Rząd Ukrainy złożył do Rady projekt budżetu na 2027 rok — 44% PKB na obronność
15 września 2026 r. gabinet ministrów zatwierdził i przekazał do Rady Najwyższej projekt ustawy budżetowej na 2027 rok (zarejestrowany jako projekt nr 16000). Przewiduje on wydatki w wysokości 7 bln 272 mld hrywien i dochody 5 bln 648 mld hrywien. Na obronność i bezpieczeństwo zaplanowano 4 bln 885 mld hrywien, czyli ok. 43,8–44% PKB. Potrzeby w zakresie finansowania zewnętrznego oszacowano na 52,6 mld USD; dotąd partnerzy potwierdzili 20 mld USD.
Najważniejsze
- Projekt budżetu na 2027 r. (nr 16000) wpłynął do Rady Najwyższej wieczorem 15 września 2026 r.
- Wydatki zaplanowano na 7 bln 272 mld hrywien (+13,5% wobec planu na 2026 r.), dochody — 5 bln 648 mld hrywien (+8,7%)
- Na obronność i bezpieczeństwo przewidziano 4 bln 885 mld hrywien, czyli ok. 43,8–44% PKB (66,8% wszystkich wydatków)
- Potrzeby w zakresie międzynarodowej pomocy finansowej na 2027 r. wynoszą 52,6 mld USD; potwierdzone przez partnerów 20 mld USD, luka 32,6 mld USD
- Minimalne wynagrodzenie od 1 stycznia 2027 r. ma wzrosnąć z 8 647 do 9 546 hrywien (+10,4%), a progu życiowego z 3 209 do 3 559 hrywien
- Poseł Jarosław Żeleźniak stwierdził, że projekt nie przewiduje realnej podwyżki uposażeń wojskowych piąty rok z rzędu
- Premier Serhij Korecki ostrzegł 14 września, że sytuacja finansów państwa zbliża się do krytycznej, a opóźnienia w przyjęciu ustaw mogą zagrozić 29,5 mld USD pomocy międzynarodowej
Dlaczego to ważne
Projekt czyni obronę i bezpieczeństwo absolutnym priorytetem wydatków — ok. 44% PKB, czyli 66,8% wszystkich wydatków budżetu — co potwierdza utrzymujący się charakter gospodarki wojennej. Potrzeby w zakresie finansowania zewnętrznego na 2027 r. wynoszą 52,6 mld USD, a dotąd potwierdzono 20 mld USD; realizacja budżetu staje się więc testem koordynacji z MFW i UE. Mimo nominalnego wzrostu wydatków obronnych, projekt nie przewiduje realnej podwyżki uposażeń wojskowych piąty rok z rzędu — wyraźny rozdźwięk między wzrostem wydatków a wynagrodzeniami frontu. Wykonanie budżetu uzależnione jest od głosowań w Radzie Najwyższej: ponad 131 mld hrywien dochodu zależy od zmian w kodeksie podatkowym (m.in. podniesienia stawki VAT o 1 p.p. i akcyzy paliwowej o 4 p.p.). Poleganie na krajowych pożyczkach (544,4 mld hrywien z obligacji OVDP) i prognoza długu państwowego powyżej 12,3 bln hrywien sygnalizują wyraźne pogorszenie stanu finansów publicznych.
Co się stało
15 września 2026 r. gabinet ministrów Ukrainy zatwierdził i przekazał do Rady Najwyższej projekt ustawy „O budżecie państwa Ukrainy na 2027 rok” (zarejestrowany jako projekt nr 16000), tuż przed ustawowym terminem 15 września. Dochody zaplanowano na 5 bln 648 mld hrywien (wzrost o 8,7% wobec planu na 2026 r.), a wydatki na 7 bln 272 mld hrywien (wzrost o 13,5%); łącznie z pożyczkami i obsługą długu wydatki przekroczą 8 bln hrywien — czterokrotnie więcej niż przed pełnoskalową inwazją. Na obronność i bezpieczeństwo przewidziano 4 bln 885 mld hrywien (ok. 43,8–44% PKB). W ramach tej kwoty 1,8 bln hrywien przypada na uposażenia wojskowe (+337,5 mld), 2,3 bln na uzbrojenie i sprzęt wojskowy, 264,9 mld stanowi rezerwę, 30 mld — gwarancje państwowe na uzbrojenie, a 499,9 mld — inne wydatki. 1,73 bln hrywien (35,7% obrony) stanowią ukierunkowane fundusze europejskie na broń i sprzęt, ewentualnie dostarczane w naturze. Własne dochody (bez grantów) szacowane są na 3,2 bln hrywien (+265,9 mld wobec 2026 r.), co w połączeniu z 544,4 mld hrywien z krajowych obligacji i prywatyzacji daje 3,7 bln własnych zasobów — lukę ok. 4,3 bln hrywien ma pokryć pomoc międzynarodowa. Potrzeby w zakresie finansowania zewnętrznego określono na 52,6 mld USD, z czego 20 mld USD zostało potwierdzone przez partnerów. Projekt przewiduje podwyższenie od 1 stycznia 2027 r. minimalnego wynagrodzenia z 8 647 do 9 546 hrywien (+10,4%) oraz progu życiowego z 3 209 do 3 559 hrywien. Na edukację przewidziano 328,5 mld hrywien (średnia płaca doświadczonego nauczyciela ma wzrosnąć o 65% wobec 2025 r., do 27 300 hrywien), na ochronę zdrowia — 292,5 mld, w tym 225 mld na program gwarancji medycznych (średnia płaca lekarzy specjalistów od co najmniej 30 000 hrywien, pielęgniarek 20 000). Na politykę społeczną i Ministerstwo Polityki Społecznej — 540,3 mld hrywien, w tym 292,8 mld na dopłaty do emerytur; na wsparcie weteranów 20,5 mld, na IDP 83,2 mld, na politykę mieszkaniową 84,9 mld (w tym 45 mld na program „jeOselya”). Na wsparcie biznesu — 96 mld hrywien, niemal dwukrotność poziomu z 2026 r. Premier Serhij Korecki określił dokument jako „budżet kraju w stanie wojny”. Minister finansów Serhij Marczenko (4 września) i minister obrony Jewhenij Chmara (29 sierpnia) sygnalizowali wcześniej najbardziej napiętą sytuację budżetową od 2022 r. i deficyt finansowania obrony 27 mld USD. Poseł Jarosław Żeleźniak zwrócił uwagę, że nominalny wzrost finansowania SZ nie oznacza podwyżki uposażeń wojskowych piąty rok z rzędu. Rada Najwyższa rozpoczęła rozpatrywanie projektu 16 września; poprawki można składać do 1 października, a głosowanie w pierwszym czytaniu planowane jest na koniec października.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie 24 źródła w materiale są ukraińskie (UA) i w języku ukraińskim, co oznacza jednorodną ramę krajową. Dziennikarstwo ukraińskie koncentruje się wokół roli Rady Najwyższej w przyjęciu budżetu, wymieniając z imienia ukraińskich urzędników: premiera Serhija Koretskiego, ministra finansów Serhija Marchenka, ministra obrony Jewhenija Chmarę i posła Jarosława Żeleźniaka. Szczegółowo rozpisano pozycje budżetowe w hrywniach — edukację, ochronę zdrowia, politykę społeczną, weteranów, IDP, teleturniej „Jedyni Nowyny”, a nawet utrzymanie Biura Prezydenta. Dominuje retoryka „budżetu kraju w stanie wojny”, uwypuklająca udział obrony w PKB, zależność od 52,6 mld USD pomocy międzynarodowej i niepokrytą dotąd lukę 32,6 mld USD. Wyraźny akcent pada na napięcie między nominalnym wzrostem wydatków obronnych a brakiem podwyżki uposażeń wojskowych — krytyka Żeleźniaka o „największym wstydzie polityki budżetowej Zełenskiego” przewija się przez wiele publikacji. Proponowane zmiany podatkowe (podniesienie stawki VAT z 20% do 21% i wzrost akcyzy paliwowej) oraz przesunięcia środków (saldo Funduszu Bezrobocia wyłącznie na emerytury, środki z konfiskat i ARMA oraz opłaty za pozwolenia eksportowe na broń — na zakupy dla Sił Zbrojnych, spłatę długu Kijowa z 2015 r.) to szczegóły krajowej polityki, które omawia jedynie prasa ukraińskojęzyczna. Kalendarz parlamentarny jest mocno eksponowany: poprawki do 1 października, pierwsze czytanie pod koniec października, początek prac 16 września 2026 r.
W czym relacje się różnią
Między źródłami pojawiają się dwie niespójności. Po pierwsze, jeden z artykułów (20909) datuje pojawienie się projektu na stronie Rady na 15 sierpnia, podczas gdy numer 16000 jest konsekwentnie podawany jako zarejestrowany wieczorem 15 września 2026 r. — dwie różne daty rejestracji/złożenia. Po drugie, w nagłówkach obrony pojawiają się różne kwoty: 4 bln 885 mld hrywien na obronność i bezpieczeństwo ogółem (ok. 44% PKB) wobec 1 bln 02 mld hrywien konkretnie na utrzymanie Sił Zbrojnych; redakcje różnie ramkują te liczby, choć formalnie odnoszą się do różnych pozycji budżetowych, a nie do sprzecznych danych. Według doniesień artykuł 20915 zawiera „literówkę”, podając kwotę obrony jako „4 bln 885 mln hrywien” zamiast 4 bln 885 mld hrywien.
Kontekst
Zgodnie z Kodeksem Budżetowym rząd musi przedłożyć projekt budżetu na kolejny rok do parlamentu nie później niż 15 września; projekt na 2027 r. wpłynął ostatniego dnia tego terminu. Premier Serhij Korecki, minister finansów Serhij Marczenko (4 września) i minister obrony Jewhenij Chmara (29 sierpnia) publicznie opisywali sytuację fiskalną jako zbliżającą się do krytycznej, wskazując na raportowany deficyt finansowania obrony 27 mld USD i ostrzegając, że opóźnienia w przyjęciu powiązanych ustaw mogą zagrozić 29,5 mld USD pomocy międzynarodowej. W 2026 r. rząd wielokrotnie nowelizował budżet z powodu braków w wypłatach dla wojska; poseł Żeleźniak szacował deficyt uposażeń na 100–190 mld hrywien. W czerwcu 2026 r. władze dodały 1,56 bln hrywien do wydatków obronnych (ponad 1,45 bln z przeznaczeniem na uposażenia), a we wrześniu rozdysponowano dodatkowe 33,6 mld hrywien na wypłaty dla wojska. W ramach puli obronnej projekt rozdziela 1,8 bln na uposażenia, 2,3 bln na uzbrojenie i sprzęt, 264,9 mld na rezerwę (200 mld z funduszu ogólnego i 64,9 mld z planowanego „odcienia” wpływów celnych), 30 mld na gwarancje państwowe na uzbrojenie oraz 499,9 mld na inne wydatki; 1,73 bln (35,7% obrony i bezpieczeństwa) to ukierunkowane fundusze europejskie na broń i sprzęt, ewentualnie dostarczane w naturze. Projekt zachowuje finansowanie programu „Narodowy Cashback” i teleturnieju „Jedyni Nowyny”, przy jednoczesnym wzroście funduszu płacowego sądownictwa o 44%, Biura Śledczego Państwa o 19,9%, prokuratury o 12,2%, a ogólnego funduszu płac budżetu o 18,2% — kontrast podkreślany przez krytyków wobec braku podwyżki uposażeń wojskowych.