Minister finansów: Ukraina potrzebuje 29,5 mld USD na budżet i 27 mld USD na obronę do końca roku

Dlaczego to ważne

Wypowiedź Marczenki precyzuje skalę potrzeb finansowych Ukrainy na 2026 rok i rozdziela je na wsparcie budżetu cywilnego oraz wydatki obronne, wskazując, że nawet pełne wykorzystanie 17 mld EUR z USL nie zamyka luki obronnej. Jednocześnie uwydatnia napięcie z Komisją Europejską, która 2 października zapewniła o braku luki w finansowaniu zewnętrznym na 2026 rok. Takie rozbieżne sygnały utrudniają ocenę, czy obiecane środki faktycznie pokryją potrzeby Kijowa w ostatnim kwartale roku.

Co się stało

Minister finansów Serhij Marczenko skomentował zapowiedź rzeczniczki Komisji Europejskiej Pauli Pinho z 2 października, podkreślając, że należy odróżniać finansowanie budżetu państwa od wydatków obronnych. Na pokrycie niewojskowych wydatków budżetowych do końca roku Ukraina potrzebuje od partnerów 29,5 mld USD; 2 października otrzymała z tej puli ponad 3 mld USD. Marczenko zaznaczył, że realizacja tej kwoty zależy od wywiązania się Ukrainy ze zobowiązań uzgodnionych z partnerami.

Równolegle w ramach unijnego instrumentu Ukraine Support Loan do wykorzystania na cele obronne do końca 2026 roku pozostaje 17 mld EUR. Jak podało w sierpniu Ministerstwo Obrony, nawet po pełnej wypłacie środków z USL istnieje dodatkowe zapotrzebowanie obronne rzędu 27 mld USD. Marczenko poinformował, że w tym tygodniu w Brukseli odbyły się spotkania przedstawicieli Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Obrony i Komisji Europejskiej w sprawie pokrycia tej luki. Ukraina zamierza sfinansować ponad 7 mld USD z zasobów krajowych (oszczędności i przesunięcia wydatków) oraz około 12 mld USD wspólnie z partnerami; źródło pokrycia pozostałej części nie zostało jeszcze wskazane, a Komisja Europejska – według ministra – nie dysponuje instrumentami, by sfinansować ją w 2026 roku.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Oba źródła – ukraińskie – kładą nacisk na podwójny przekaz: 29,5 mld USD potrzebne na budżet cywilny oraz odrębne 27 mld USD dodatkowego zapotrzebowania obronnego. Taki sposób przedstawienia podkreśla nie zamkniętą lukę finansową mimo ubiegłotygodniowego zapewnienia Komisji Europejskiej. W centrum uwagi jest stanowisko Ministerstwa Finansów oraz brukselskie spotkania z udziałem resortu finansów, obrony i Komisji Europejskiej, a także zastrzeżenie Marczenki, że kwota 29,5 mld USD jest uzależniona od wykonania przez Ukrainę wszystkich zobowiązań wobec partnerów.

W czym relacje się różnią

2 października rzeczniczka Komisji Europejskiej Paula Pinho oświadczyła, że po spotkaniu UE-Ukraina 1 października strony nie stwierdziły luki w zewnętrznym finansowaniu Ukrainy na 2026 rok. Marczenko odpowiedział, wskazując na dodatkowe zapotrzebowanie obronne w wysokości 27 mld USD, którego Komisja – jego zdaniem – nie pokryje w 2026 roku z powodu braku odpowiednich instrumentów. Tym samym przekaz Komisji o braku luki stoi w sprzeczności z kalkulacją Ministerstwa Finansji, zgodnie z którą pełne pokrycie potrzeb obronnych w 2026 roku nie jest jeszcze zapewnione.

Kontekst

Ukraine Support Loan (USL) to unijny instrument zapewniający bezwarunkowe finansowanie ukraińskich potrzeb obronnych. Komisja Europejska, według Marczenki, nie ma instrumentów, by pokryć część dodatkowego zapotrzebowania obronnego w 2026 roku. Premier Serhij Koretskyj 14 września określił stan finansów publicznych Ukrainy jako «bliski krytycznemu». 2 października Ukraina otrzymała 2,9 mld EUR z UE w ramach programu Ukraine Facility. Podczas spotkania «Koalicji chętnych» 24 sierpnia prezydent Wołodymyr Zełenski mówił o potrzebie 27 mld USD na finansowanie armii w 2026 roku, w tym 8–10 mld USD na zakupy broni, zwłaszcza środków obrony powietrznej, na styczeń–luty 2027 roku. Analitycy Forbes Ukraine ocenili, że deficyt ogólnego funduszu budżetu obronnego w 2026 roku można ograniczyć do 6–8 mld USD dzięki przesunięciom z innych pozycji wydatków.