Rząd Ukrainy zatwierdził projekt budżetu państwa na 2027 rok
W nocy 15 września gabinet ministrów Ukrainy zatwierdził i zarejestrował w Radzie Najwyższej projekt ustawy nr 16000 „O budżecie państwa na 2027 rok”. Projekt przewiduje wydatki przekraczające 8 bln hrywien — ponad czterokrotnie więcej niż przed pełnoskalową inwazją — z czego 66,8% przeznaczono na bezpieczeństwo i obronę.
Najważniejsze
- Projekt budżetu na 2027 rok przewiduje dochody 5,648 bln hrywien i wydatki 7,272 bln hrywien (wobec planu 2026 odpowiednio +8,7% i +13,5%).
- Łączne wydatki budżetu państwa mają przekroczyć 8 bln hrywien — ponad czterokrotnie więcej niż przed inwazją w 2022 r.; mniej niż połowę pokrywają własne zasoby państwa.
- Na obronę i bezpieczeństwo przewidziano 4,885 bln hrywien (43,8% PKB), w tym 3,76 bln hrywien dla Ministerstwa Obrony.
- Ministerstwo Finansów sygnalizuje, że ponad 131 mld hrywien prognozowanych dochodów zależy od przyjęcia przez Radę zmian w kodeksie podatkowym, w tym podwyżki VAT o 1 pkt proc. i akcyzy na paliwo o 4 pkt proc.; przewodnicząca komisji budżetowej oceniła te zmiany jako mało prawdopodobne.
- Wydatki na opiekę socjalną — 540,3 mld hrywien (+15,5% r/r), edukację — 328,5 mld hrywien (+21,6%), ochronę zdrowia — 292,5 mld hrywien (+13,9%); przewidziano 65-proc. podwyżki wynagrodzeń nauczycieli, lekarzy i pielęgniarek.
- Premier Serhij Koretsky określił budżet jako «budżet kraju wojującego»; minister finansów Serhij Marczenko stwierdził, że sytuacja budżetowa jest najtrudniejsza od początku pełnoskalowej inwazji, i wezwał do działań wobec zamrożonych rosyjskich aktywów.
- Posłowie muszą złożyć poprawki do 1 października; pierwsze czytanie zaplanowano na koniec października.
Dlaczego to ważne
Projekt budżetu na 2027 r. ilustruje skalę obciążeń fiskalnych, jakie pełnoskalowa wojna nakłada na ukraińską gospodarkę: wydatki ponad czterokrotnie wyższe niż przed inwazją, ponad dwie trzecie budżetu skierowane na bezpieczeństwo i obronę oraz mniej niż połowa wydatków pokrywana z zasobów własnych państwa. Jednocześnie kilkadziesiąt miliardów hrywien prognozowanych dochodów jest uzależnionych od przyjęcia przez parlament zmian podatkowych, które przewodnicząca komisji budżetowej uważa za mało prawdopodobne — co czyni ten dokument zarówno planem finansowym, jak i przedmiotem politycznego sporu.
Co się stało
Gabinet Ministrów Ukrainy zatwierdził wieczorem 15 września i zarejestrował w Radzie Najwyższej projekt ustawy nr 16000 „O budżecie państwa na 2027 rok”, opracowany przez Ministerstwo Finansów. Projekt przewiduje dochody w wysokości 5 bln 648 mld hrywien (o 8,7% więcej niż plan 2026 r.) oraz wydatki w wysokości 7 bln 272 mld hrywien (o 13,5% więcej), przy czym łączne wydatki budżetu państwa mają przekroczyć 8 bln hrywien. Na obronę i bezpieczeństwo przeznaczono 4 bln 885 mld hrywien (43,8% PKB), w tym 3,76 bln hrywien dla Ministerstwa Obrony — o 320 mld hrywien więcej niż tegoroczny plan resortu. Na opiekę socjalną przewidziano 540,3 mld hrywien, na edukację 328,5 mld hrywien, a na ochronę zdrowia 292,5 mld hrywien; wbudowano 65-proc. podwyżki wynagrodzeń nauczycieli, lekarzy i pielęgniarek. Ponad 131 mld hrywien prognozowanych dochodów zależy od przyjęcia zmian w kodeksie podatkowym — podwyżki VAT o 1 pkt proc. i akcyzy na paliwo o 4 pkt proc. — które szefowa komisji budżetowej Roksolana Pidłasa oceniła osobiście jako mało prawdopodobne. Posłowie muszą złożyć poprawki do 1 października, a pierwsze czytanie zaplanowano na koniec października. Premier Serhij Koretsky określił budżet jako „budżet kraju wojującego”, a minister finansów Serhij Marczenko stwierdził, że sytuacja budżetowa jest najtrudniejsza od początku pełnoskalowej inwazji i wezwał do działań wobec zamrożonych rosyjskich aktywów. Prezydent Wołodymyr Zełenskyj zaapelował do deputowanych o poparcie siedmiu projektów ustaw niezbędnych do pokrycia deficytu tegorocznego budżetu.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie trzy źródłowe artykuły pochodzą z ukraińskich mediów i koncentrują się na oficjalnej narracji rządu, Ministerstwa Finansów oraz premiera — z wyraźną ramą „budżetu wojennego” i akcentem na skalę wydatków obronnych. Dominuje perspektywa krajowej debaty budżetowej: szczegółowe omówienie planowanych podwyżek podatków (VAT, akcyza na paliwo) oraz harmonogramu prac parlamentarnych, a także ostrzeżenie szefa MSZ o napiętej sytuacji fiskalnej i apele o działania wobec zamrożonych rosyjskich aktywów.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
W dostarczonym materiale brak odrębnej międzynarodowej ramy narracyjnej — nie przedstawiono wypowiedzi ani reakcji partnerów zagranicznych, instytucji międzynarodowych czy mediów spoza Ukrainy.
W czym relacje się różnią
Źródła nie są zgodne co do nazwiska premiera — jedno z artykułów podaje formę „Serhij Koretsky”, inne „Serhij Korchevskyi”. Różnią się także skalą wydatków: artykuł 21210 wskazuje 7,27 bln hrywien, natomiast artykuł 21227 mówi o wydatkach budżetu państwa przekraczających 8 bln hrywien. Rozbieżności dotyczą również wielkości luki dochodowej powiązanej ze zmianami podatkowymi: część źródeł podaje ponad 131 mld hrywien zależnych od nowelizacji kodeksu podatkowego, a poseł Jarosław Żeleźniak w artykule 21340 wskazuje 117,3 mld hrywien z tej samej kategorii plus 64,9 mld hrywien z „odcienia celnego”, którego stawka VAT i data wejścia w życie nie zostały określone w dokumentach.
Kontekst
Artykuł 21227 przedstawia projekt budżetu na 2027 r. jako „rekordowy budżet wojenny” i omawia, skąd rząd zamierza pozyskać bardzo duże potrzebne środki. Zgodnie z procedurą posłowie muszą złożyć poprawki do 1 października, a pierwsze czytanie zaplanowano na koniec października.