Dowódca NATO w Europie: Sojusz zwiększa wymianę danych wywiadowczych w odpowiedzi na sabotaże powiązane z Rosją
Najwyższy dowódca NATO w Europie, amerykański generał Alexus Grinkevich, powiedział Reutersowi, że Sojusz zwiększa wymianę danych wywiadowczych w odpowiedzi na falę sabotaży i innych incydentów prawdopodobnie powiązanych z Rosją. Zaapelował o spokój, ocenił ryzyko ograniczonego ataku Rosji na terytorium NATO jako „mało prawdopodobne, ale niemożliwe do wykluczenia” i odrzucił sugestię, że Władimir Putin mógłby wykorzystać zużycie zapasów amerykańskich rakiet precyzyjnych w wojnie z Iranem do uderzenia na Sojusz.
Najważniejsze
- Grinkevich: NATO zwiększa wymianę danych wywiadowczych w odpowiedzi na sabotaże i incydenty prawdopodobnie powiązane z Rosją.
- Wypowiedź padła w wywiadzie dla Reutersa.
- Wśród niepokojących incydentów generał wymienił próbę ataku dronem na niemieckie lotnisko Leipzig/Halle oraz rosyjski okręt, który wystrzelił flary sygnalizacyjne w kierunku duńskiego śmigłowca wojskowego.
- Ryzyko ograniczonego rosyjskiego ataku na terytorium NATO ocenił jako „mało prawdopodobne, ale niemożliwe do wykluczenia”.
- Odrzucił przypuszczenie, że Putin mógłby uderzyć na NATO, wykorzystując wyczerpanie części zapasów amerykańskich rakiet precyzyjnych w wojnie z Iranem.
- Duński wywiad wojskowy ostrzegł, że Rosja prawdopodobnie nasili hybrydowe działania przeciwko Zachodowi w najbliższych miesiącach i ocenił „niskie, ale rosnące” ryzyko ograniczonego ataku na państwa NATO graniczące z Rosją.
- Premier Polski Donald Tusk stwierdził, że dane wywiadowcze wskazują na rosyjskie „plany uderzeń hybrydowych” przeciwko krajom wspierającym Ukrainę.
Dlaczego to ważne
Najwyższy rangą wojskowy dowódca NATO publicznie ujął niedawne incydenty — w tym próbę ataku dronem na niemieckie lotnisko i rosyjski okręt ostrzegający duński śmigłowiec — jako element rosyjskiej kampanii hybrydowej wymierzonej w państwa Sojuszu. Ostrzeżenie Grinkevicha pod adresem Władimira Putina, by nie testował NATO, sygnalizuje bardziej konfrontacyjną postawę publiczną Sojuszu. Wypowiedź wpisuje się też w dyskusję o podziale obciążeń w NATO i o tym, jak europejscy sojusznicy przejmują coraz większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo.
Co się stało
W wywiadzie dla Reutersa generał Alexus Grinkevich, Najwyższy Dowódca NATO w Europie (SACEUR), poinformował o zwiększeniu przez Sojusz wymiany danych wywiadowczych w odpowiedzi na falę sabotaży i incydentów prawdopodobnie powiązanych z Rosją. Podkreślił, że NATO musi zachować spokój i pewność siebie, nazywając Sojusz „najpotężniejszym sojuszem w historii”. Ryzyko ograniczonego rosyjskiego ataku na terytorium NATO ocenił jako „mało prawdopodobne, ale niemożliwe do wykluczenia”. Odrzucił przy tym przypuszczenie, że Putin mógłby wykorzystać wyczerpanie znacznej części zapasów amerykańskich rakiet precyzyjnych — zużytych rzekomo w wojnie z Iranem — jako okazji do uderzenia na Sojusz, mówiąc wprost: „Absolutnie nie. Niech lepiej nie próbuje tego robić, dopóki jestem na tym stanowisku”. Zapewnił, że NATO jest zdolne obronić każdy centymetr terytorium Sojuszu i że dysponuje uprawnieniami do podjęcia środków odstraszających. Wśród incydentów, które wzmocniły obawy NATO, wymienił próbę ataku dronem na lotnisko Leipzig/Halle w Niemczech oraz rosyjski okręt, który wystrzelił flary sygnalizacyjne w kierunku duńskiego śmigłowca wojskowego.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie sześć źródeł, na których oparta jest synteza, to ukraińskojęzyczne redakcje, które jednolicie na pierwszym planie stawiają zwiększenie przez NATO wymiany danych wywiadowczych w odpowiedzi na sabotaże powiązane z Rosją i podkreślają zagrożenie dla Europy ze strony Moskwy. Ukraińskie media konsekwentnie łączą ostrzeżenia dowódcy NATO z szerszym kontekstem rosyjskich ataków na Ukrainę, eksponując przypomnienie sekretarza generalnego NATO Marka Ruttego, by europejscy przywódcy nie pozwolili się odciągnąć od wsparcia dla Kijowa. W ten sposób bezpieczeństwo europejskie i wsparcie dla Ukrainy przedstawiane są jako nierozłączne.
W czym relacje się różnią
Rozbieżności między źródłami dotyczą trzech kwestii. Po pierwsze, oceny tego, czy Stany Zjednoczone zużywają znaczną część zapasów rakiet precyzyjnych w wojnie z Iranem i czy ma to wpływ na ryzyko dla NATO: Grinkevich odrzucił takie założenie, podczas gdy kontekst wywiadu traktuje zużycie amerykańskich rakiet jako istotny czynnik. Po drugie, kwestia istnienia rzekomego ostrzeżenia CIA o możliwych rosyjskich atakach dronów na Hiszpanię, Francję lub Włochy: minister obrony Włoch Guido Crosetto zaprzeczył informacjom El Mundo, a prezydent Francji Emmanuel Macron stwierdził, że CIA takich danych nie przekazała, choć inne media nadal powoływały się na to ostrzeżenie. Po trzecie, rozbieżne są oceny bliskości ewentualnego rosyjskiego uderzenia: duński wywiad mówił o „niskim, ale rosnącym” ryzyku ograniczonego ataku na sąsiadujące z Rosją państwa NATO, polski wywiad wskazywał na plany uderzeń hybrydowych przeciwko krajom wspierającym Ukrainę, czeski wywiad prognozował ograniczoną operację lub prowokację pod fałszywą flagą „w miesiącach, a nie latach”, a litewskie Ministerstwo Obrony stwierdziło, że nie widać obiektywnych oznak przygotowań do pełnoskalowego ataku na kraje bałtyckie.
Kontekst
Sekretarz generalny NATO Mark Rutte apelował do europejskich przywódców, by rosyjskie ataki — w tym uderzenia w ukraińską infrastrukturę energetyczną — nie odciągały ich od dalszego wsparcia Ukrainy. Różne europejskie służby wywiadowcze, a także The Wall Street Journal i CNN, opisywały możliwe rosyjskie operacje hybrydowe, testy gotowości NATO do uruchomienia artykułu 5., a nawet możliwość ograniczonej inwazji na państwo bałtyckie. Rządy Włoch, Francji, Litwy i innych państw publicznie dystansowały się od poszczególnych doniesień o zagrożeniach, co ilustruje rozbieżności między sojusznikami co do skali i bliskości ryzyka. Rosja tradycyjnie zaprzecza udziałowi w sabotażach i przygotowaniom do konfliktu z krajami zachodnimi.