Zełenski: deficyt budżetowy Ukrainy zostanie zamknięty do końca roku
Prezydent Wołodymyr Zełenski oświadczył w wywiadzie dla Reuters, że obecny deficyt budżetowy Ukrainy zostanie zamknięty do końca 2026 roku. Zapowiedział przesunięcie części środków z przyszłorocznej pożyczki na zamówienia dronów na styczeń i luty 2027. Tymczasem ukraińscy urzędnicy i Komisja Europejska publicznie nie zgadzają się, czy deficyt w ogóle istnieje – Kijów mówi o 27 mld USD luki w budżecie obronnym, a rzeczniczka KE Paula Pinho stwierdziła 2 października, że Komisja nie stwierdziła deficytu budżetowego Ukrainy na 2026 rok.
Najważniejsze
- Zełenski ogłosił w wywiadzie dla Reuters, że obecny deficyt budżetowy zostanie zamknięty do końca 2026 roku.
- Część środków z pożyczki zaplanowanej na 2027 rok ma zostać wykorzystana bliżej stycznia na zamówienia dronów na styczeń i luty 2027.
- Premier Serhij Korecki wskazał 27 mld USD luki w budżecie obronnym, tłumacząc ją drożejącą, bardziej technologiczną wojną oraz sfinansowaniem wydatków pierwszej połowy 2026 ze środków drugiej połowy roku.
- Minister finansów Serhij Marczenko zapowiedział, że z powodu deficytu niektóre wypłaty pozamilitarne mogą zostać opóźnione i porównał sytuację do 2022 roku.
- 2 października rzeczniczka Komisji Europejskiej Paula Pinho oświadczyła, że KE nie stwierdziła deficytu budżetowego Ukrainy na 2026 rok.
- Marczenko napisał na Facebooku, że KE nie jest w stanie pokryć 27 mld USD deficytu obronnego w tym roku z powodu braku odpowiednich instrumentów.
Dlaczego to ważne
Od tego, czy luka w budżecie obronnym zostanie zamknięta, zależy finansowanie ukraińskiej armii – w tym przedpłaty za drony, które mają trafić do wojska na przełomie stycznia i lutego 2027 roku oraz zdolność Kijowa do pozyskania dodatkowego wsparcia z UE i od innych partnerów. Spór o to, czy deficyt w ogóle istnieje, jest rzadko spotykaną w tak otwartej formie różnicą zdań między Ukrainą a Komisją Europejską i może wpływać na tempo wypłat kolejnych transz.
Co się stało
Prezydent Wołodymyr Zełenski powiedział w wywiadzie dla Reuters, którego fragmenty opublikował w mediach społecznościowych, że obecny deficyt budżetowy zostanie zamknięty do końca 2026 roku. Zapowiedział przesunięcie części środków z pożyczki zaplanowanej na przyszły rok bliżej stycznia, tak aby sfinansować zamówienia dronów na styczeń i luty 2027. Według premiera Serhija Koretskiego luka w budżecie obronnym wynosi 27 mld USD i wynika z drożejącej, bardziej technologicznej wojny, sfinansowania wydatków pierwszej połowy 2026 ze środków drugiej połowy roku oraz niewykonania wszystkich zobowiązań wobec partnerów. Minister finansów Serhij Marchenko poinformował, że po oszczędnościach w budżecie państwa udało się zidentyfikować 7 mld USD, a kolejne ok. 12 mld USD ma zostać znalezione wspólnym wysiłkiem. Zapowiedział też, że Ukraina „bezwarunkowo” otrzyma dodatkowe 17 mld euro w ramach pożyczki Ukraine Support Loan na potrzeby obronne oraz że potrzebuje od partnerów łącznie 29,5 mld USD do końca roku, z czego ponad 3 mld USD wpłynęło dzień przed jego wypowiedzią. 2 października Ukraina otrzymała z UE 2,9 mld euro w ramach Ukraine Facility. Tego samego dnia rzeczniczka Komisji Europejskiej Paula Pinho oświadczyła, że KE – po spotkaniu z ukraińskimi dyplomatami – nie stwierdziła deficytu budżetowego Ukrainy na 2026 rok. Marchenko odpowiedział na Facebooku, że 27 mld USD to dodatkowa potrzeba obronna, a nie potrzeba budżetu państwa, i że KE nie pokryje tej luki w tym roku z powodu braku odpowiednich instrumentów.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media (Hromadske, LIGA.net, Ukraińska Prawda, NV) konsekwentnie przedstawiają wypowiedź Zełenskiego o zamknięciu deficytu do końca roku jako centralny punkt wydarzenia. Podkreślają 27 mld USD luki w budżecie obronnym, wyjaśnienia Koretskiego dotyczące przyczyn deficytu (technologiczny charakter wojny, finansowanie H1 ze środków H2, niewykonanie zobowiązań wobec partnerów) oraz ostrzeżenie Marczenko o możliwych opóźnieniach wypłat pozamilitarnych i analogii do kryzysu płynności z 2022 roku. Ukraińska strona traktuje deficyt jako fakt i akcentuje konieczność dodatkowego wsparcia partnerskiego.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Wszystkie źródła w zestawie to ukraińskie media; niezależna międzynarodowa rama nie jest dostępna. Ukraińskie redakcje same relacjonują stanowisko Komisji Europejskiej, przekazane przez rzeczniczkę Paulę Pinho, że Ukraina nie ma deficytu budżetowego na 2026 rok. Przez ukraińskie media przebija też głos europejskich rozmówców, którzy – według doniesień – nie spodziewali się tak dużej luki i kwestionowali efektywność wydatków lub możliwe zawyżenie potrzeb.
W czym relacje się różnią
Ukraińscy urzędnicy (Zełenski, Korecki, Marchenko) mówią o 27 mld USD deficycie obronnym na 2026 rok; Komisja Europejska w osobie rzeczniczki Pauli Pinho stwierdziła 2 października, że nie stwierdziła deficytu budżetowego Ukrainy na ten rok. Marchenko wyjaśnił, że 27 mld USD to dodatkowa potrzeba obronna, a nie luka budżetu państwa, i że KE nie pokryje jej w 2026 z powodu braku odpowiednich instrumentów. Według doniesień medialnych część europejskich rozmówców kwestionowała efektywność ukraińskich wydatków lub możliwe zawyżenie potrzeb – tonu tego nie powtarzają ukraińscy urzędnicy, którzy przedstawiają deficyt jako fakt.
Kontekst
Premier Serhij Korecki tłumaczył deficyt drożejącą, bardziej technologiczną wojną, sfinansowaniem wydatków H1 2026 ze środków H2 oraz niewykonaniem wszystkich zobowiązań wobec partnerów. Komisarze UE Valdis Dombrovskis i Marta Kos zwrócili się do deputowanych z listą ustaw do uchwalenia, by odblokować uzgodnione unijne finansowanie. 2 października Ukraina otrzymała 2,9 mld euro z UE w ramach Ukraine Facility. Marchenko podał, że po oszczędnościach budżetowych zidentyfikowano 7 mld USD luki, a kolejne ok. 12 mld USD ma zostać znalezione wspólnym wysiłkiem.