Zelensky w Nowym Jorku: Ukraina gotowa na ograniczone zawieszenia broni, Rosja je odrzuca
Podczas 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku prezydent Wołodymyr Zełeński spotkał się 22 września z prezydentem USA Donaldem Trumpem. Ukraina zadeklarowała gotowość do wzajemnych zawieszeń broni w sektorze energetycznym, zbożowym i morskim. Sekretarz stanu USA Marco Rubio poinformował, że obie strony wyraziły zainteresowanie ograniczonym porozumieniem, lecz rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow i analitycy ISW ocenili, że Moskwa faktycznie odrzuciła propozycję energetyczną. Zaproszenie Putina na szczyt G20 w Miami 14–15 grudnia pozostaje niepewne.
Najważniejsze
- 22 września w Nowym Jorku, na marginesie 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, odbyło się spotkanie prezydentów Ukrainy i USA Wołodymyra Zełeńskiego i Donalda Trumpa.
- Zełeński zadeklarował gotowość Ukrainy do ograniczonych zawieszeń broni w trzech obszarach: energetyce, zbożu i na morzu, pod warunkiem wzajemności.
- 23 września Rubio, po spotkaniu z Siergiejem Ławrowem, poinformował, że obie strony wyraziły zainteresowanie ograniczonym zawieszeniem broni obejmującym zboże i energię; Pieskow odpowiedział "absolutnie" na pytanie, czy zachodnie oświadczenia o energetycznym rozejmie to tylko retoryka.
- ISW ocenił 23 września, że Kremm skutecznie odrzucił amerykańsko-ukraińską propozycję zawieszenia broni w energetyce i pozostaje zaangażowany w kontynuację wojny zgodnie z maksymalistycznymi celami.
- Ławrow oświadczył 23 września na posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa ONZ, że Rosja nie wstrzyma tak zwanej "SWO" na rozmowy "w żadnym formacie".
- Rubio poinformował o oficjalnym zaproszeniu Władimira Putina na szczyt G20 w Miami w dniach 14–15 grudnia; Pieskow podziękował i zapowiedział decyzję kanałami dyplomatycznymi; Bloomberg podał, że Putin prawdopodobnie pominie szczyt G20.
- Zełeński oświadczył, że tak zwane "porozumienia z Anchorage" (w formacie 3+2, uznające rosyjską suwerenność nad Krymem, obwodami donieckim, ługańskim oraz częściami obwodów chersońskiego i zaporoskiego) nie są już częścią procesu negocjacyjnego.
Dlaczego to ważne
Spotkanie w Nowym Jorku stanowiło najwyższy szczebel kontaktów USA–Ukraina w tygodniu Zgromadzenia Ogólnego ONZ i wyznacza kierunek dalszej dyplomacji kończącej wojnę. Publiczne zobowiązanie Ukrainy do ograniczonych, wzajemnych zawieszeń broni zawęziło przestrzeń dopuszczalnych ram porozumienia. Jednocześnie oświadczenia Rosji i analiza ISW wskazują, że Moskwa skutecznie odrzuciła propozycję rozejmu energetycznego, co sygnalizuje utrzymanie maksymalistycznych żądań. Zaproszenie Putina na szczyt G20 w Miami 14–15 grudnia ujawnia podziały co do legitymizacji udziału Rosji podczas trwającej wojny. Publiczne usunięcie formatu "ducha Anchorage" przez Zełeńskiego i sekretarza Rubia zamyka drogę do uznania rosyjskiej suwerenności nad okupowanymi terytoriami jako ramy porozumienia.
Co się stało
22 września, na marginesie 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku, prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełeński i prezydent USA Donald Trump spotkali się, aby omówić możliwe ścieżki deeskalacji rosyjsko-ukraińskiej wojny. Zełeński opisał rozmowę jako "pozytywną" i "produktywną" i potwierdził gotowość Ukrainy na dowolny format wzajemnego zawieszenia broni w sektorze energetycznym oraz ograniczone rozejmy w obszarze zbożowym i morskim, z zainteresowaniem wyrażanym także przez Egipt, Turcję, ZEA i Indie. Po spotkaniu Zełeński powiedział, że Trump zgodził się na przyznanie Ukrainie licencji na produkcję pocisków do systemów Patriot; konkretna odpowiedź w sprawie dostaw rakiet nie została jeszcze udzielona. Zełeński podkreślił, że Ukraina nie odda terytorium, niepodległości ani wolności w zamian za porozumienie, i oświadczył, że tak zwane "porozumienia z Anchorage" (format 3+2, uznający rosyjską suwerenność nad Krymem i okupowanymi obwodami) nie są już częścią procesu negocjacyjnego. 23 września sekretarz stanu USA Marco Rubio spotkał się z rosyjskim ministrem spraw zagranicznych Siergiejem Ławrowem i poinformował, że obie strony wyraziły zainteresowanie ograniczonym zawieszeniem broni obejmującym zboże i energię. Tego samego dnia rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow odpowiedział "absolutnie" na pytanie, czy zachodnie oświadczenia o energetycznym rozejmie to retoryka, a Ławrow oświadczył w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, że Rosja nie wstrzyma tak zwanej "SWO" na rozmowy w żadnym formacie. ISW ocenił, że Moskwa skutecznie odrzuciła propozycję i pozostaje zaangażowana w kontynuację wojny. Rubio ogłosił oficjalne zaproszenie Putina na szczyt G20 w Miami w dniach 14–15 grudnia; Pieskow podziękował, ale zaznaczył, że decyzja zapadnie kanałami dyplomatycznymi; według Bloomberga Putin prawdopodobnie pominie szczyt i pojedzie na APEC do Chin. Specjalni wysłannicy USA Steve Witkoff i Jared Kushner zapowiedzieli kilkutygodniową przerwę na rozmowy z Rosją i partnerami.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Zełeński wielokrotnie przedstawiał Ukrainę jako stronę gotową na ograniczone, wzajemne rozejmy w energetyce, zbożu i na morzu, jednocześnie wskazując Rosję jako niechętną do kompromisu i dążącą do maksymalistycznych celów. Oświadczył o usunięciu "ducha Anchorage" z procesu negocjacyjnego, przypisując główną rolę Siłom Zbrojnym Ukrainy i wskazując USA jako czynnik wspierający tę zmianę. Podkreślił, że Ukraina nie odda terytorium, niepodległości ani wolności w zamian za porozumienie i zapowiedział, że w razie odmowy rozmów ze strony Rosji zwróci się do Trumpa o użycie nowej ustawy o sankcjach. Wyraził też sceptycyzm wobec deklarowanej gotowości Putina do spotkania, kontrastując optymizm wysłanników USA Witkoffa i Kushnera z własnymi wątpliwościami.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Dostarczony zestaw artykułów składa się wyłącznie z ukraińskojęzycznych źródeł krajowych; żadne dedykowane artykuły ze źródeł międzynarodowych nie zostały dostarczone, więc merytoryczne porównanie międzynarodowych ram narracyjnych nie jest możliwe na podstawie tego materiału.
W czym relacje się różnią
Czy 24 września w Nowym Jorku odbyło się trójstronne spotkanie Ukrainy, USA i Rosji w sprawie rozejmu energetycznego, jest kwestią sporną: ZN.UA, powołując się na źródła dyplomatyczne, poinformowała o planowanym spotkaniu z udziałem Budanowa, Umerowa, Kushnera, Witkoffa i Dmitriewa, podczas gdy Biuro Prezydenta Ukrainy stwierdziło, że ukraińska delegacja jest już w drodze powrotnej do kraju, a media nie mają źródeł w delegacji. Czy strony zgodziły się na rozejm energetyczny, jest również sporne: Trump oświadczył 14 września, że Ukraina i Rosja zgodziły się nie uderzać w swoje obiekty energetyczne, lecz Zełeński i inne raporty wskazują, że zobowiązanie Ukrainy jest warunkowe i nie ma wiążącego porozumienia. Czy Rosja wyraziła zainteresowanie ograniczonym rozejmem, jest kwestią sporną: Rubio powiedział 23 września, że obie strony to zrobiły, podczas gdy odpowiedź Pieskowa i analiza ISW wskazują, że Moskwa odrzuciła propozycję. Udział Putina w szczycie G20 w Miami jest niepewny: Rubio poinformował o zaproszeniu, Pieskow podziękował i zapowiedział decyzję kanałami dyplomatycznymi, Bloomberg podał, że Putin prawdopodobnie pominie szczyt i pojedzie na APEC w Chinach, a według jednego z raportów Putin odrzucił propozycję rozmów Zełeńskiego na marginesie G20.
Kontekst
81. sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ odbyła się w Nowym Jorku 22–23 września 2026 roku i stała się tłem dla spotkania Trump–Zełeński oraz rozmowy Rubio–Ławrow. Wcześniejsze rundy rozmów USA–Ukraina–Rosja pod auspicjami USA odbyły się w Abu Zabi na początku 2026 roku, a ostatnie trójstronne spotkanie na szczeblu delegacji miało miejsce w lutym, przed wojną z Iranem. "Porozumienia z Anchorage" / format 3+2 odnoszą się do propozycji omawianych na szczycie Trump–Putin w Anchorage w sierpniu 2025 roku, które zakładały uznanie rosyjskiej suwerenności nad Krymem, obwodami donieckim, ługańskim oraz częściami obwodów chersońskiego i zaporoskiego.