Rosja składa budżet na 2027–2028: rekordowe wydatki na wojsko, cięcia w sferze społecznej i blokada informacji
Rosyjski rząd złożył w Dumie Państwowej projekt budżetu federalnego na lata 2027–2028, który przewiduje rekordowe wydatki na obronność – 17,1 bln rubli w 2027 r. (ok. 6,9% PKB, 35% wszystkich wydatków) – przy jednoczesnych cięciach w polityce społecznej, edukacji i ochronie zdrowia. Prokuratura kremlowskich mediów otrzymała instrukcje, by nie informować o wzroście wydatków wojskowych, a Rosstat wstrzymał publikację danych o ubóstwie i liczbie ludności.
Najważniejsze
- Projekt budżetu na lata 2027–2028 wpłynął do Dumy Państwowej 30 września.
- Bezpośrednie wydatki wojskowe w 2027 r. zaplanowano na 17 bln rubli (ok. 205 mld dolarów); w 2028 r. mają spaść do 16,6 bln rubli.
- Według Reutersa na „obronę narodową” w 2027 r. ma przypaść 17,1 bln rubli – 6,9% PKB i 35% wszystkich wydatków budżetu, o 27% więcej niż przewidywała obecna ustawa budżetowa.
- Alexandra Prokopenko z Carnegie Berlin szacuje udział całego „bloku bezpieczeństwa” (MSW, Rosgwardia, służby specjalne) na 44% budżetu.
- Wydatki na politykę społeczną mają spaść o 7%, edukację o 6%, ochronę zdrowia o 6,8%, a na gospodarkę narodową o 7,4% – przy wzroście finansowania mediów państwowych o 43,2% i obsługi długu publicznego o 21,6% (do 4,6 bln rubli).
- Budżet zakłada deficyt na poziomie 2% PKB przy spadających wpływach z ropy i gazu.
- Rosyjskie media państwowe otrzymały instrukcje, by nie informować o skoku wydatków wojskowych, akcentować zobowiązania socjalne i zestawiać rosyjski deficyt z danymi z Francji, Wielkiej Brytanii i Niemiec; komentarze miały pochodzić wyłącznie od ekspertów z uczelni kontrolowanych przez władzę.
- Rosstat wstrzymał publikację absolutnej liczby Rosjan poniżej progu ubóstwa (7,5% w pierwszej połowie 2026 r.) oraz zamroził dane o populacji na poziomie 146,1 mln ze stycznia 2025 r.; oficjalny próg ubóstwa to 17 700 rubli miesięcznie, podczas gdy Rosjanie w badaniach Lwaada oceniają realne minimum na 43 800 rubli.
- Według BBC i Mediazony do września 2026 r. z otwartych źródeł potwierdzono nazwiska blisko 259 tys. zabitych okupantów; wyliczenia oparte na sprawach spadkowych wskazują na ponad 352 tys. ofiar.
Dlaczego to ważne
Projekt budżetu utrwala wieloletnie zaangażowanie Rosji na rekordowym poziomie wydatków wojskowych – ponad 6% PKB i 35% całego budżetu – finansowane kosztem cięć w sferze społecznej i rosnącego kosztu obsługi długu. Jednocześnie ujawnia świadomą strategię informacyjną: instrukcje dla mediów państwowych, by nie eksponowały wzrostu wydatków na wojsko, sygnalizują polityczną wrażliwość tych liczb. Niezależne szacunki strat w ludziach (ok. 259 tys. potwierdzonych nazwisk, wyliczenia spadkowe ponad 352 tys.) oraz wstrzymane dane o ubóstwie i populacji pokazują ludzki wymiar tego zwrotu fiskalnego.
Co się stało
Rosyjski rząd złożył 30 września w Dumie Państwowej projekt budżetu federalnego na lata 2027–2028. Według Bloomberga bezpośrednie wydatki wojskowe w 2027 r. mają wynieść 17 bln rubli (ok. 205 mld dolarów), a Reuters podaje, że kategoria „obrona narodowa” pochłonie 17,1 bln rubli – 6,9% PKB i 35% wszystkich wydatków, o 27% więcej niż zakłada obecna ustawa budżetowa. W 2028 r. bezpośrednie wydatki wojskowe mają nieznacznie spaść do 16,6 bln rubli. Alexandra Prokopenko z Carnegie Berlin szacuje, że cały „blok bezpieczeństwa” (MSW, Rosgwardia, służby specjalne) pochłonąłby ok. 44% budżetu. Deficyt zaplanowano na 2% PKB przy spadających wpływach z ropy i gazu. Jednocześnie cięciom ulegają wydatki na politykę społeczną (–7%), edukację (–6%), ochronę zdrowia (–6,8%) i gospodarkę narodową (–7,4%), a finansowanie mediów państwowych rośnie o 43,2%, a obsługa długu o 21,6% (do 4,6 bln rubli). Według Meduzy administracja prezydencka wydała mediom państwowym instrukcje, by nie eksponowały wzrostu wydatków wojskowych, akcentowały zobowiązania socjalne państwa, emerytury, budowę szkół i przedszkoli oraz porównywały rosyjski deficyt z Francją, Wielką Brytanią i Niemcami; zalecano cytowanie wyłącznie ekspertów z uczelni lojalnych wobec władzy (m.in. Uniwersytet Finansowy, RANEPA, HSE). Rosstat przestał publikować absolutną liczbę osób poniżej progu ubóstwa (7,5% w pierwszej połowie 2026 r.) i zamroził dane o populacji na poziomie 146,1 mln ze stycznia 2025 r. Według BBC i Mediazony do września 2026 r. z otwartych źródeł potwierdzono nazwiska blisko 259 tys. zabitych rosyjskich żołnierzy; wyliczenia oparte na sprawach spadkowych wskazują na ponad 352 tys. ofiar. Putin formalnie zameldował realizację „dekretu majowego” o redukcji ubóstwa poniżej 7%, choć – jak wskazują badania Lwaady – realne minimum przeżycia Rosjanie szacują na 43 800 rubli, wobec czego ponad 59% populacji żyłoby poniżej rzeczywistej granicy ubóstwa.
W czym relacje się różnią
BBC i Mediazona podały, że z otwartych źródeł udało się potwierdzić nazwiska blisko 259 tys. zabitych rosyjskich żołnierzy (stan na wrzesień 2026 r.), natomiast wyliczenia oparte na sprawach spadkowych wskazują na łączną liczbę ponad 352 tys. ofiar.
Kontekst
Od 2021 r. Rosja oderwała oficjalny próg ubóstwa od realnego koszyka konsumpcyjnego i uzależniła jego indeksację od „oficjalnej” inflacji. W 2026 r. oficjalny próg wynosi 17 700 rubli miesięcznie (ok. 190 dolarów), podczas gdy według sondażu Lwaady Rosjanie za realne minimum przeżycia uznają 43 800 rubli. Rosstat wstrzymał publikację absolutnej liczby osób poniżej progu ubóstwa i zamroził dane o populacji na poziomie 146,1 mln ze stycznia 2025 r.