Niemcy oskarżyły Rosję o sabotaż w Lipsku: dron z Semtexem uderzył w ukraiński An-124

Dlaczego to ważne

Niemcy oficjalnie oskarżyły Rosję o sabotaż na swoim terytorium wymierzony w ukraiński samolot. Zaatakowany An-124 stacjonuje w jednym z najważniejszych hubów logistycznych zachodniej pomocy wojskowej dla Ukrainy. Użyte urządzenie jest bardzo podobne do ładunków powiązanych z innymi rosyjskimi operacjami dywersyjnymi w Europie, a niemiecki wywiad miał wiedzę o powiązaniach podejrzanego z GRU w momencie jego wjazdu do kraju, lecz nie objął go inwigilacją. Berlin ogłosił środki zaradcze, w tym obronę przed dronami, ochronę infrastruktury krytycznej oraz zamknięcie rosyjskiego konsulatu generalnego w Bonn.

Co się stało

W nocy z 5 sierpnia dron wyposażony w detonator i 1,8 kg Semtexu uderzył w skrzydło zaparkowanego ukraińskiego samolotu transportowego An-124 firmy Antonow na lotnisku Lipsk/Halle, odbił się i spadł na pas startowy bez eksplozji. Na pokładzie znajdowało się około 25 000 litrów paliwa lotniczego. Według śledczych detonacja objęłaby teren lotniska i spowodowała znaczne zniszczenia. Niemiecka policja sklasyfikowała incydent jako przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu państwa i nie wykluczyła sabotażu; Ukraińskie MSZ poinformowało, że nikt nie ucierpiał, a samoloty Antonowa nie zostały uszkodzone.

Wspólne śledztwo The Telegraph i Welt am Sonntag, oparte na dokumentach wywiadów Niemiec, Litwy i Polski, zidentyfikowało rosyjskiego posiadacza paszportu Olega Levuszkina jako prawdopodobnego organizatora. Według ustaleń Levuszkin przyleciał do Niemiec przez Turcję, około tydzień przed atakiem wynajął samochód na berlińskim lotnisku, odwiedził kilka prawdopodobnych kryjówek z bronią, a 31 lipca jego wypożyczony samochód zarejestrowano w pobliżu lotniska w Lipsku, gdzie miał przeprowadzić rekonesans. Pięć dni później dron z ładunkiem wybuchowym uderzył w skrzydło samolotu. Za wykonawcę niemieccy śledczy uważają białoruskiego agenta Andreja Karszakowa, wcześniej zatrzymywanego za kradzież i podejrzewanego o podpalenie w Polsce. Semtex miał zostać przetransportowany do Niemiec przez Bułgarię i Serbię, ukryty w zagłębieniach ciężarówek. Na miejscu znaleziono także szczątki dwóch kolejnych dronów i prowizoryczny system antenowy przymocowany taśmą do sąsiedniego drzewa, który miał służyć jako przekaźnik sygnału sterowania.

1 września Niemcy oficjalnie oskarżyły Rosję o hybrydowy atak na lotnisko w Lipsku i ogłosiły pakiet środków odwetowych, obejmujący obronę przed dronami, ochronę infrastruktury krytycznej przed sabotażem, obronę przed cyberatakami oraz wykrywanie szpiegów i potencjalnych terrorystów. 2 września zamknięto rosyjskie konsulaty generalne w Bonn. Ambasada Rosji w Berlinie zaprzeczyła udziałowi Rosji w ataku i innych dywersjach w Europie. Levuszkin nie odpowiedział na prośby dziennikarzy o komentarz.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Wszystkie materiały w dostarczonym zestawie źródeł to ukraińskie redakcje, które informują o wynikach wspólnego śledztwa The Telegraph i Welt am Sonntag, wskazującego podejrzanych i powiązania z rosyjskim wywiadem wojskowym. Ukraińska prasa koncentruje uwagę na ataku na ukraiński samolot transportowy, podkreślając zagrożenie dla korytarza logistycznego Ukrainy i bezpośrednio wiążąc incydent z działaniami GRU na zlecenie Kremla. Zaprzeczenia ambasady rosyjskiej przedstawiane są jako kontrargument obok informacji o ponad 165 przypadkach podejrzewanego sabotażu zarejestrowanych w Niemczech od początku 2026 roku.

Jak piszą o tym źródła międzynarodowe

W dostarczonym zestawie nie ma artykułów z redakcji nieukraińskich; ramy międzynarodowe można odtworzyć jedynie z tego, w jaki sposób ukraińskie redakcje streszczają materiały The Telegraph, Welt am Sonntag, Süddeutsche Zeitung i Die Zeit. Te zagraniczne publikacje przypisują operację rosyjskiemu wywiadowi, koncentrując się na niemieckim bezpieczeństwie wewnętrznym, brakach niemieckiej inwigilacji oraz na słowach wysokiego rangą przedstawiciela niemieckiego wywiadu, który nazwał Niemcy «teatrem operacji» rosyjskich służb. W raportach podkreśla się także strategiczny cel Rosji, jakim jest wywołanie wśród Europejczyków wrażenia, że wspieranie Ukrainy jest ryzykowne, a nie konkretny samolot czy ukraińskie ofiary.

W czym relacje się różnią

Źródła różnią się w kwestii obywatelstwa Levuszkina: jedno nazywa go obywatelem Rosji, inne obywatelem Rosji posiadającym łotewski paszport, jeszcze inne osobą urodzoną w Rosji z paszportem Łotwy, a w innej wersji jest obywatelem Białorusi z paszportem Rosji. Różnią się też w wyjaśnieniu, w jaki sposób dron znalazł się na ziemi: niemiecka policja dopuszcza, że dron mógł zostać strącony przez kierowcę autobusu podczas objazdu serwisowego, alternatywna wersja mówi, że kierowca zastał drona już na ziemi i jedynie go odwrócił. 7 sierpnia niemieckie MSW zaprzeczyło, jakoby na pokładzie ukraińskiego samolotu znajdowały się wojskowe amunicja, choć wcześniej niemieckie media informowały o obecności broni.

Kontekst

Lotnisko Lipsk/Halle od 2022 roku gości ukraińskie samoloty Antonow i służy jako kluczowy hub cargo dla zachodniej pomocy dla Ukrainy. GRU sub-unit 29155 został zidentyfikowany przez niemiecki wywiad jako główna siła napędowa sabotaży zlecanych przez Kreml w Europie. Denisa Smoljaninowa, uważanego za głównego organizatora rosyjskich zamachów bombowych w Europie, objęła sankcjami brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych; w raporcie litewskiego wywiadu z grudnia 2025 roku opisano go jako osobę kierującą w GRU kierunkiem ukraińskim.