Operacja „Kartagina”: Serhij Kropywa aresztowany, śledztwo sięga prokuratora generalnego Krawczenki

Co się stało

4 września 2026 r. NABU i SAP ogłosiły operację „Kartagina”, wymierzoną w organizację przestępczą, która miała systematycznie pobierać łapówki od oszukańczych call centers i prać uzyskane środki. Liderem grupy — według śledztwa — był Serhij Kropywa, zastępca szefa departamentu współpracy międzynarodowej Biura Prokuratora Generalnego, pracujący w prokuraturze od sierpnia 2025 r. i w materiałach NABU występujący pod pseudonimem „Канцлер”. Pięć osób otrzymało podejrzenia z art. 255 (organizacja przestępcza) i art. 209 (pranie pieniędzy) KK Ukrainy; za te przestępstwa grozi do 15 lat więzienia. Łączna kwota legalizowanych środków osiągnęła ok. 89,9 mln UAH.

6 września Wyższy Sąd Antykorupcyjny (ВАКС) rozpatrywał wniosek o środek zapobiegawczy. Sędca Wiktora Masłowa umieścił Kropywę w areszcie do 2 listopada 2026 r. z możliwością wpłaty kaucji w wysokości 120 mln UAH (prokurator wnioskował o 200 mln). W razie wpłaty kaucji Kropywa musi oddać paszporty zagraniczne, stawiać się na każde wezwanie śledztwa i powstrzymać się od kontaktów z prokuratorem generalnym Rusłanem Krawczenką, jego zastępczynią Marią Vdovychenko oraz innymi osobami zamieszanymi w sprawę. Sąd odroczył wybór środka zapobiegawczego dla konkubiny Kropywy, Jełyzawety Iwachnienko (występującej w nagraniach jako „Muza”), na poniedziałek 7 września.

Podczas posiedzenia prokurator SAP odczytał dane śledztwa, w tym treść rozmowy z 4 marca 2026 r. między Kropywą a Krawczenką, z której — zdaniem prokuratury — wynika, że Kropywa pozostawał „pod protektoratem prokuratora generalnego” i dysponował „szerokimi uprawnieniami”. Według prokuratury Kropywa organizował i koordynował remonty w domu w Kozynie, w którym mieszka prokurator generalny — w tym instalację generatora gazowego, systemu wideo-nadzoru i internetu — oraz komunikował się z brygadzistą i personelem w sprawach technicznych. Śledztwo twierdzi też, że Kropywa pomagał w załatwieniu wizy do USA dla żony Krawczenki, organizował lot jego żony i konkubiny do Hiszpanii tuż przed służbową podróżą prokuratora generalnego oraz świętowanie jego urodzin w Madrycie z rezerwacją drogiego hotelu i tańszego na oficjalny raport.

Prokurator generalny Rusłan Krawczenko opublikował 6 września oświadczenie, w którym stanowczo zaprzeczył jakimkolwiek związkom z procederem ochrony nielegalnych call centers. Zapewnił, że odsunął Kropywę od obowiązków i polecił przygotować decyzję o jego zwolnieniu. Krawczenko zarządził też audyt departamentu współpracy międzynarodowej i jednostki ds. cyberprzestępczości oraz badania poligraficzne wśród pracowników zaangażowanych w sprawy call centers. Zaprzeczył doniesieniom o swoim „zniknięciu” i zapewnił, że jego rodzina wynajmuje dom w Kozynie o powierzchni 280 m², do którego wprowadziła się 1 maja 2026 r. Twierdzi też, że sejf z fotografii krążącej w mediach nie znajduje się w Biurze Prokuratora Generalnego.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Ukraińska prasa koncentruje się na konsekwencjach personalnych i instytucjonalnych dla prokuratora generalnego Krawczenki, szczegółowo opisując zarzuty dotyczące spraw osobistych — remont domu w Kozynie, wiza USA dla żony, podróż urodzinowa do Madrytu, rezerwacje hoteli — oraz jego publiczne odpowiedzi zaprzeczające tym zarzutom. Pokazuje to bezpośrednie starcie między Biurem Prokuratora Generalnego a organami antykorupcyjnymi: OGP kwestionuje legalność nocnych przeszukań swoich gabinetów, a SAP/NABU prezentują w sądzie treść podsłuchanych rozmów. Kilka redakcji opublikowało ustalenia Bihus.Info dotyczące nieruchomości w Kozynie i sprzecznych wyjaśnień Krawczenki (wynajem versus domniemane tajne użytkowanie, 280 m² versus ok. 300 m²).

W czym relacje się różnią

Między źródłami występuje kilka wyraźnych rozbieżności. Dokładne stanowisko Kropywy w OGP jest opisywane niejednoznacznie — jedni nazywają go szefem departamentu cyberprzestępczości, inni zastępcą szefa departamentu współpracy międzynarodowej. Data urodzin prokuratora generalnego Krawczenki podawana jest raz jako 4 marca, raz jako 14 marca. Kwestia przeszukań w domu lub gabinecie Krawczenki wieczorem 4 września jest przedstawiana sprzecznie: rzeczniczka OGP Mariana Hajowska temu zaprzeczyła, podczas gdy źródła Ukraińskiej Prawdy podały, że przeszukania odbyły się u Krawczenki, jego zastępczyni Marii Vdovychenko oraz szefa Odyesskiej OWA Ołeha Kipiera. Powierzchnia domu w Kozynie według Bihus.Info wynosi ok. 300 m², Krawczenko podaje 280 m². Media informowały o „zniknięciu” Krawczenki na ponad 12 godzin — on sam temu zaprzeczył, a źródła ZN.UA wskazały, że przebywał w klinice „Dobrobut” w Kijowie. Prokuratorzy SAP twierdzą, że Kropywa kupił laptop dla żony Krawczenki; Krawczenko temu zaprzecza. Wreszcie — kwestia ujęcia domu w deklaracji majątkowej: Krawczenko twierdzi, że pojawi się on w deklaracji za 2026 r., podczas gdy antykorupcyjni obserwatorzy wskazują, że ani domu, ani żony nie było w deklaracji za 2025 r.

Kontekst

Operacja „Kartagina” została ogłoszona 4 września; pięć osób otrzymało podejrzenia z art. 255 (organizacja przestępcza) i art. 209 (pranie pieniędzy) KK Ukrainy, za co grozi do 15 lat więzienia. Serhij Kropywa pracuje w prokuraturze od sierpnia 2025 r. i w materiałach NABU figuruje jako „Канцлер”. Według prokuratury grupa powstała w połowie 2025 r. i systematycznie pobierała łapówki od oszukańczych call centers; uczestnicy mieli uzyskać ponad 20 mln UAH w nieruchomościach i innym majątku, a kolejne ponad 10 mln UAH mogło być przechowywane na rachunkach osób bliskich. Od grudnia 2024 do czerwca 2025 r. Rusłan Krawczenko kierował Państwową Służbą Podatkową, zanim został prokuratorem generalnym; od tego czasu obowiązki szefa DPS pełni Łesia Karnauch. Dziennikarze Bihus.Info zlokalizowali dom w Kozynie (obwód kijowski) o powierzchni ok. 300 m², podobno użytkowany przez Krawczenkę, zarejestrowany na początku 2026 r. na 73-letnią kobietę, niewymienioną jako jego krewna; Krawczenko utrzymuje, że jego rodzina wynajmuje dom o powierzchni 280 m² i wprowadziła się 1 maja 2026 r.