El Mundo: CIA ostrzegła Europę przed rosyjską operacją dronową; Macron i Crosetto zaprzeczają
Hiszpański dziennik El Mundo poinformował, że CIA przekazała kilku europejskim rządom ostrzeżenie o możliwej rosyjskiej operacji z użyciem dronów wymierzonej w Hiszpanię, Francję lub Włochy. Według gazety drony typu «Gerbera» miałyby być ukryte w kontenerach na pokładach cywilnych statków na wodach międzynarodowych. Prezydent Francji Emmanuel Macron i minister obrony Włoch Guido Crosetto publicznie odrzucili te informacje jako nieuzasadnione.
Najważniejsze
- El Mundo, powołując się na źródło bliskie litewskiemu ministerstwu obrony, podał, że CIA rozesłała wśród europejskich MSZ-ów raport o planowanej rosyjskiej operacji dronowej przeciw Hiszpanii, Francji lub Włochom.
- Potencjalnymi celami według El Mundo są Hiszpania, Francja i Włochy — kraje, w których w 2027 roku odbędą się wybory i w których obecne są siły polityczne mogące wykorzystywać zmęczenie wojną w Ukrainie.
- Według raportu Rosja miałaby wykorzystywać drony typu «Gerbera» (ok. 2 m długości, rozpiętość 2,5 m, masa do 18 kg, prędkość ok. 160 km/h, deklarowany zasięg 600 km) ukryte w kontenerach na pokładach cywilnych statków na wodach międzynarodowych.
- Raport miał zostać rozesłany krótko po wizycie dyrektora CIA Johna Ratcliffe’a w Moskwie 25 sierpnia, która według WSJ i Politico miała na celu ostrzeżenie Rosji przed atakami lub prowokacjami wobec NATO.
- Prezydent Francji Emmanuel Macron oświadczył w wywiadzie telewizyjnym: «CIA nie informowała służb francuskich o takim ataku».
- Minister obrony Włoch Guido Crosetto nazwał publikację El Mundo bezzasadną i niepopartą żadnymi dowodami.
- Premier Polski Donald Tusk stwierdził, że dane wywiadowcze wskazują na rosyjskie «plany uderzeń hybrydowych» przeciwko krajom wspierającym Ukrainę; duński wywiad wojskowy ocenił, że Moskwa prawdopodobnie nasili wojnę hybrydową przeciwko Zachodowi w najbliższych miesiącach.
Dlaczego to ważne
Sprawa rzuca światło na kruchą gotowość europejskich stolic do ujawniania informacji wywiadowczych o rzekomych rosyjskich planach hybrydowych. Sam spór o wiarygodność raportu CIA — między szczegółowym opisem medialnym a oficjalnym zaprzeczeniem ze strony Paryża i Rzymu — staje się wydarzeniem politycznym. Powiązanie rzekomego zagrożenia z wyborami w 2027 roku we wszystkich trzech krajach i z próbą powtórzenia ukraińskiej operacji «Pajęczyna» nadaje sprawie bezpośredni kontekst dla dyskusji o wsparciu Ukrainy i bezpieczeństwie Europy.
Co się stało
Hiszpański dziennik El Mundo, powołując się na źródło bliskie litewskiemu ministerstwu obrony, opisał raport CIA rozesłany do europejskich resortów spraw zagranicznych. Według gazety raport szczegółowo omawiał możliwość rosyjskiej operacji z użyciem dronów «Gerbera» ukrytych w kontenerach na pokładach cywilnych lub handlowych statków na wodach międzynarodowych. Jako potencjalne cele wskazano Hiszpanię, Francję i Włochy — kraje, w których w 2027 roku mają się odbyć wybory. Raport miał trafić do europejskich stolic krótko po wizycie dyrektora CIA Johna Ratcliffe’a w Moskwie 25 sierpnia, która według Wall Street Journal i Politico miała na celu ostrzeżenie Rosji przed atakami lub prowokacjami wobec NATO.
Prezydent Francji Emmanuel Macron publicznie zdementował informacje o otrzymaniu takiego ostrzeżenia od CIA i podkreślił, że sytuacja staje się coraz bardziej napięta. Przywołał incydent z dronami na lotnisku w Lipsku, przypisywany przez władze niemieckie rosyjskiemu wywiadowi, i stwierdził, że podobny atak «może się zdarzyć» we Francji. Minister obrony Włoch Guido Crosetto określił publikację El Mundo jako bezpodstawną i niepopartą dowodami.
Według El Mundo Macron zwołał 16 września Radę Obrony, a dwa dni później zaprosił do Pałacu Elizejskiego liderów wszystkich partii politycznych oraz kandydatów na wybory prezydenckie w 2027 roku. Po spotkaniu przywódcy prawicowego Zjednoczenia Narodowego oświadczyli, że nie będą wspierać celów Rosji w wojnie przeciwko Ukrainie. Premier Donald Tusk poinformował o rosyjskich «planach uderzeń hybrydowych» wobec państw wspierających Ukrainę; duński wywiad wojskowy ocenił, że Moskwa prawdopodobnie nasili działania hybrydowe w najbliższych miesiącach. Naczelny dowódca sił NATO w Europie Alexus Grynkewich stwierdził, że sojusznicy zintensyfikowali wymianę informacji wywiadowczych w odpowiedzi na falę sabotaży.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Zagraniczne media koncentrują się przede wszystkim na sporze o wiarygodność: szczegółowy opis El Mundo kontra publiczne dementi Macrona i Crosetto. Francuskie źródła eksponują ostrzeżenie Macrona o możliwości powtórzenia ataku z Lipska we Francji oraz scenariusz rosyjskiej mobilizacji 300 tys. żołnierzy. Włoskie podkreślają stanowcze odrzucenie raportu przez Crosetto i przestrzegają przed szerzeniem niesprawdzonych alarmów. Wiele redakcji odnotowuje wypowiedź Jean-Luca Mélenchona, który łączy wzrost rosyjskich zagrożeń w Europie z «dalekosiężnymi atakami» Ukrainy na terytorium Rosji — co uwypukla polityczne podziały wokół wojny. Część komentarzy osadza sprawę w ramach zagrożenia hybrydowego dla NATO (Tusk, Wadephul, Grynkewich, duński wywiad).
W czym relacje się różnią
Źródła rozbieżnie oceniają, czy CIA faktycznie przekazała takie ostrzeżenie: El Mundo i cytowani anonimowi analitycy obrony opisują szczegółowy raport rozesłany do europejskich MSZ-ów, podczas gdy prezydent Macron publicznie oświadczył, że «CIA nie informowała służb francuskich o takim ataku». Rozbieżność dotyczy też wiarygodności samego raportu w odniesieniu do Włoch, Hiszpanii i Francji — minister Crosetto nazwał publikację bezpodstawną, a El Mundo i analitycy podtrzymują jej wiarygodność. El Mundo opisuje też rzekomą intencję Rosji, by powtórzyć ukraińską operację «Pajęczyna»; oficjalne oświadczenia Macrona i Crosetto tego powiązania nie przyjmują.
Kontekst
Według El Mundo źródłem ostrzeżenia było anonimowe źródło bliskie litewskiemu ministerstwu obrony. Opisana metoda — drony «Gerbera» ukryte w kontenerach na cywilnych statkach — nawiązuje do wcześniejszych incydentów przypisywanych Rosji. Władze niemieckie łączą ostatni incydent z uzbrojonymi dronami na lotnisku w Lipsku z rosyjskim wywiadem; około rok wcześniej 19 dronów bez głowic bojowych wleciało w polską przestrzeń powietrzną. Dyrektor CIA John Ratcliffe miał odwiedzić Moskwę 25 sierpnia samolotem wojskowym USA, który lądował w Rydze; WSJ i Politico pisały, że celem wizyty było ostrzeżenie Rosji. Hiszpania, Francja i Włochy mają przeprowadzić wybory w 2027 roku. Po spotkaniu w Pałacu Elizejskim przywódcy francuskiego Zjednoczenia Narodowego zapowiedzieli, że nie będą wspierać rosyjskich celów wojennych. Naczelny dowódca NATO w Europie Alexus Grynkewich wskazywał na nasilenie wymiany informacji wywiadowczych wobec fali sabotaży; premier Donald Tusk i duński wywiad wojskowy mówili o rosyjskim planowaniu hybrydowym wymierzonym w państwa wspierające Ukrainę.