Ukraina zawiesza wydatki niepriorytetowe i wyznacza październikowy termin dla międzynarodowych partnerów
28 września rząd Ukrainy zatwierdził decyzję określającą priorytety wydatków państwowych w warunkach trudnej sytuacji budżetowej i opóźnień w napływie części planowanej pomocy międzynarodowej. Środki budżetowe mają trafiać przede wszystkim na obronność, emerytury, wypłaty socjalne oraz wynagrodzenia nauczycieli, lekarzy i innych pracowników budżetówki. Premier Serhij Korecki podał, że powodem opóźnień w finansowaniu zagranicznym jest m.in. niewywiązanie się przez Ukrainę z części zobowiązań wobec partnerów. Prezydent Zełenski wyznaczył 15 października jako termin wykonania przez rząd jego części zobowiązań i zobowiązał dyplomację i wojsko do pełnego zabezpieczenia potrzeb finansowych obrony do końca roku.
Najważniejsze
- 28 września rząd zatwierdził priorytetyzację wydatków państwowych w związku z trudną sytuacją budżetową i opóźnieniami w części planowanego finansowania międzynarodowego.
- Priorytetowe wydatki to obrona, emerytury, wypłaty socjalne oraz wynagrodzenia nauczycieli, lekarzy i innych pracowników sektora budżetowego.
- Do końca wojny zawieszono finansowanie nowych budów, rekonstrukcji i remontów kapitalnych niebędących krytycznie ważnymi oraz prac porządkowych (parki, skwery, fontanny, przekładanie kostki brukowej).
- Premier Serhij Korecki wskazał, że część planowanego finansowania międzynarodowego nie napłynęła, m.in. dlatego, że Ukraina nie wykonała części zobowiązań wobec partnerów międzynarodowych.
- Deficyut budżetowy Ministerstwa Obrony wynosi 27 mld USD; rząd znalazł ok. 7 mld USD dzięki oszczędnościom i wewnętrznej optymalizacji.
- Prezydent Zełenski wyznaczył 15 października jako termin wykonania przez rząd jego części zobowiązań i zobowiązał dyplomację i siły zbrojne do pełnego zabezpieczenia potrzeb finansowych obrony do końca roku.
- Rząd wezwał organy samorządu terytorialnego do przeglądu swoich budżetów i ograniczenia wydatków niepriorytetowych.
Dlaczego to ważne
Decyzja przebudowuje ukraiński budżet wojenny w kierunku obrony i chronionych zobowiązań społecznych, kosztem infrastruktury, budownictwa i projektów porządkowych. Wpisuje się w kontekst publicznie sygnalizowanego deficytu Ministerstwa Obrony (27 mld USD), który rząd był w stanie częściowo pokryć jedynie poprzez wewnętrzną optymalizację (ok. 7 mld USD). Premier Korecki publicznie powiązał część problemów z finansowaniem z niewywiązaniem się Ukrainy ze zobowiązań wobec partnerów, co jest rzadkim i znaczącym sygnałem dla darczyńców. Prezydent Zełenski wyznaczył konkretne terminy: 15 października dla rządu i koniec roku dla pełnego pokrycia potrzeb obronnych. Zapowiedziano także oszczędności w samorządach oraz możliwe nowe obciążenia podatkowe (VAT, akcyza) wymagające zgody parlamentu.
Co się stało
28 września 2026 r. gabinet ministrów Ukrainy zatwierdził decyzję definiującą priorytety wydatków państwowych. Środki mają być kierowane przede wszystkim na obronę, emerytury i wypłaty socjalne oraz wynagrodzenia nauczycieli, lekarzy i innych pracowników sektora budżetowego. Jednocześnie do końca wojny zawieszono finansowanie niepriorytetowych nowych budów, rekonstrukcji i remontów kapitalnych oraz prac porządkowych, takich jak parki, skwery, fontanny i przekładanie kostki brukowej. Premier Serhij Korecki ogłosił decyzję w poniedziałek, wskazując, że część planowanej pomocy międzynarodowej nie napłynęła — częściowo dlatego, że Ukraina nie wykonała części zobowiązań wobec partnerów. Według premiera odłożone projekty nie są anulowane, lecz przesunięte w czasie, a wszystkie zasoby mają obecnie trafiać na wydatki krytycznie ważne. Rząd zaapelował do organów samorządu terytorialnego o przegląd własnych budżetów i ograniczenie wydatków niepriorytetowych. Prezydent Wołodymyr Zełenski w wieczornym wystąpieniu poinformował o spotkaniu z premierem i zespołem dyplomatycznym w sprawie priorytetów z partnerami, wyznaczając 15 października jako termin wykonania przez niego części zobowiązań i zobowiązując rząd, MSZ, kancelarię prezydenta, wojsko i grupę negocjacyjną do pełnego zabezpieczenia potrzeb finansowych obrony do końca roku.
W czym relacje się różnią
Jedno ze źródeł (Nowynarnia) przypisuje ogłoszenie priorytetyzacji wydatków byłemu premierowi Denysowi Szmyhalowi, podczas gdy wszystkie pozostałe źródła, własne wypowiedzi premia oraz potwierdzone fakty wskazują premiera Serhija Koretskiego.
Kontekst
Przed wojną ukraiński budżet państwowy już zakładał rekordowy deficyt ok. 1,9 bln hrywien (ok. 18,5% PKB), a ponad połowę wydatków pochłaniał blok bezpieczeństwa. 1 września rząd wprowadził reżim "ścisłej ekonomii" dla wydatków niezwiązanych z obroną, a 14 września premier określił stan finansów publicznych jako zbliżający się do krytycznego. Szósty budżet wojenny, złożony w Radzie Najwyższej, przewiduje wydatki powyżej 8 bln hrywien przy własnych zasobach państwa ok. 3,7 bln hrywien — lukę 4,3 bln hrywien planuje się pokryć pomocą międzynarodową. Europejscy partnerzy i MFW uzależniają dalsze finansowanie od wdrożenia uzgodnionych reform; komisarze UE wysłali do deputowanych listę ustaw koniecznych do odblokowania uzgodnionego finansowania. Nowy system wynagrodzeń wojskowych, zapowiedziany w czerwcu, nie został wdrożony z powodu braku środków, obejmując ok. 1 bln hrywien niewydanych zobowiązań. Niezależne szacunki wskazują, że dzień wojny w 2026 r. kosztuje Ukrainę ok. 190 mln USD, o 50 mln USD więcej niż dwa lata wcześniej.