Rząd Ukrainy zatwierdził projekt budżetu na 2027 rok – 66,8% wydatków na obronność
Rząd Ministrów Ukrainy zatwierdził wieczorem 15 września i przekazał do Rady Najwyższej projekt ustawy budżetowej na 2027 rok. Dokument przewiduje 5,65 bln hrywien dochodów i ponad 7,27 bln hrywien wydatków, z czego 66,8% ma trafić na bezpieczeństwo i obronę. Premier Serhij Koretsky nazwał go „budżetem kraju prowadzącego wojnę”.
Najważniejsze
- Projekt przewiduje 5,648 bln hrywien dochodów (+8,7% r/r) i 7,272 bln hrywien wydatków (+13,5% r/r).
- 66,8% wydatków, czyli 4,885 bln hrywien (43,8% PKB), ma trafić na obronę i bezpieczeństwo; resort obrony otrzyma 3,76 bln hrywien.
- Łączne wydatki budżetu państwa przekroczą 8 bln hrywien – ponad czterokrotnie więcej niż przed pełnoskalową inwazją.
- Potrzeba wsparcia międzynarodowego oszacowana jest na 52,6 mld USD; środki mają pochodzić z UE, G7 (ERA), MFW, Banku Światowego, Wielkiej Brytanii i innych partnerów.
- Ponad 131 mld hrywien zakładanych dochodów wymaga zmian w Kodeksie podatkowym, m.in. podwyżki VAT o 1 pkt proc. i akcyzy na paliwo o 4 pkt proc.
- Edukacja – 328,5 mld hrywien (+21,6%), ochrona zdrowia – 292,5 mld hrywien (+13,9%), polityka socjalna – 540,3 mld hrywien (+15,5%).
- Poprawki poselskie można zgłaszać do 1 października, pierwsze czytanie planowane jest na koniec października.
Dlaczego to ważne
Projekt budżetu na 2027 rok jest najbardziej „wojennym” budżetem w historii Ukrainy: ponad dwie trzecie wydatków trafia na obronę i bezpieczeństwo, a łączne wydatki ponad czterokrotnie przekraczają poziom sprzed 2022 roku. Państwo pokrywa mniej niż połowę wydatków z własnych środków, a równowaga budżetu zależy od ok. 52,6 mld USD pomocy międzynarodowej. Znaczna część dochodów jest uzależniona od nieprzyjętych jeszcze zmian podatkowych, a analitycy szacują lukę finansowania na 36,5–37,8 mld USD.
Co się stało
15 września gabinet ministrów Ukrainy zatwierdził i zarejestrował w Radzie Najwyższej projekt ustawy „O budżecie państwowym na 2027 rok” (numer 16000). Dochody zaplanowano na 5,648 bln hrywien (+8,7% wobec skorygowanego planu 2026), wydatki na 7,272 bln hrywien (+13,5%), a łączne wydatki budżetu państwa mają przekroczyć 8 bln hrywien. Na obronę i bezpieczeństwo przewidziano 4,885 bln hrywien (43,8% PKB), w tym 3,76 bln dla Ministerstwa Obrony. Edukacja ma otrzymać 328,5 mld hrywien, ochrona zdrowia 292,5 mld, a polityka socjalna 540,3 mld hrywien. Na sektor energetyczny zapisano ok. 100 mld hrywien, w tym 60 mld na ochronę i odbudowę obiektów po rosyjskich atakach oraz rozwój rozproszonej generacji gazowej. Projekt przewiduje podwyżki płac o 65% dla nauczycieli, lekarzy i pielęgniarek oraz 20,5 mld hrywien na politykę weteranów. Premier Serhij Koretsky określił dokument mianem „budżetu kraju prowadzącego wojnę”, a minister finansów Serhij Marczenko stwierdził, że sytuacja budżetowa jest najtrudniejsza od 2022 roku.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie źródła są ukraińskie i konsekwentnie podkreślają skalę wysiłku wojennego, powtarzając określenie premiera „budżet kraju prowadzącego wojnę”. Ukraińskie media szczegółowo wyliczają wydatki sektorowe – obronę, edukację, ochronę zdrowia, politykę socjalną, weteranów, energetykę, rolnictwo, fundusz drogowy, telethon – przedstawiając projekt jako kompleksowy dokument społeczno-bezpieczeństwa. Media analityczne i o profilu opozycyjnym eksponują wrażliwość fiskalną: zależność od pomocy międzynarodowej, potrzebę podwyżek podatków, niechęć parlamentu do tych zmian i lukę między prognozowanym a potwierdzonym finansowaniem. Dużo uwagi poświęcono symbolicznie ważnym pozycjom: niemal podwojeniu finansowania Rzecznika Praw Językowych, wsparciu ruchu skautowego Plast oraz dotacjom dla telethonu i nadawcy publicznego. Wątek energetyczny ujmowany jest jako priorytet bezpieczeństwa i odporności.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się w trzech głównych punktach. Po pierwsze, szefowa komisji budżetowej Roksolana Pidłasa mówi o ponad 131 mld hrywien dochodów uzależnionych od zmian podatkowych, poseł Jarosław Żeleźniak podaje kwotę 117,3 mld hrywien i wskazuje, że stawka VAT oraz data wejścia w życie nie są określone w dokumentach. Po drugie, nazwa premiera pojawia się w dwóch wariantach: Serhij Koretsky (Korczećkyj/Korczewski) w większości tekstów oraz Denys Szmyhal w jednym artykule, gdzie komentuje priorytety energetyczne. Po trzecie, rozbieżne są szacunki luki finansowej: oficjalne zapotrzebowanie na pomoc międzynarodową wynosi 52,6 mld USD, ale analitycy niezależni wskazują niepokrytą lukę rzędu 36,5–37,8 mld USD, a w scenariuszu pesymistycznym – nawet ok. 80 mld USD do końca 2027 roku. Jednocześnie te same materiały prezentują dochody z nowych podatków zarówno jako już wbudowane w projekt, jak i warunkowe od głosowania w Radzie, a szefowa komisji budżetowej osobiście uważa te zmiany za mało prawdopodobne.
Kontekst
Ukraińska procedura budżetowa przewiduje, że po złożeniu projektu przez rząd posłowie mogą zgłaszać poprawki do 1 października, a pierwsze czytanie zaplanowano na koniec października. Wcześniej w 2025 roku prezydent wzywał deputowanych do uchwalenia siedmiu zaległych ustaw potrzebnych do pokrycia deficytu budżetu 2026 roku jeszcze przed sfinalizowaniem nowego projektu. Wśród dużych pozycji pozaobronnych projekt przewiduje 65-proc. podwyżkę wynagrodzeń nauczycieli, lekarzy i pielęgniarek, ok. 96 mld hrywien wsparcia gospodarki i biznesu oraz ok. 100 mld hrywien dla sektora energetycznego, w tym 60 mld na ochronę i odbudowę obiektów po rosyjskich atakach.