USA: zarzuty dla pięciu osób powiązanych z rosyjskim wywiadem za planowanie zabójstw i sabotaży
Departament Sprawiedliwości USA postawił zarzuty pięciu osobom powiązanym z rosyjskimi służbami specjalnymi za spisek mający na celu finansowanie terroryzmu, organizowanie zabójstw na zlecenie rosyjskich dysydentów w USA i Europie oraz sabotaż w krajach europejskich wspierających Ukrainę. Wszyscy oskarżeni pozostają na wolności. Według źródeł to pierwsza udokumentowana próba zabójstwa na terytorium USA podjęta przez rosyjski wywiad.
Najważniejsze
- Departament Sprawiedliwości USA postawił zarzuty pięciu osobom powiązanym z rosyjskim wywiadem za spisek w celu finansowania terroryzmu (do 30 lat więzienia) oraz — w przypadku trzech z nich — za spisek w celu zabójstwa na zlecenie (do 10 lat więzienia).
- Oskarżeni to: 63-letni były pułkownik rosyjskiego wywiadu Jurij Chramiejew (alias „Pułkownik Jurij”), jego 27-letni syn FSB Kirył Chramiejew, 35-letni Kubańczyk Oemis Romagosa Durruthy koordynujący ataki, 35-letni Kubańczyk Yaidel Delgado Suarez (alias „Viking”) oraz 22-letni Wenezuelczyk Angel Eduardo Castro.
- Wszyscy oskarżeni pozostają na wolności.
- W lecie 2026 r. sieć zwerbowała osobę mieszkającą w USA do inwigilacji i zabicia znanego rosyjskiego dysydenta (Victim-1) w Waszyngtonie; za zabójstwo obiecano 40 000 dolarów.
- W 2025 r. ta sama sieć zwerbowała innego obywatela USA do inwigilacji i próby zabicia osoby mieszkającej na Litwie (Victim-2), oferując około 25 000 dolarów.
- Akt oskarżenia łączy sieć z podpaleniem autobusów w Pradze w czerwcu 2024 r. (kolumbijski obywatel skazany na 8 lat) oraz z nieudaną próbą podpalenia obiektów TVC Solutions w Szawlach na Litwie, producenta sprzętu dla ukraińskiej armii.
- Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow odmówił komentarza do czasu przedstawienia „wiarygodnych dowodów” lub „namacalnych faktów”.
- Prokurator generalna USA Todd Blanche ogłosił zarzuty 16 września; FBI poinformowało o udaremnieniu planów.
Dlaczego to ważne
Akt oskarżenia po raz pierwszy udokumentował próbę zabójstwa przez rosyjski wywiad na terytorium USA i ujawnił strukturę międzynarodowej sieci, która werbowała ludzi w USA do inwigilacji i zabijania rosyjskich dysydentów oraz do sabotażu wymierzonego w kraje wspierające Ukrainę. Postawienie zarzutów pięciu osobom, w tym byłemu pułkownikowi wywiadu i oficerowi FSB, sygnalizuje gotowość USA do ścigania operacji wywiadowczych Kremla poza Europą Wschodnią — przy czym wszyscy oskarżeni pozostają na wolności, a Kreml odrzuca zarzuty.
Co się stało
Departament Sprawiedliwości USA postawił zarzuty pięciu osobom powiązanym z rosyjskimi służbami specjalnymi w ramach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgu Południowego Nowego Jorku. Akt oskarżenia opisuje siatkę oznaczoną jako „RIS”, działającą co najmniej od 2024 roku, której członkowie werbowali lub próbowali werbować osoby w USA i innych krajach do inwigilacji i zabójstw rosyjskich dysydentów oraz do ataków na infrastrukturę cywilną i wojskową w europejskich państwach wspierających Ukrainę. W lecie 2026 r. sieć zwerbowała osobę mieszkającą w USA, by zlokalizowała i zabiła znanego rosyjskiego dysydenta w Waszyngtonie (Victim-1); Suarez i Castro zaoferowali za to 40 000 dolarów, a werbunek obejmował wcześniejszą inwigilację za 1000–1500 dolarów. Rok wcześniej ta sama sieć zwerbowała innego obywatela USA do próby zabójstwa osoby mieszkającej na Litwie (Victim-2), za co Jurij Chramiejew oferował około 25 000 dolarów, opisując cel jako kogoś, kto „rozsiewa brudy” o Rosji i „zakłamuje historię”. Po odmowie Chramiejew zaproponował „łatwiejszą pracę”: podpalenie magazynu lub atak koktajlem Mołotowa na stację energetyczną, wymierzony w „wszystkie kraje pomagające Ukrainie”. Wszyscy pięciu oskarżonych — Jurij Chramiejew, Kirył Chramiejew, Oemis Romagosa Durruthy, Yaidel Delgado Suarez i Angel Eduardo Castro — pozostają na wolności. Prokurator generalny Todd Blanche ogłosił zarzuty 16 września; FBI podało, że udaremniło plany ataków.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media przedstawiają historię jako akt oskarżenia USA wymierzony w rosyjski wywiad za spiski przeciwko osobom pomagającym Ukrainie oraz za sabotaż w europejskich krajach wspierających Ukrainę. Podkreślają powiązania oskarżonych z FSB i GRU, ich celowanie w „sojuszników Ukrainy” oraz wcześniejsze akty sabotażu w Europie (podpalenie autobusów w Pradze, nieudany podpalenie TVC Solutions w Szawlach), wpisując zarzuty w szerszy kontekst wojny rosyjsko-ukraińskiej.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Brytyjskie źródło anglojęzyczne (BBC News) przedstawia sprawę głównie z perspektywy wymiaru sprawiedliwości USA: oskarżenia, status oskarżonych pozostających na wolności, działania FBI mające na celu udaremnienie spisku oraz odrzucenie zarzutów przez Kreml. Nacisk położony jest na procedurę karną i bezpieczeństwo narodowe USA, a nie na wymiar ukraiński.
Kontekst
Akt oskarżenia został opublikowany przez Prokuraturę Okręgu Południowego Nowego Jorku i dotyczy pięciu oskarżonych: 63-letniego byłego pułkownika rosyjskiego wywiadu Jurija Chramiejewa (alias „Pułkownik Jurij”), jego 27-letniego syna oficera FSB Kiryła Chramiejewa, kubańskiego obywatela Oemisa Romagosy Durruthy (35 lat), który koordynował ataki, kubańskiego obywatela Yaidela Delgado Suareza (alias „Viking”, 35 lat) opisywanego jako płodny werbownik, oraz 22-letniego wenezuelskiego obywatela Angela Eduardo Castro. Sieć oznaczona w akcie oskarżenia jako „RIS” działała co najmniej od 2024 r. Akt oskarżenia łączy tę samą sieć z podpaleniem autobusów w Pradze w czerwcu 2024 r. przez kolumbijskiego obywatela skazanego na 8 lat oraz z nieudaną próbą podpalenia w Szawlach na Litwie obiektów TVC Solutions, producenta sprzętu dla ukraińskich sił zbrojnych.