UE nie zdołała przedłużyć sankcji wobec Rosji — Francja i Słowacja blokują z powodu Usmanowa
Komitet Stałych Przedstawicieli UE (Coreper) 18 września po raz kolejny nie zdołał uzgodnić przedłużenia unijnych sankcji wobec Rosji ze względu na żądania Francji i Słowacji dotyczące usunięcia z listy rosyjsko-uzbeckiego oligarchy Aliszera Usmanowa. Irlandzka prezydencja Rady UE oraz Europejska Służba Działań Zewnętrznych zaproponowały kompromis, a kolejne rozmowy wyznaczono na 21 września — dwa dni przed wygaśnięciem obecnego reżimu sankcji.
Najważniejsze
- Coreper nie osiągnął porozumienia 18 września; następne posiedzenie zaplanowano na poniedziałek 21 września.
- Francja i Słowacja blokują przedłużenie sankcji o 12 miesięcy, domagając się usunięcia Aliszera Usmanowa z listy.
- Żądanie Francji jest powiązane z planowaną umową z Azerbejdżanem w sprawie uwolnienia obywateli Francji przetrzymywanych w tamtejszych więzieniach.
- 14 września UE pilnie przedłużyła sankcje o siedem dni, aby zapobiec ich wygaśnięciu w trakcie negocjacji.
- Obecny reżim sankcji za naruszenie integralności terytorialnej i suwerenności Ukrainy wygasa o północy 22 września i obejmuje blisko 3 000 osób i podmiotów, w tym Władimira Putina i Siergieja Ławrowa.
- Kompromis zaproponowany przez irlandzką prezydencję i ESDZ utrzymuje Usmanowa na liście, ale znosi część ograniczeń, w tym zamrożenie aktywów i zakaz wjazdu do UE.
- Niemcy i Włochy sygnalizują gotowość do poparcia żądania Francji; trzecia grupa państw sprzeciwia się jakimkolwiek ustępstwom, ostrzegając przed niebezpiecznym precedensem.
Dlaczego to ważne
Blokada grozi wygaśnięciem reżimu sankcji obejmującego blisko 3 000 osób i podmiotów odpowiedzialnych za wojnę Rosji przeciwko Ukrainie — w samego Władimira Putina i Siergieja Ławrowa — co nastąpi 22 września. Spór ujawnia wykorzystywanie unijnych sankcji jako narzędzia nacisku w niezwiązanych celach polityki zagranicznej (sprawa Francji i Azerbejdżanu) oraz ryzyko stworzenia precedensu prawnego, który mógłby wykorzystać inni objęci sankcjami oligarchowie.
Co się stało
18 września Komitet Stałych Przedstawicieli UE nie zdołał uzgodnić przedłużenia unijnych sankcji wobec Rosji za naruszenie integralności terytorialnej i suwerenności Ukrainy. Francja i Słowacja zablokowały propozycję przedłużenia wszystkich sankcji o 12 miesięcy, żądając usunięcia z listy rosyjsko-uzbeckiego miliardera Aliszera Usmanowa — objętego sankcjami od początku pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku i posiadającego powiązania biznesowe z Władimirem Putinem. Francja miałaby uzależniać tę zmianę od umowy z Azerbejdżanem dotyczącej uwolnienia francuskich obywateli przetrzymywanych w tamtejszych więzieniach. Irlandzka prezydencja Rady UE oraz Europejska Służba Działań Zewnętrznych przedstawiły kompromis, który utrzymuje Usmanowa na liście, ale znosi część ograniczeń, w tym zamrożenie aktywów i zakaz wjazdu do UE. Wcześniej, 14 września, UE pilnie przedłużyła sankcje o siedem dni, by zapobiec ich wygaśnięciu w trakcie negocjacji. Kolejne posiedzenie Coreperu zaplanowano na poniedziałek 21 września — na dwa dni przed wygaśnięciem obecnego reżimu o północy 22 września. Według doniesień Niemcy i Włochy sygnalizowały gotowość do poparcia żądania Francji; inne kraje pozostają sceptyczne wobec wykorzystywania sankcji UE do realizacji celów krajowych, a trzecia grupa państw stanowczo sprzeciwia się ustępstwom, ostrzegając przed niebezpiecznym precedensem prawnym. Nieoficjalny dyplomata UE ocenił, że spełnienie wszystkich stron nie jest możliwe.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie sześć dostępnych artykułów pochodzi z ukraińskich mediów (Ukrainska Prawda, Jewropejska Prawda, Suspilne Nowyny, Nowynarnia) i jednogłośnie relacjonuje ten sam impas w Radzie UE. Ukraińska prasa akcentuje ryzyko wygaśnięcia sankcji, przedstawia żądania Francji i Słowacji jako przeszkodę w utrzymaniu presji na Rosję, a nagłówki eksponują niepowodzenie ambasadorów UE i poszukiwanie kompromisu, podkreślając stawkę dyplomatyczną dla Ukrainy.
W czym relacje się różnią
Źródła nie są zgodne co do dokładnej daty kolejnego posiedzenia ambasadorów UE mającego przełamać impas: część wskazuje 18 września, inne mówią o piątku, a najnowszy wynik Coreperu przesuwa następne rozmowy na poniedziałek 21 września.
Kontekst
Aliszera Usmanowa objęto sankcjami UE na początku pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku; opisywany jest jako osoba posiadająca długoletnie interesy biznesowe w Rosji i powiązania z Władimirem Putinem. Poprzednie przedłużenie sankcji osobowych miało miejsce 14 marca, gdy Słowacja do ostatniej chwili naciskała na usunięcie z listy Michaiła Fridmana i Aliszera Usmanowa. 16 września przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oznajmiła w Parlamencie Europejskim, że sankcje wobec Rosji muszą być kontynuowane. Kompromis wypracowały irlandzka prezydencja Rady UE i Europejska Służba Działań Zewnętrznych — doniósł o nim Financial Times.