Ukraińskie drony uderzyły w rafinerię Ily w Kraju Krasnodarskim

Dlaczego to ważne

Rafineria Ily o mocy około 6,6 mln ton ropy rocznie obsługuje między innymi potrzeby rosyjskiej armii, co czyni ją strategicznie istotnym celem. Ukraiński Sztab Generalny publicznie potwierdził odpowiedzialność za uderzenie, wpisując je w serię operacji dalekiego zasięgu wymierzonych w rosyjską infrastrukturę energetyczną i obronną. Tego samego wieczoru zaatakowano także Azowski Zakład Optyczno-Mechaniczny należący do korporacji Taktyczna Broń Rakietowa, co rozszerza kampanię z samej infrastruktury paliwowej na produkcję komponentów rakietowych.

Co się stało

W nocy z 25 na 26 września 2026 r. ukraińskie drony zaatakowały rafinerię Ily w osadzie Ily w rejonie sewierskim Kraju Krasnodarskiego, około 50 km od Krasnodaru. Atak rozpoczął się około północy – mieszkańcy donosili o wybuchach i pracy rosyjskiej obrony powietrznej; alarm o zagrożeniu lotniczym ogłoszono dopiero około dwie godziny po rozpoczęciu uderzenia. Na terenie zakładu wybuchł pożar. Według firmy Fire Point atak przeprowadzono dronami FP-1, które uszkodziły trzy instalacje pierwotnej przeróbki ropy oraz park zbiornikowy. Rafineria, której roczna moc wynosi około 6,6 mln ton, wstrzymała pracę. Gubernator Kraju Krasnodarskiego Winniamin Kondratjew poinformował o trzech zabitych i dwóch rannych; szczątki drona uszkodziły dom mieszkalny, pożary wybuchły na terenie dwóch przedsiębiorstw w rejonie.

Równocześnie w obwodzie rostowskim drony uderzyły w Azowski Zakład Optyczno-Mechaniczny w mieście Azow, należący do rosyjskiej korporacji Taktyczna Broń Rakietowa i produkujący systemy optyczne, radiolokacyjne oraz komponenty elektroniczne do sprzętu wojskowego i rakiet. Gubernator Jurij Slusar poinformował o pięciu rannych, w tym jednym dziecku – jedna osoba w Taganrogu, cztery w Azowie, wszyscy hospitalizowani. W Azowie uszkodzone zostały budynki mieszkalne i przemysłowe, szkoła, pałac kultury i samochody. Rosyjskie władze twierdziły, że obrona powietrzna zestrzeliła ponad 30 bezzałogowców nad obwodem, a Ministerstwo Obrony Rosji ogłosiło rzekome zestrzelenie 645 dronów w ciągu nocy nad rosyjskimi regionami.

Prezydent Wołodymyr Zełenski opisał nocne uderzenia jako operacje „dalekiego zasięgu” wymierzone w cele w Kraju Krasnodarskim, obwodzie rostowskim i na Morzu Czarnym.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Ukraińskie źródła akcentują formalne oświadczenie Sztabu Generalnego o odpowiedzialności za uderzenie i przedstawiają atak jako część kampanii dalekiego zasięgu wymierzonej w rosyjską infrastrukturę energetyczną i obronno-przemysłową. Podkreślają słowa Zełenskiego, który zgrupował nocne uderzenia w Kraju Krasnodarskim, obwodzie rostowskim i na Morzu Czarnym w jednym komunikacie o operacjach „dalekiego zasięgu”. Relacje koncentrują się na roli rafinerii w zaopatrywaniu rosyjskiej armii i na historii wcześniejszych uderzeń w ten zakład, ukazując operację jako element eskalującej kampanii, a nie jednorazowy incydent. Dane o ofiarach wśród cywilów w Kraju Krasnodarskim (trzy osoby zabite, dwie ranne) i w obwodzie rostowskim (pięć rannych, w tym dziecko) są przytaczane za rosyjskimi gubernatorami, co sprawia, że obraz strat po stronie rosyjskiej opiera się na oświadczeniach rosyjskich władz.

W czym relacje się różnią

Źródła nie przypisują ataku na rafinerię Ily Ukrainie w ten sam sposób: część relacji opiera się na oświadczeniu Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Ukrainy o odpowiedzialności za uderzenie w zakład, natomiast firma Fire Point (cytowana w doniesieniach) podaje, że atak przeprowadzono dronami FP-1 i że trafione zostały trzy instalacje przeróbki oraz park zbiornikowy. Rosyjskie władze regionalne ujmują zdarzenie szerzej jako ataki dronów na rejon sewierski, nie wskazując Ukrainy jako sprawcy.

Kontekst

Rafineria Ily była już wielokrotnie atakowana przed 26 września: 8 sierpnia – wówczas, według władz lokalnych, sześć osób zostało rannych – a według agencji Astra także 10 lipca, 2 czerwca, 17 lutego, 1 stycznia, a także w 2023, 2024 i 2025 roku. Od początku 2026 roku Siły Obrony Ukrainy ponad 70 razy uderzały w rosyjskie rafinerie i wyłączyły z działania kilkadziesiąt z nich – wynika z danych monitorujących, na które powołują się doniesienia. Dane firmy EA Analytics, cytowane w raportach, wskazują, że przeróbka ropy w Rosji spadła do najniższego poziomu od 2002 roku z powodu powtarzających się zakłóceń. 20 września prezydent USA Donald Trump podczas rozmowy telefonicznej z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim miał wezwać Ukrainę do zaprzestania uderzeń w rosyjskie rafinerie; Zełenski powiedział, że Ukraina jest gotowa pracować nad początkiem deeskalacji wojny. Poprzedniej nocy (25 września) ukraińskie uderzenia miały ponoć trafić zakład w Uljanowsku zaangażowany w produkcję kierowanych pocisków lotniczych oraz dwa zakłady w obwodach tulskim i woroneskim produkujące paliwo rakietowe. Ministerstwo Obrony Rosji ogłosiło rzekome zestrzelenie 645 dronów nad rosyjskimi regionami w nocy z 26 września.