NABU i SAP postawiły zarzuty ekspertom z KNDISE w sprawie zaniżonej wyceny mieszkania żony wysokiego rangą urzędnika SBU
NABU i Specjalistyczna Prokuratura Antykorupcyjna (SAP) postawiły zarzuty biegłym z Kijowskiego Naukowo-Badawczego Instytutu Ekspertyz Sądowych (KNDISE) Ministerstwa Sprawiedliwości Ukrainy. Biegli podejrzewani są o sporządzenie z góry nieprawdziwych wniosków o wartości rynkowej elitarnego mieszkania należącego do żony wysokiego rangą funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU).
Najważniejsze
- NABU i SAP postawiły zarzuty biegłym z KNDISE Ministerstwa Sprawiedliwości Ukrainy.
- Biegli podejrzewani są o sporządzenie z góry fałszywych wniosków o wartości rynkowej mieszkania żony wysokiego rangą urzędnika SBU.
- W grudniu 2023 r. żona urzędnika kupiła mieszkanie za 21,6 mln UAH, lecz w umowie wartość zaniżono do 12,8 mln UAH.
- W maju 2024 r. komisja KNDISE ustaliła wartość rynkową mieszkania na 12,3 mln UAH — o 9,3 mln UAH poniżej rzeczywistej ceny.
- 11 listopada 2024 r. detektywi NABU odwołali zleconą ekspertyzę i zażądali zwrotu materiałów bez wykonania; biegli zignorowali to i kontynuowali badanie.
- Na początku grudnia 2024 r. biegli podpisali wniosek, ale cofali jego datę na 8 listopada 2024 r. — przed odwołaniem przez NABU.
- NABU twierdzi, że takie manipulacje dowodami byłyby niemożliwe, gdyby działała niezależna instytucja ekspercka przy NABU.
Dlaczego to ważne
Sprawa uderza w integralność państwowej instytucji eksperckiej podległej Ministerstwu Sprawiedliwości — kluczowego ogniwa ukraińskiego systemu dowodowego — i łączy dwie instytucje, które często znajdują się w centrum ukraińskich wysiłków antykorupcyjnych: NABU i SBU. NABU wykorzystuje sprawę do publicznego argumentowania za powołaniem niezależnej instytucji eksperckiej pod swoją jurysdykcją, aby zapobiec rzekomym manipulacjom dowodami.
Co się stało
NABU i SAP postawiły zarzuty biegłym z KNDISE Ministerstwa Sprawiedliwości Ukrainy. Biegli podejrzewani są o sporządzenie z góry fałszywych wniosków o wartości rynkowej elitarnego mieszkania należącego do żony wysokiego rangą urzędnika SBU. W grudniu 2023 r. żona urzędnika kupiła mieszkanie za 21,6 mln UAH, podczas gdy w umowie wartość celowo zaniżono do 12,8 mln UAH. W kwietniu 2024 r. adwokat działający w interesie małżeństwa zlecił w KNDISE ekspertyzę budowlano-wycenową. W maju 2024 r. komisja biegłych ustaliła wartość rynkową mieszkania na 12,3 mln UAH — o 9,3 mln UAH poniżej rzeczywistej ceny. Aby dojść do takiego wyniku, biegli celowo zastosowali nieistotne obiekty porównawcze. Wniosek był następnie wykorzystywany przez stronę obrony jako dowód w postępowaniach przed NAZK, NABU i sądem. 11 listopada 2024 r. detektywi NABU, prowadzący sprawę karną dotyczącą zakupu mieszkania, odwołali zleconą ekspertyzę i zażądali zwrotu materiałów bez wykonania. Biegli zignorowali to żądanie i kontynuowali badanie. Na początku grudnia 2024 r. biegli podpisali wniosek, lecz cofali jego datę na 8 listopada 2024 r. — czyli sprzed odwołania przez detektywa NABU. Kopię wniosku detektywi otrzymali nie od KNDISE, lecz od adwokata podejrzanego urzędnika. NABU oświadczyło, że takie manipulacje dowodami byłyby niemożliwe, gdyby funkcjonowała niezależna instytucja ekspercka przy NABU.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie cztery opisane artykuły pochodzą z ukraińskich redakcji i relacjonują sprawę na podstawie oficjalnych komunikatów NABU. Centrum uwagi stanowi KNDISE przy Ministerstwie Sprawiedliwości jako instytucja, której biegli są podejrzani, a detektywi NABU — jako organ, który ujawnił rzekome manipulacje i podejmuje działania. Stanowisko instytucjonalne NABU, że manipulacja byłaby niemożliwa przy istnieniu instytucji eksperckiej przy NABU, jest przedstawiane jako część przekazu, a nie jako komentarz zewnętrzny. W dostarczonych metadanych źródeł nie cytuje się żadnych redakcji międzynarodowych ani głosów spoza Ukrainy.
Kontekst
W grudniu 2023 r. żona wysokiego rangą urzędnika SBU kupiła mieszkanie za 21,6 mln UAH, a w umowie zapisano wartość 12,8 mln UAH. W kwietniu 2024 r. adwokat małżeństwa zlecił w KNDISE ekspertyzę budowlano-wycenową. W maju 2024 r. biegli z KNDISE ustalili wartość rynkową mieszkania na 12,3 mln UAH — o 9,3 mln UAH poniżej rzeczywistej ceny — stosując nieistotne nieruchomości porównawcze. Biegli ograniczyli wartości porównawcze do 2500–2600 USD za metr kwadratowy zamiast rynkowych około 3000 USD i wybierali najtańsze oferty od 1550 USD za metr kwadratowy. 11 listopada 2024 r. detektywi NABU prowadzący sprawę zakupu mieszkania odwołali zleconą ekspertyzę i poprosili KNDISE o zwrot materiałów bez ich wykonania. Biegli z KNDISE zignorowali odwołanie, sfinalizowali wniosek na początku grudnia 2024 r. i cofali jego datę na 8 listopada 2024 r., przed odwołaniem; dokument trafił do NABU za pośrednictwem adwokata podejrzanego, a nie z instytutu.