Putinowski wysłannik i AfD szykują spotkanie o wznowieniu dostaw rosyjskiego gazu do Niemiec
Kirill Dmitrijew, główny wysłannik ekonomiczny Władimira Putina, i kierownictwo niemieckiej skrajnie prawicowej partii AfD rozpoczęli przygotowania do spotkania w przyszłym roku, na którym miałyby zostać omówione dostawy rosyjskiego gazu do Niemiec, w tym ewentualne wznowienie działania gazociągów Nord Stream. W rozmowach mają wziąć udział współprzewodzący AfD Alice Weidel i Tino Chrupalla; według źródeł spotkanie byłoby uzależnione od wcześniejszego uzgodnienia ram porozumienia pokojowego między Rosją a Ukrainą. Organizatorzy liczyli na udział amerykańskich wysłanników Steve'a Witkoffa i Jareda Kushnera, lecz przedstawiciel USA przekazał Reutersowi, że nie zostali oni poinformowani o pomyśle ani zaproszeni. AfD nie sprawuje władzy w Niemczech, więc ewentualne spotkanie miałoby charakter głównie symboliczny.
Najważniejsze
- Spotkanie Dmitrijewa z kierownictwem AfD omawiałoby wznowienie dostaw rosyjskiego gazu, w tym Nord Stream.
- W rozmowach mają uczestniczyć współprzewodniczący AfD Alice Weidel i Tino Chrupalla.
- Spotkanie jest rozważane już na marzec 2027 r., a jego warunkiem jest wcześniejsze uzgodnienie ram porozumienia pokojowego Rosja–Ukraina.
- Możliwe lokalizacje to Izrael, Zjednoczone Emiraty Arabskie lub Indie.
- Amerykańscy wysłannicy Steve Witkoff i Jared Kushner nie zostali poinformowani o planowanym szczycie ani na niego zaproszeni — podał przedstawiciel USA.
- AfD nie jest częścią rządu federalnego Niemiec, więc spotkanie miałoby charakter głównie polityczny i symboliczny.
- Przed sankcjami z 2022 r. Rosja dostarczała ponad połowę importu gazu ziemnego do Niemiec i ponad jedną trzecią importu ropy.
Dlaczego to ważne
Gdyby rozmowy doprowadziły do wznowienia dostaw rosyjskiego gazu, oznaczałoby to faktyczny koniec ramy sankcji energetycznych po 2022 r. Połączenie wysokiego rangą wysłannika Kremla z opozycyjną partią niemiecką tworzy kanał dyplomacji gazowej z pominięciem obecnego rządu w Berlinie. Rozmowy są wprost powiązane z ramami uregulowania pokojowego Rosja–Ukraina, a rozbieżność między zaproszeniem a stanowiskiem USA sygnalizuje napięcie transatlantyckie.
Co się stało
Kirill Dmitrijew, pełniący funkcję głównego wysłannika ekonomicznego Władimira Putina i szefa rosyjskiego funduszu majątku narodowego, oraz kierownictwo AfD rozpoczęli przygotowania do spotkania w przyszłym roku. Tematem ma być wznowienie dostaw rosyjskiego gazu do Niemiec, w tym potencjalny powrót do eksploatacji gazociągów Nord Stream. Według źródeł Reuters w spotkaniu mieliby wziąć udział Dmitrijew oraz współprzewodniczący AfD Alice Weidel i Tino Chrupalla; jako lokalizacje rozważane są Izrael, Zjednoczone Emiraty Arabskie lub Indie. Organizatorzy wyrażali nadzieję na udział amerykańskich wysłanników specjalnych Steve'a Witkoffa i Jareda Kushnera, jednak amerykański urzędnik przekazał agencji, że nie zostali oni poinformowani o pomyśle ani zaproszeni. Spotkanie byłoby uzależnione od wcześniejszego uzgodnienia ram porozumienia pokojowego między Rosją a Ukrainą. AfD nie zasiada w rządzie federalnym Niemiec, co nadaje ewentualnemu spotkaniu przede wszystkim wymiar polityczny i symboliczny.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie źródła nazywają Dmitrijewa „wysłannikiem”, „przedstawicielem” lub „bliskim doradcą Putina” — niektóre używają też określenia „starszy wysłannik ekonomiczny rosyjskiego dyktatora”. AfD jest konsekwentnie opisywana jako partia „skrajnie prawicowa”, a w jednym z outletów — wręcz jako „prorosyjska skrajnie prawicowa partia”. Nagłówki wysuwają na pierwszy plan zarówno wątek wznowienia dostaw gazu, jak i samo spotkanie z AfD, przedstawiając je jako historię o strategicznym angażowaniu zachodnich aktorów z Kremlem. Akcent pada na rosyjską presję energetyczną wobec Europy, a nie na wewnątrzniemiecką dynamikę wyborczą AfD.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się w ustaleniu terminu: część podaje „najwcześniej w marcu” bez wskazania roku, inne doprecyzowują „najwcześniej w marcu 2027 r.”, zgodnie z szerszą ramą „przyszłego roku”. Druga rozbieżność dotyczy udziału USA: organizatorzy twierdzili, że liczyli na obecność Witkoffa i Kushnera, podczas gdy urzędnik USA przekazał Reutersowi, że wysłannicy nie zostali o szczycie poinformowani ani na niego zaproszeni.
Kontekst
Przed sankcjami z 2022 r. Rosja dostarczała ponad połowę importu gazu ziemnego do Niemiec i ponad jedną trzecią importu ropy naftowej. Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji dostawy Nord Stream zostały wstrzymane, a jesienią 2022 r. trzy z czterech nitek Nord Stream 1 i Nord Stream 2 zostały zniszczone w wyniku sabotażu — niemieckie organy ścigania podejrzewają dwóch Ukraińców. AfD wygrała ostatnio wybory landowe w Saksonii-Anhalt, a jej popularność miała zostać ponownie sprawdzona w wyborach w Meklemburgii-Pomorzu Przednim — landzie, na którego terytorium wchodzą do Niemiec nitki Nord Stream. Poseł Zielonych Michael Kellner ostrzegał, że kryzys energetyczny po ograniczeniu dostaw z Rosji kosztował Niemcy 50 mld euro, a poseł CDU Roderich Kiesewetter mówił o wykorzystywaniu przez Rosję energii jako narzędzia hybrydowego wpływu. Szefowa dyplomacji UE Kaja Kallas zwracałała uwagę na niebezpieczeństwo ze strony sił politycznych, które „w pewnym stopniu” nie dostrzegają rosyjskiego zagrożenia. Dmitrijew uczestniczył na początku września w spotkaniu w Moskwie z amerykańskimi przedstawicielami Steve'em Witkoffem i Jaredem Kushnerem. Biały Dom rozważa ponadto zawarcie porozumień biznesowych z Rosją jeszcze przed zakończeniem przez nią działań wojennych w Ukrainie.