie zarzuty postawiono pięciu osobom; sankcja z art. 255 i 209 Kodeksu karnego Ukrainy przewiduje do 15 lat więzienia. Około północy 5 września detektywi NABU przeszukali gabinety prokuratora generalnego Rusłana Krawczenki, jego pierwszej zastępczyni Marii Wdowyczenko i innych pracowników Biura, a także wynajmowany przez niego dom. Prokurator generalny Krawczenko odpiera zarzuty, podkreśla brak swojego statusu procesowego i nazywa sprawę próbą nacisku politycznego. W Biurze Prokuratora Generalnego zarządzono masowe badania pracowników na wykrywaczu kłamstw.