Trump gościł Xi Jinpinga w Białym Domu — szczyt bez przełomów, z wątkiem ukraińskim
Prezydent USA Donald Trump przyjął przywódcę Chin Xi Jinpinga w Białym Domu 25 września w efektownym szczycie, który nie przyniósł widocznych przełomów w kwestiach sztucznej inteligencji, handlu, Tajwanu ani wojny z Iranem. Ukraina wykorzystała spotkanie, by prosić Trumpa, by naciskał na Xi w sprawie wpłynięcia na Putina w celu zakończenia lub deeskalacji wojny.
Najważniejsze
- Trump i Xi spotkali się w Białym Domu 25 września; obaj określili relacje jako najlepsze w historii, ale nie osiągnięto przełomów w sprawach AI, handlu, Tajwanu i Iranu.
- Xi powiedział, że oba kraje osiągnęły „wspólne rozumienie wielu kwestii" i wezwał do nowego podejścia między mocarstwami.
- Xi wezwał USA do sprzeciwu wobec niepodległości Tajwanu; Trump od maja opóźnia pakiet uzbrojenia dla Tajwanu o wartości ok. 14 mld USD.
- Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poprosił Trumpa, by podczas rozmów z Xi naciskał na wpłynięcie na Putina w celu zakończenia lub deeskalacji wojny.
- Amerykańscy senatorowie demokratyczni z Komisji Spraw Zagranicznych Senatu zaapelowali do Trumpa o zastosowanie wobec Chin „ustawy Grahama" — sankcji na Rosję i ceł odwetowych na kupujących rosyjskie surowce.
- Trump zapowiedział, że poruszy z Xi kwestie handlu, bezpieczeństwa, technologii i AI oraz że omówi „ustawę Grahama".
- Xi zaproponował zaproszenie do 100 tys. młodych Amerykanów do Chin w ramach programów edukacyjnych i studenckich.
Dlaczego to ważne
Szczyt Trump–Xi to najwyżej poziomowe spotkanie USA–Chiny w tej kadencji i wyznacza trajektorię relacji dwóch mocarstw w kwestiach handlu, technologii, Tajwanu oraz rywalizacji wojskowej. Prośba Zełenskiego o włączenie Chin w nacisk na Rosję otwiera nowy kanał dyplomatyczny, który może wpłynąć na przebieg wojny. Jednocześnie brak przełomów pozostawia otwarte pytania o to, czy szczyt przyniesli jakiekolwiek konkretne rezultaty — w tym dla Ukrainy.
Co się stało
Prezydent USA Donald Trump gościł przywódcę Chin Xi Jinpinga w Białym Domu 25 września w efektownym szczycie państwowym z udziałem technologicznych liderów i oficjalną kolacją. Trump i Xi zgodnie podkreślali dobre relacje osobiste: Trump stwierdził, że kraje „nigdy nie miały się lepiej" i że łączą ich „naprawdę wielka przyjaźń". Xi powiedział, że oba kraje osiągnęły „wspólne rozumienie wielu kwestii" i wezwał do „nowego podejścia" między supermocarstwami. Według chińskich mediów Xi podczas rozmów dwustronnych wezwał USA do sprzeciwu wobec niepodległości Tajwanu — temat szczególnie wrażliwy, biorąc pod uwagę, że Trump od maja opóźnia pakiet uzbrojenia dla Tajwanu o wartości ok. 14 mld USD, nazywając go „bardzo dobrym chipem przetargowym". Xi zaproponował też zaproszenie do 100 tys. młodych Amerykanów do Chin w ramach programów edukacyjnych i studenckich oraz powiedział, że „pułapka Tukidydesa" może zostać przezwyciężona. Szczyt odbył się bez widocznych przełomów w kwestiach sztucznej inteligencji, handlu, Tajwanu i wojny z Iranem — choć Trump zapowiedział, że omówi z Xi „ustawę Grahama" dotyczącą sankcji na Rosję i ceł odwetowych na kupujących rosyjskie surowce. Na osobnym torze prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poprosił Trumpa, by wykorzystał rozmowy z Xi do nacisku na Putina w celu zakończenia lub deeskalacji wojny, a senatorowie demokratyczni z senackiej Komisji Spraw Zagranicznych wystosowali wspólne oświadczenie wzywające do zastosowania „ustawy Grahama".
W czym relacje się różnią
Trump przedstawił osobiste relacje z Xi i ludzkie więzi między USA a Chinami jako silne, a kraje jako „nigdy nie mające się lepiej". Z kolei były urzędnik Białego Domu ds. Azji Wschodniej Edgar Kagan ocenił, że retoryka Trumpa koncentruje się na osobistych relacjach z Xi, podczas gdy sam Xi jest znacząco bardziej ostrożny — co sugeruje rozbieżność między tonem deklaracji a rzeczywistą treścią ustaleń.
Kontekst
Szczyt odbył się w Waszyngtonie w czasie, gdy dziesiątki innych przywódców światowych przebywały w Nowym Jorku na sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Wcześniej w tym tygodniu Trump wygłosił przemówienie w ONZ zdecydowanie uzasadniające użycie siły militarnej i sugerujące, że mógłby „zniszczyć" Iran. Po swojej majowej wizycie w Chinach Trump odłożył zatwierdzenie pakietu uzbrojenia dla Tajwanu o wartości ok. 14 mld USD, nazywając go „bardzo dobrym chipem przetargowym". Xi podczas szczytu nawiązał do „pułapki Tukidydesa" i stwierdził, że może ona zostać przezwyciężona dzięki pokojowemu współistnieniu. Ambasador Ukrainy w Chinach Serhij Korżun określił przyjęcie Xi przez Trumpa jako bezprecedensowe.