Ukraina częściowo otwiera eksport gazu, Mołdawa rozważa zakupy w Kijowie
Rząd Ukrainy 7 października zdecydował o częściowym otwarciu eksportu gazu wydobywanego w kraju, zniesionym po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji rosyjskiej w 2022 roku. Premier Mołdawii Vasile Tofan zapowiedział, że chce omówić możliwość zakupu ukraińskiego gazu podczas zaplanowanej wizyty w Kijowie, podkreślając, że import z Rosji nie wchodzi w grę z przyczyn logistycznych.
Najważniejsze
- Premier Mołdawii Vasile Tofan uważa, że jego kraj powinien rozważyć zakup gazu z Ukrainy.
- Tofan zamierza poruszyć tę kwestię podczas wizyty w Kijowie, której data nie została jeszcze ustalona.
- Rozmowy dotyczą około 500 mln m³ gazu kupowanego dla rynku regulowanego.
- Gabinet Ministrów Ukrainy 7 października podjął decyzję o częściowym otwarciu eksportu gazu krajowego wydobycia.
- Przedsiębiorstwa gazownicze będą mogły sprzedawać na eksport do 15% gazu wydobytego w poprzednim miesiącu.
- Mechanizm eksportu będzie obowiązywał od 1 marca do 30 listopada każdego roku.
- Rząd utrzymał preferencyjne ceny gazu dla gospodarstw domowych i producentów ciepła do 31 marca.
Dlaczego to ważne
Ukraina po raz pierwszy od początku pełnoskalowej inwazji znosi zakaz eksportu gazu, co sygnalizuje zwrot w stronę postrzegania siebie jako potencjalnego dostawcy, a nie wyłącznie kraju tranzytowego. Sąsiadujące państwo, którego rynek gazu był historycznie powiązany z rosyjskim surowcem, publicznie rozważa ukraiński gaz jako alternatywę. Zmiana jest koordynowana z ochroną taryf dla gospodarstw domowych i producentów ciepła do końca sezonu grzewczego.
Co się stało
Gabinet Ministrów Ukrainy 7 października 2026 roku podjął decyzję o częściowym otwarciu eksportu gazu ziemnego wydobywanego w kraju. Zakaz eksportu gazu krajowego obowiązywał od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji w 2022 roku. Przedsiębiorstwa wydobywcze będą mogły sprzedawać na eksport do 15% gazu wydobytego w poprzednim miesiącu, a mechanizm będzie funkcjonował od 1 marca do 30 listopada każdego roku. Ministerstwo Energetyki co miesiąc, do 12. dnia, będzie zatwierdzać wykaz przedsiębiorstw i wolumeny gazu przeznaczonego na eksport, na podstawie danych Operatora systemu przesyłowego gazu Ukrainy. Jednocześnie rząd przedłużył obowiązywanie preferencyjnych cen gazu dla gospodarstw domowych i producentów ciepła do 31 marca, czyli do końca sezonu grzewczego.
Premier Mołdawii Vasile Tofan oświadczył, że jego kraj powinien rozważyć zakup gazu z Ukrainy, i zapowiedział, że poruszy tę kwestię podczas zaplanowanej wizyty w Kijowie, której data nie została jeszcze ustalona. Według Tofana rozmowy dotyczą około 500 mln m³ gazu kupowanego przez spółkę Energocom na potrzeby rynku regulowanego. Tofan podkreślił, że rosyjski gaz nie wchodzi w grę z przyczyn logistycznych, ponieważ Ukraina nie zezwala już na jego tranzyt przez swoje terytorium. Wskazał, że ukraiński gaz może być tańszy ogółem ze względu na niższe koszty transportu wynikające z bliskości geograficznej.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Źródła ukraińskie przedstawiają decyzję o otwarciu eksportu jako odpowiedź na odnotowaną nadwyżkę w komercyjnym segmencie rynku gazu. Podkreślają mechanizm kwotowy (do 15% miesięcznego wydobycia), rolę nadzorczą Ministerstwa Energetyki oraz jednoczesne przedłużenie cen preferencyjnych dla gospodarstw domowych i producentów ciepła do końca sezonu grzewczego. Na pierwszy plan wysuwa się także zapewnienie wicepremiera, że krajowe zapasy gazu wystarczą do przetrwania zimy, co ma pokazać, że otwarcie eksportu pozostaje spójne z bezpieczeństwem energetycznym.
Kontekst
Ukraina zakazała eksportu gazu krajowego od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji w 2022 roku. Mołdawa historycznie polegała na rosyjskim gazie transportowanym przez Ukrainę; Ukraina nie zezwala już na taki tranzyt, co eliminuje wcześniej dostępną trasę dostaw. Obecnie Mołdawa kupuje gaz na rynkach giełdowych, a premier określił połączenie kontraktów średnio- i długoterminowych z zakupami na giełdzie jako najbardziej odporny model zaopatrzenia.