Premier Węgier Magyar: rząd nie dopuści do budowy magazynów paliw dla Ukrainy na terytorium Węgier
Premier Węgier Péter Magyar oświadczył 21 września w parlamencie, że jego rząd nie zgodzi się na budowę magazynów paliw dla Ukrainy na terytorium Węgier. Dzień wcześniej ukraiński Naftogaz podpisał z węgierskim MOL memorandum w sprawie takich pojemności przy granicy ukraińsko-węgierskiej. Magyar nazwał działania MOL niedopuszczalnymi i stwierdził, że dopóki rządzi partia Tisza, ukraiński obiekt w kraju nie powstanie.
Najważniejsze
- 20 września Naftogaz podpisał z węgierskim MOL memorandum o budowie magazynów paliw przy granicy ukraińsko-węgierskiej.
- Naftogaz uzasadnił inwestycję koniecznością stworzenia pojemności poza strefą rosyjskiego ostrzału.
- Premier Péter Magyar zapowiedział w parlamencie 21 września, że rząd nie dopuści do budowy.
- Magyar powiedział, że MOL rozpoczął rozmowy z Naftogazem jeszcze za rządów Viktora Orbána i uzgodnił je bez zgody obecnego gabinetu.
- MOL określił rozmowy jako wstępne i badawcze, które mogą trwać lata; rząd nie został poinformowany z powodu wczesnego etapu prac.
- Węgry posiadają 25% udziałów w MOL.
- Magyar potwierdził, że Węgry nie przystąpiły do formatu „Karpaty Osiem” zainicjowanego 18 września przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego.
- Szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha nazwał stanowisko Budapesztu bezpodstawnie konfrontacyjnym i porównał je do polityki blokowania z czasów Orbána.
Dlaczego to ważne
Spór blokuje konkretną inwestycję infrastrukturalną, która miała pomóc Ukrainie dywersyfikować dostawy paliwa i zabezpieczyć je przed rosyjskim ostrzałem. Jest to pierwszy poważny test relacji Kijowa z nowym gabinetem Petera Magyara i sygnał, że pomimo zmiany administracji w Budapeszcie węgierskie podejście do Ukrainy pozostaje nieufne.
Co się stało
20 września ukraiński Naftogaz podpisał z węgierskim MOL memorandum w sprawie budowy magazynów paliw dla potrzeb Ukrainy na terytorium Węgier, przy granicy ukraińsko-węgierskiej. Naftogaz uzasadnił inwestycję potrzebą stworzenia pojemności poza zasięgiem rosyjskiego ostrzału. MOL poinformował, że rozmowy są na wstępnym etapie przygotowawczym i mogą potrwać lata, a rząd nie został jeszcze poinformowany. Dzień później, 21 września, premier Węgier Péter Magyar oświadczył w parlamencie, że jego rząd nie dopuści do budowy takiego obiektu, i powiedział, że MOL rozpoczął negocjacje z Naftogazem jeszcze za rządów Viktora Orbána. Magyar nazwał działania MOL niedopuszczalnymi i oczekiwał, że spółka potraktuje węgierskie państwo jako właściciela 25% udziałów. Szef frakcji KDNP Bence Réltvári pytał, dlaczego Węgrzy dowiedzieli się o planach z ukraińskiej prasy. Magyar potwierdził też, że Węgry nie przystąpiły do formatu „Karpaty Osiem” zainicjowanego 18 września przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, mimo otrzymania zaproszenia.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie źródła przedstawiają memorandum Naftogaz–MOL jako uzasadniony krok handlowy i element bezpieczeństwa energetycznego, który ma chronić paliwo przed rosyjskim ostrzałem. Podkreślają zaskoczenie Kijowa stanowiskiem Budapesztu, nazywają je bezpodstawnie konfrontacyjnym i porównują do polityki blokowania i izolacjonizmu z czasów Orbána. Ukraińscy komentatorzy zwracają uwagę, że przyczyny węgierskiej odmowy pozostają niejasne, a format „Karpaty Osiem” jest platformą współpracy regionalnej służącą obopólnym korzyściom.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Jedyne dostępne źródło nieukraińskojęzyczne, agencja azerska, powtarza depeszowe streszczenie wypowiedzi Magyara i komunikatu Naftogaz–MOL bez dodatkowego komentarza redakcyjnego. Węgierskie źródła opierają się głównie na parlamentarnej wypowiedzi premiera, który przedstawia sprawę przede wszystkim jako kwestię suwerenności i bezpieczeństwa narodowego Węgier, ze szczególnym uwzględnieniem wschodnich regionów kraju.
W czym relacje się różnią
Strony inaczej oceniają sam charakter rozmów MOL z Naftogazem: Magyar nazywa je niedopuszczalnymi negocjacjami prowadzonymi bez zgody rządu, a MOL opisuje jako wstępne prace studyjne, które na tym etapie nie wymagały jeszcze angażowania rządu. Strony inaczej też ujmują ryzyko lokalizacji magazynu — węgierska strona widzi w nim przeniesienie zagrożenia rosyjskimi uderzeniami na terytorium Węgier i zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego, zwłaszcza wschodnich regionów, podczas gdy ukraińskie źródła traktują inwestycję jako normalny środek dywersyfikacji handlowej, mający chronić Ukrainę przed rosyjskim ostrzałem jej własnej infrastruktury. Ukraińscy dyplomaci określają postawę Magyara jako bezpodstawnie konfrontacyjną i kontynuację polityki Orbána, a Magyar prezentuje swoje stanowisko jako obronę suwerenności i bezpieczeństwa Węgier.
Kontekst
Naftogaz wyjaśnił potrzebę budowy magazynów koniecznością stworzenia pojemności poza strefą rosyjskiego ostrzału. Memorandum między Naftogazem a MOL podpisano 20 września podczas Forum Ekonomicznego Karpat w ramach szczytu „Karpaty Osiem”. MOL określił rozmowy jako wstępne i badawcze, które mogą potrwać lata, i stwierdził, że rząd nie został poinformowany z powodu wczesnego etapu prac. Według Magyara MOL rozpoczął rozmowy z Naftogazem jeszcze za rządów Viktora Orbána. Węgry posiadają 25% udziałów w MOL. Prezydent Wołodymyr Zełenski przedstawił format „Karpaty Osiem” 18 września jako platformę współpracy państw regionu karpackiego, w tym Węgier.