USA zatwierdziły możliwą sprzedaż sprzętu obrony powietrznej dla Ukrainy za 2,68 mld dolarów
Departament Stanu USA zatwierdził możliwą sprzedaż dla Ukrainy sprzętu do modernizacji obrony powietrznej oraz usług powiązanych o szacunkowym łącznym koszcie 2,68 mld dolarów. Decyzję ogłoszono 18 września w ramach programu Foreign Military Sales (FMS). Jeśli dojdzie do umowy, Ukraina sfinansuje ją z europejskich wpłat oraz z amerykańskich funduszy Foreign Military Financing (FMF) przyznanych przez poprzednią administrację.
Najważniejsze
- Szacunkowy łączny koszt potencjalnej sprzedaży to 2,68 mld dolarów; decyzję ogłoszono 18 września
- Finansowanie: europejskie wpłaty plus amerykańskie fundusze FMF z poprzedniej administracji, zaliczane 1:1 jako wkład USA do Funduszu Inwestycyjnego Odbudowy Ukrainy
- Wśród wnioskowanych pozycji znalazły się pociski S-300 Clone, pociski GAM-67, laserowo naprowadzane systemy rakietowe obrony powietrznej o zwiększonym zasięgu oraz radary RPS 202 do zwalczania dronów
- Pakiet obejmuje także platformy Improvised Transporter Erector Launcher (1.5), zestawy do modyfikacji mobilnych wyrzutni, przyczepy z masztami oraz części, logistykę i wsparcie serwisowe
- Sprzedaż wymaga jeszcze przeglądu Kongresu USA i nie jest sfinalizowaną umową
- Lista opublikowanego wyposażenia nie obejmuje systemów Patriot ani pocisków do nich; według źródeł cały pakiet sklasyfikowano jako sprzęt inny niż Major Defense Equipment
Dlaczego to ważne
To jedna z największych pojedynczych zgód USA na potencjalną sprzedaż sprzętu obrony powietrznej dla Ukrainy i ma wzmocnić zdolność Kijowa do odpierania obecnych oraz przyszłych zagrożeń powietrznych. Mechanizm finansowania łączy wkład europejski z niewykorzystanymi funduszami FMF z poprzedniej administracji i powiązuje tę część amerykańską z Funduszem Inwestycyjnego Odbudowy Ukrainy, co czyni pakiet zarówno wsparciem wojskowym, jak i elementem szerszej architektury finansowej pomocy Zachodu. Jednocześnie na liście brakuje systemów Patriot, a inne niedawne transfery rakiet Patriot z Niemiec i Polski są procedowane osobno.
Co się stało
Departament Stanu USA, za pośrednictwem Biura ds. Polityczno-Wojskowych, zatwierdził w ramach programu Foreign Military Sales (FMS) możliwą sprzedaż dla Ukrainy sprzętu i usług do modernizacji obrony powietrznej o szacunkowej wartości 2,68 mld dolarów. Ogłoszenie pojawiło się na stronie resortu w piątek 18 września. Ukraina wnioskowała o zakup pocisków S-300 Clone, pocisków GAM-67, laserowo naprowadzanych systemów rakietowych obrony powietrznej o zwiększonym zasięgu, radarów RPS 202 do systemów zwalczania dronów, platform Improvised Transporter Erector Launcher (1.5), zestawów do modyfikacji mobilnych wyrzutni oraz przyczep z masztami teleskopowymi. Pakiet obejmuje też części zamienne, materiały eksploatacyjne, serwis naprawczy, oprogramowanie i dokumentację, transport oraz wsparcie inżynieryjno-logistyczne ze strony rządu USA i wykonawców. Wszystkie pozycje zostały sklasyfikowane jako sprzęt inny niż Major Defense Equipment. Główny wykonawca zostanie wybrany w drodze przetargu konkursowego; wdrożenie nie wymaga dodatkowego personelu USA ani wykonawców amerykańskich na Ukrainie. Jeśli dojdzie do umowy, Ukraina pokryje ją z europejskich wpłat oraz z amerykańskich funduszy FMF przyznanych przez poprzednią administrację; te fundusze FMF zostaną zaliczone 1:1 jako wkład kapitałowy USA do Funduszu Inwestycyjnego Odbudowy Ukrainy. Departament Stanu stwierdził, że sprzedaż nie zmieni podstawowej równowagi militarnej w regionie, nie zaszkodzi gotowości obronnej USA i że Ukraina bez trudu włączy te środki do swoich sił zbrojnych. Propozycja nadal wymaga przeglądu Kongresu USA i nie jest jeszcze sfinalizowaną umową.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media traktują zatwierdzenie jako istotne wzmocnienie obrony powietrznej i podkreślają konkretne pozycje: pociski S-300 Clone oraz GAM-67, laserowo naprowadzane systemy o zwiększonym zasięgu i radary RPS 202 do zwalczania dronów. Źródła ukraińskie akcentują też podział finansowania między europejskie wpłaty a fundusze FMF z poprzedniej administracji oraz zaliczenie amerykańskiej części FMF do Funduszu Inwestycyjnego Odbudowy Ukrainy, ujmując transzę jako wsparcie zarówno militarne, jak i finansowe. Wiele tekstów zwraca uwagę, że na opublikowanej liście nie ma systemów Patriot ani rakiet do nich, a zatwierdzenie przedstawia się w szerszym kontekście: notyfikacji z 17 września w sprawie przekazania 10 niemieckich pocisków MIM-104E GEM-T do Patriota (29,6 mln dolarów) i zapowiedzi małego transferu rakiet Patriot z Polski, a także wypłaty 3,3 mld euro z UE na drony i pociski. Część materiałów zestawia tę decyzję z podpisaniem 19 września przez prezydenta Donalda Trumpa ustawy o cłach do 100% na kraje kupujące rosyjskie nośniki energii lub pomagające Rosji omijać się sankcje.
W czym relacje się różnią
Źródła różnią się w jednym istotnym szczególe: jeden artykuł podaje łączną wartość jako „blisko 2,6 mld dolarów”, podczas gdy Departament Stanu i większość pozostałych źródeł wskazują 2,68 mld dolarów.
Kontekst
Decyzja została ogłoszona 18 września przez Biuro ds. Polityczno-Wojskowych w ramach programu Foreign Military Sales (FMS). Wcześniej w tym roku Departament Stanu zatwierdził odrębne sprzedaże dla Ukrainy: zestawy do konwersji bomb konwencjonalnych w kierowane (ok. 373,6 mln dolarów) oraz wyposażenie dla systemów Hawk (ponad 100 mln dolarów). 17 września resort notyfikował Kongres możliwość stałego przekazania Ukrainie 10 niemieckich pocisków MIM-104E GEM-T do Patriota (ok. 29,6 mln dolarów) na podstawie oferty z Berlina; tego samego dnia Polska zapowiedziała niewielki transfer rakiet Patriot. 19 września prezydent Donald Trump podpisał ustawę autorstwa zmarłego senatora Lindsey Grahama upoważniającą do nakładania ceł do 100% na kraje kupujące rosyjskie nośniki energii lub pomagające Rosji omijać się sankcje. UE przeznaczyła 6,1 mld euro na wzmocnienie ukraińskiej obrony powietrznej i 18 września wypłaciła 3,3 mld euro na drony i pociski; ukraiński wniosek o pociski Patriot nie przełożył się jeszcze na podpisane kontrakty odblokowujące fundusze z unijnej pożyczki. Według danych CRS przywołanych w źródłach: na 31 marca 2026 r. Ukraina otrzymała 3,7 mld dolarów w ramach FMF od 2022 r., z czego ok. 2,4 mld wydano do czerwca 2026 r.; Kongres nie przydzielił istotnych nowych środków FMF od pakietów pomocowych z lat 2022–2024. Jedno ze źródeł wskazuje, że „S-300 Clone” to prawdopodobnie nowe pociski opracowane jako zamiennik sowieckiej amunicji do istniejących systemów S-300; wspólne prace nad nimi ogłosił we wrześniu 2024 r. ówczesny sekretarz obrony Lloyd Austin na spotkaniu formatu Ramstein grupy kontaktowej ds. obrony Ukrainy. Strona amerykańska nie ujawniła oznaczenia, charakterystyk ani producenta pocisków. Departament Stanu stwierdził też, że pakiet nie zmieni podstawowej równowagi militarnej w regionie, nie zaszkodzi gotowości obronnej USA i nie wymaga wysyłania dodatkowych przedstawicieli rządu USA ani wykonawców amerykańskich na Ukrainę.