AfD wygrała wybory w Saksonii-Anhalcie — najlepszy wynik w historii landu, bez samodzielnej większości
Według wstępnych oficjalnych wyników ultraprawicowa Alternatywa dla Niemiec (AfD) zwyciężyła w wyborach do landtagu Saksonii-Anhalcie 6 września, zdobywając 43,8% głosów i 39 z 83 mandatów. To najlepszy wynik partii w jakichkolwiek wyborach landowych w Niemczech, ale AfD zabrakło trzech mandatów do absolutnej większości. Koalicja AfD z BSW dysponowałaby teoretyczną minimalną większością 44 głosów, choć BSW odmawia wsparcia rządu kierowanego zarówno przez lidera AfD Ulricha Siegmund, jak i przez CDU Svena Schulze. Wynik ma bezpośrednie znaczenie dla Ukrainy, ponieważ program AfD obejmuje zakończenie pomocy wojskowej dla Kijowa i zniesienie sankcji wobec Rosji.
Najważniejsze
- AfD otrzymała 43,8% głosów i 39 z 83 mandatów — trzy miejsca poniżej absolutnej większości (wymagane 42)
- Wynik niemal podwoił udział AfD z 2021 roku (20,8%) i jest najlepszym rezultatem partii w wyborach landowych w Niemczech
- CDU z 17,2% i 15 mandatami straciła ponad połowę w porównaniu z 40 miejscami po wyborach 2021
- SPD 9,3% (8 mandatów), Zieloni 8,9% (8), Die Linke 8,6% (8), BSW 5,3% (5); FDP nie przekroczyła progu 5%
- AfD + BSW dałyby 44 mandaty — minimalną większość; BSW oświadczyło, że nie poprze rządu ani z Siegmundem (AfD), ani ze Schulze (CDU)
- Frekwencja wyniosła 77,8% — najwyższa w tym momencie dnia od 1990 roku; Ulrich Siegmund (35 lat) to kandydat AfD na premiera landu
- Program AfD obejmuje zakończenie pomocy wojskowej dla Ukrainy, zniesienie sankcji wobec Rosji i przywrócenie bliższych więzi z Moskwą; współprzewodnicząca Alice Weidel stwierdziła, że członkostwo Ukrainy w UE i NATO jest „absolutnie wykluczone” dla jej partii
Dlaczego to ważne
Wynik ten ma bezpośrednie przełożenie na Ukrainę. AfD oficjalnie opowiada się za zakończeniem pomocy wojskowej dla Kijowa, zniesieniem sankcji wobec Rosji i przywróceniem bliższych więzi z Moskwą. Współprzewodnicząca partii Alice Weidel złożyła jednoznaczną deklarację w tej sprawie: „Zakończymy wszelką pomoc dla Ukrainy — żadnych pieniędzy podatników, żadnej broni, żadnych niemieckich żołnierzy”, określając członkostwo Ukrainy w UE i NATO jako „absolutnie wykluczone”. Zwycięstwo AfD wpisuje się w szerszy trend wzrostu partii w Niemczech wschodnich i stanowi potencjalny punkt zwrotny dla niemieckiej polityki, na co zwrócili uwagę zarówno zagraniczni komentatorzy — Viktor Orbán, Matteo Salvini i Elon Musk, którzy gratulowali partii — jak i Donald Tusk, który stanowczo potępił tych, którzy cieszyli się z wyniku.
Co się stało
Wybory do landtagu Saksonii-Anhalcie odbyły się 6 września 2026 r. Według wstępnych oficjalnych wyników, ogłoszonych około godziny 3 w nocy, AfD zwyciężyła z wynikiem 43,8% głosów — niższym niż wieczorna prognoza 44,5% — zdobywając 39 z 83 mandatów, trzy poniżej absolutnej większości wymagającej 42 głosów. CDU uplasowała się na drugim miejscu z 17,2% i 15 mandatami (wobec 40 miejsc po wyborach 2021), za nią SPD (9,3%, 8 mandatów), Zieloni (8,9%, 8 mandatów), Die Linke (8,6%, 8 mandatów — wobec 12 w 2021) oraz BSW (5,3%, 5 mandatów); FDP nie przekroczyła progu 5%. Frekwencja wyniosła 77,8% — najwyższa w tym momencie dnia od pierwszych powyborczych wyborów landowych w Saksonii-Anhalcie w 1990 roku. AfD + BSW dysponują łącznie 44 mandatami, co stanowi teoretyczną minimalną większość; jednak BSW oświadczyło, że nie poprze rządu kierowanego ani przez kandydata AfD na premiera Ulricha Siegmund, ani przez premiera urzędującego Svena Schulze z CDU. Lider BSW Thomas Schulze wcześniej mówił o gotowości do rozmów ze wszystkimi partiami, włącznie z AfD. Sprawia to, że koalicja arytmetycznie możliwa, lecz politycznie zablokowana przynajmniej na obecnych warunkach.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie dostarczone źródła to ukraińskojęzyczne media, więc cała relacja jest przedstawiona z perspektywy interesów Ukrainy. AfD konsekwentnie określana jest jako „ultraprawicowa” i „prorosyjska”, a zwycięstwo osadzone jest w kontekście jej wrogości wobec Kijowa. Ukraińskie źródła podkreślają elementy platformy AfD istotne dla Ukrainy: wezwania do zniesienia sankcji wobec Rosji, obietnicę wprowadzenia bezpłatnych lekcji języka rosyjskiego w szkołach Saksonii-Anhalcie, spotkania szefa ds. zagranicznych AfD Markusa Frohnmaiera z przedstawicielami władz rosyjskich i Gazpromu w Moskwie w sprawie wznowienia Nord Stream, oraz oświadczenie Weidel, że Niemcy zażądają od Ukrainy zwrotu kosztów pomocy i odszkodowania za uszkodzenie Nord Stream. Przypominany jest bojkot przez frakcję AfD w Bundestagu w czerwiu 2024 r. wystąpienia prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, w którym nazwano go „nieprawowitym prezydentem wojennym”, a także klasyfikacja AfD przez niemiecki urząd ochrony konstytucji jako „potwierdzonej organizacji skrajnie prawicowej”. Ukraińskie nagłówki konsekwentnie ujmują wynik w ramie „zagrożeń dla Ukrainy” i łączą go z kolejnymi wyborami landowymi 20 września w Meklemburgii-Pomorzu Przednim i Berlinie oraz z wyborami federalnymi do 2029 roku.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się w kwestii dokładnego odsetka głosów otrzymanych przez AfD: jeden z artykułów (ID 6878), a także Reuters i Guardian, podają 44%, podczas gdy wszystkie pozostałe źródła, opierając się na wstępnych oficjalnych wynikach, wskazują 43,8%. Rozbieżność dotyczy też pozycji BSW: lider listy partii w Saksonii-Anhalcie Thomas Schulze oświadczył, że BSW jest gotowe do rozmów ze wszystkimi siłami politycznymi, włącznie z AfD, lecz partia jednocześnie zakomunikowała, że nie poprze rządu kierowanego ani przez Ulricha Siegmund, ani przez Svena Schulze — co tworzy pozorną sprzeczność w jej oficjalnym stanowisku.
Kontekst
Landtag Saksonii-Anhalcie liczy 83 miejsca, z czego 42 potrzebne są do absolutnej większości. AfD została założona w lutym 2013 roku i po raz pierwszy weszła do Bundestagu w wyborach federalnych 2017 — jako pierwsza partia skrajnie prawicowa w niemieckim parlamencie od czasów II wojny światowej. W 2025 r. niemiecki Federalny Urząd Ochrony Konstytucji sklasyfikował AfD jako „potwierdzoną organizację skrajnie prawicową”; partia odwołała się od tej decyzji, a w lutym 2026 r. sąd tymczasowo zakazał urzędowi stosowania tego określenia do czasu rozpatrzenia sprawy. CDU rządzi Saksonią-Anhaltem od 2002 roku, a obecny premier Sven Schulze stwierdził po porażce, że partia nie ma mandatu do formowania rządu i odrzucił szerszą koalicję w celu zablokowania AfD. Kolejne wybory landowe w Niemczech zaplanowano na 20 września w Meklemburgii-Pomorzu Przednim (gdzie AfD prowadzi w sondażach, a głównym konkurentem jest SPD z premier Manuelą Schwesig) oraz w Berlinie. Wybory federalne muszą odbyć się najpóźniej w 2029 roku. Polityka zagraniczna Niemiec należy do kompetencji rządu federalnego, więc nawet przejęcie władzy przez AfD w Saksonii-Anhalcie nie zmieniłoby bezpośrednio polityki Berlina wobec Ukrainy.