Zełenski ogłosił przywrócenie deklaracji majątkowych dla funkcjonariuszy i podpisał ustawę o call center
Prezydent Wołodymyr Zełenski zapowiedział przywrócenie obowiązku składania deklaracji majątkowych dla funkcjonariuszy organów ścigania i członków Sił Bezpieczeństwa, którzy nie biorą udziału w działaniach bojowych, zlecił weryfikację kierownictwa centralnych organów wykonawczych, w tym służby podatkowej, ARMA i inspekcji o podwyższonym ryzyku korupcyjnym, oraz podpisał ustawę wprowadzającą odpowiedzialność karną za oszukańcze call centra.
Najważniejsze
- 16 września Zełenski ogłosił przygotowanie decyzji o przywróceniu deklaracji majątkowych dla funkcjonariuszy organów ścigania i członków Sił Bezpieczeństwa, którzy nie są na wojnie.
- Deklaracje mają pozwolić na realną kontrolę stanu majątkowego i sposobu życia urzędników w głębi kraju.
- Prezydent polecił premierowi Serhijowi Koreckiemu weryfikację wszystkich szefów centralnych organów wykonawczych – zarówno mianowanych, jak i pełniących obowiązki – w tym służby podatkowej, ARMA i inspekcji o podwyższonym ryzyku korupcyjnym.
- Zełenski wezwał rząd do przyspieszenia odnowienia kluczowych przedsiębiorstw państwowych, w tym «Lisów Ukrainy» i «Energoatomu», w oparciu o doświadczenia «Ukrnafty» i «Naftogazu».
- Rada Najwyższa przyjęła projekt ustawy nr 10190 nowelizujący Kodeks karny w sprawie zwalczania oszukańczych centrów telefonicznych; za ustawą głosowało 313 deputowanych.
- Ustawa przewiduje odpowiedzialność karną za tworzenie, kierowanie i udział w zorganizowanych grupach przestępczych wykorzystujących komunikację elektroniczną, z karą do 15 lat pozbawienia wolności i konfiskatą mienia.
- Obowiązkowe deklaracje majątkowe i pełne kontrole deklaracji zawieszono po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji; 12 października 2023 r. zostały przywrócone ustawą, ale dla części służb ich składanie odroczono.
- W sierpniu 2026 r. rząd zatwierdził projekt ustawy o otwarciu deklaracji osób wykonujących zadania w interesie bezpieczeństwa narodowego i obrony rok po zakończeniu stanu wojennego.
- NAZK zakończyło automatyczne kontrole deklaracji za 2025 rok.
Dlaczego to ważne
Pakiet zapowiedzianych i podpisanych decyzji oznacza częściowe wycofanie się z wojennych zawieszeń systemu antykorupcyjnego dla funkcjonariuszy i urzędników pozostających w głębi kraju, uruchamia weryfikację kadry kierowniczej organów o podwyższonym ryzyku korupcyjnym oraz wprowadza surową odpowiedzialność karną za oszukańcze call centra – do 15 lat więzienia z konfiskatą mienia. Łączy reformy wewnętrzne z zobowiązaniami Ukrainy wobec MFW i unijnego instrumentu Ukraine Facility, w ramach których rozszerzenie kontroli deklaracji jest warunkiem wypłat.
Co się stało
16 września prezydent Wołodymyr Zełenski w wieczornym wystąpieniu ogłosił trzy powiązane ze sobą działania. Po pierwsze, zapowiedział przygotowanie decyzji o przywróceniu obowiązkowych deklaracji majątkowych dla funkcjonariuszy organów ścigania i członków Sił Bezpieczeństwa, którzy nie biorą udziału w działaniach bojowych – w zakresie umożliwiającym realną kontrolę ich stanu majątkowego i sposobu życia. Po drugie, poinformował o rozmowie z premierem Serhijem Koreckim i polecił mu weryfikację wszystkich szefów centralnych organów wykonawczych – zarówno mianowanych, jak i pełniących obowiązki – w tym w służbie podatkowej, ARMA oraz inspekcjach o podwyższonym ryzyku korupcyjnym. Zaapelował też o przyspieszenie odnowienia kluczowych przedsiębiorstw państwowych, w tym «Lisów Ukrainy» i «Energoatomu», w oparciu o doświadczenia «Ukrnafty» i «Naftogazu». Tego samego dnia Rada Najwyższa przyjęła projekt ustawy nr 10190, który nowelizuje Kodeks karny w celu zwalczania oszukańczych centrów telefonicznych – za ustawą głosowało 313 deputowanych. Prezydent podpisał ją, wprowadzając odrębną odpowiedzialność karną za tworzenie, kierowanie i udział w zorganizowanych grupach przestępczych wykorzystujących komunikację elektroniczną, w tym za nielegalne zbieranie, przechowywanie, przetwarzanie i wykorzystywanie danych osobowych oraz informacji objętych tajemnicą bankową. Maksymalna kara to 15 lat pozbawienia wolności z konfiskatą mienia; ustawa wchodzi w życie po publikacji dekretu prezydenckiego. Gabinet Ministrów został zobowiązany do przygotowania i przedstawienia szczegółów wdrożenia zapowiedzianych decyzji.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie źródła w zestawie pochodzą z Ukrainy i konsekwentnie przedstawiają pakiet jako inicjatywę własną prezydenta, powołując się na jego wystąpienie wieczorne oraz spotkanie w sprawie dalszych kroków legislacyjnych. Ukraińskie agencje i media traktują zapowiedzi jako skoordynowany zestaw środków – deklaracje dla służb, weryfikacja kierownictwa organów centralnych, odnowienie przedsiębiorstw państwowych i podpisana ustawa o call center – i akcentują kanał wykonawczy w postaci dialogu Zełenski–premier Serhij Korecki.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się jedynie w pisowni nazwy państwowego przedsiębiorstwa leśnego: część podaje «Lesy Ukrainy», część «Lisy Ukrainy» – jest to wariant zapisu tej samej spółki.
Kontekst
Obowiązkowe deklaracje majątkowe i pełne kontrole deklaracji zawieszono po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji. 12 października 2023 r. przywrócono je ustawą, ale dla części służb mundurowych składanie deklaracji odroczono. W sierpniu 2026 r. rząd zatwierdził projekt ustawy o otwarciu deklaracji osób wykonujących zadania w interesie bezpieczeństwa narodowego i obrony rok po zakończeniu stanu wojennego. Przywrócenie i rozszerzenie kontroli antykorupcyjnej, w tym zamykanie luk pozwalających urzędnikom w głębi kraju unikać kontroli, jest warunkiem zobowiązań Ukrainy wobec MFW oraz w ramach unijnego instrumentu Ukraine Facility. NAZK zakończyło automatyczne kontrole deklaracji za 2025 rok.