Rosja zwiększa wydatki na obronę w 2027 r. o 27% do rekordowych 17,1 bln rubli

Dlaczego to ważne

Budżet obronny na 2027 r. jest największym od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji na Ukrainę i sygnalizuje, że Moskwa zamierza utrzymać, a nawet rozszerzyć wysokie wydatki wojskowe również poza okresem obecnej wojny. Źródłem finansowania mają być podwyżki podatków dla obywateli i firm, rosnące zadłużenie sięgające ponad rosyjski własny próg 20% PKB, a także sięganie do Funduszu Dobrobytu Narodowego. Niższe prognozy wpływów z ropy i gazu, podwojony deficyt oraz cięcia w polityce społecznej, edukacji i ochronie zdrowia pokazują, że wojna jest w rosyjskiej kalkulacji budżetowej traktowana priorytetowo kosztem wydatków cywilnych.

Co się stało

Rosja planuje w 2027 roku przeznaczyć na obronność około 17,1 bln rubli (ok. 202,4 mld dolarów) — o ok. 27% więcej niż wcześniej planowane 13,5 bln rubli (ok. 159,8 mld dolarów). To najwyższa kwota od czasu rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w 2022 roku, a łączne wydatki wojskowe w ciągu trzech lat mają wynieść ok. 50 bln rubli (ok. 591,8 mld dolarów). Rząd rosyjski musi przedłożyć projekt budżetu parlamentowi do 1 października.

Prognozowany deficyt budżetu federalnego na 2026 r. został podwyższony do 3,2% PKB z wcześniej zakładanych 1,6%. Łączne wydatki budżetowe w 2026 r. mają wzrosnąć o 13,2% do ok. 48,6 bln rubli (ok. 575,2 mld dolarów), czyli 20,9% PKB. W 2026 r. zaplanowano ok. 12,1 bln rubli (ok. 143,2 mld dolarów) na obronę, ale rzeczywista kwota jest utajniona i nie zostanie opublikowana; część wydatków wojskowych może być też ujmowana w innych pozycjach budżetu.

Finansowanie rosnących wydatków obronnych opiera się na kilku filarach. W 2026 r. pożyczki netto mają wzrosnąć o 26% do ok. 5 bln rubli (ok. 59,2 mld dolarów), a w 2027 r. łączne pożyczki mają wzrosnąć o kolejne 43% do ok. 7,7 bln rubli (ok. 91,1 mld dolarów). Z Funduszu Dobrobytu Narodowego rząd planuje wydać w 2026 r. ok. 459 mld rubli (ok. 5,43 mld dolarów), czyli ok. 11% jego płynnej części. Planowane są także podwyżki podatków w 2027 r.: stawka na dochody z dywidend, lokat i sprzedaży nieruchomości ma wzrosnąć z 15% do 22% (ok. 4 mln osób), firmy górniczo-metalurgiczne zapłacą 30% podatek od nadzwyczajnych zysków (ok. 200 mld rubli, czyli ok. 2,37 mld dolarów rocznie), a dywidendy dla zagranicznych właścicieli rosyjskich akcji będą opodatkowane stawką 35% (fundusze inwestycyjne 15%).

Dług państwowy w 2027 r. ma wzrosnąć do 21,7% PKB wobec 19,9% w 2026 r., przekraczając rosyjski własny próg bezpieczeństwa wynoszący 20% PKB. Prognoza wpływów z ropy i gazu na 2026 r. została obniżona z ok. 8,9 bln rubli (ok. 105,3 mld dolarów) do ok. 7,6 bln rubli (ok. 90 mld dolarów). W budżecie na 2027 r. zaplanowano jednocześnie cięcia: wydatki na politykę społeczną o 7%, edukację o 6%, ochronę zdrowia o 6,8% i kategorię „gospodarka narodowa" o 7,4% w porównaniu z pierwotnym planem. Koszty obsługi długu w 2027 r. mają wzrosnąć o 21,6% i stanowić 9,4% wszystkich wydatków budżetowych, a do 2029 r. — 10,6%.

Kontekst

Projekt rosyjskiego budżetu federalnego musi trafić do parlamentu do 1 października, co formalizuje opisane wyżej plany. Część wydatków wojskowych Rosji jest ujmowana nie w dedykowanej pozycji obronnej, lecz w innych liniach budżetowych, więc publikowana kwota obrony może nie obejmować wszystkich wydatków związanych z wojną. Zaplanowana na 2026 r. kwota ok. 12,1 bln rubli (ok. 143 mld dolarów) na obronę jest utajniona i nie zostanie ujawniona. Wcześniej w roku minister finansów Anton Siluanov miał ostrzegać premiera Michaiła Miszustina, że państwo może nie być w stanie terminowo realizować wszystkich bieżących płatności — po tym, jak w kwietniu Zjednoczony Rachunek Skarbowy Rosji na krótko wyszedł na minus o 5 bln rubli (ok. 65 mld dolarów).