Trump obwinia ukraińskie uderzenia w rosyjskie rafinerie o kryzys diesla w USA i nie wyklucza zakazu eksportu
Prezydent USA Donald Trump oświadczył 30 września w Białym Domu, że to uderzenia Ukrainy w rosyjskie rafinerie, a nie sytuacja na Bliskim Wschodzie, są główną przyczyną kryzysu cen diesla w Stanach Zjednoczonych. Ponownie wezwał prezydenta Wołodymyra Zełeńskiego do zaprzestania takich ataków i nie wykluczył wprowadzenia zakazu eksportu diesla z USA, o czym rozmawia z sekretarzem ds. energii Chrisem Wrightem.
Najważniejsze
- Trump powiedział 30 września dziennikarzom w Białym Domu, że rosyjskie rafinerie produkujące diesla są wyłączane z eksploatacji w „alarmującym tempie” w wyniku ukraińskich uderzeń.
- Trump stwierdził, że bez uderzeń w rosyjskie rafinerie USA nie miałyby problemów z dieslem, i nazwał wojnę Rosji z Ukrainą „największym problemem” dla rynku diesla.
- Trump nie wykluczył zakazu eksportu diesla z USA; według niego sekretarz ds. energii Chris Wright uważa, że obniżyłoby to ceny diesla, ale podniosło ceny innych towarów.
- 13 września Trump publicznie wezwał Zełeńskiego do zaprzestania uderzeń w rosyjską infrastrukturę energetyczną, łącząc je z deficytem diesla.
- Według Reutersa ceny diesla w USA wzrosły w ciągu roku o 40% do 6,53 USD za galon.
- Rosja przedłużyła zakaz eksportu diesla dla producentów do końca października i ograniczyła eksport benzyny oraz paliwa lotniczego.
- 28 września Trump powiedział, że Zełeński zgodził się zmniejszyć intensywność uderzeń w rosyjskie rafinerie; 22 września Zełeński twierdził, że podczas zamkniętych rozmów nie było żądań jednostronnego zaprzestania ataków.
Dlaczego to ważne
Trump publicznie obarcza Ukrainę odpowiedzialnością za wewnętrzny problem cenowy w USA, jednocześnie otwarcie naciskając na Kijów w sprawie kluczowego elementu ukraińskiej strategii wojennej — uderzeń w rosyjski sektor naftowy. Zapowiedź możliwego zakazu eksportu diesla z USA ma potencjalne globalne skutki rynkowe, a cała wymiana zdań poszerza widoczne tarcie w polityce USA–Ukraina w okresie, gdy toczą się rozmowy o energii i rozejmie.
Co się stało
30 września prezydent USA Donald Trump, odpowiadając na pytania dziennikarzy w Białym Domu, stwierdził, że ukraińskie uderzenia w rosyjskie rafinerie, a nie sytuacja na Bliskim Wschodzie, są główną przyczyną kryzysu cen diesla w Stanach Zjednoczonych. Trump powiedział, że rosyjskie rafinerie produkujące diesla są wyłączane z eksploatacji w „alarmującym tempie”, i uznał wojnę Rosji z Ukrainą za „największy problem” dla rynku diesla. Dodał, że bez ukraińskich uderzeń USA nie miałyby problemów z dieslem, i nie wykluczył wprowadzenia zakazu eksportu diesla z USA — rozwiązania, o którym rozmawia z sekretarzem ds. energii Chrisem Wrightem, a które jego zdaniem obniżyłoby ceny diesla, ale mogłoby podnieść ceny innych towarów, w tym benzyny. Trump powtórzył także swój wcześniejszy apel z 13 września do prezydenta Wołodymyra Zełeńskiego o zaprzestanie uderzeń w rosyjską infrastrukturę energetyczną. Trump ogłosił też, że USA mają „pełną kontrolę” nad Cieśniną Ormuz i że duże wolumeny ropy przez nią przepływają, co jego zdaniem wkrótce obniży ceny ropy. Według Reutersa ceny diesla w USA wzrosły w ciągu roku o 40% do 6,53 USD za galon.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media konsekwentnie relacjonują historię przez pryzmat powtarzającego się obwiniania Ukrainy przez Trumpa za kryzys diesla w USA oraz jego presji na Zełeńskiego w sprawie wstrzymania uderzeń w rosyjską infrastrukturę energetyczną. W publikacjach mocno wyeksponowano tezę Trumpa, że bez ukraińskich uderzeń USA nie miałyby problemów z dieslem, oraz jego zapowiedź rozważenia zakazu eksportu diesla. Ukraińska strona przedstawia kontrargument Wołodymyra Omelchenki, dyrektora programów energetycznych i infrastrukturalnych Centrum Razumkowa, który twierdzi, że to wojna USA z Iranem, a nie ukraińskie uderzenia, winduje ceny diesla do rekordowych 6 dolarów, choć przyznaje, że uderzenia pogłębiają deficyt. Podkreślano także oświadczenie Zełeńskiego z 22 września, że w zamkniętych rozmowach nie było żądań jednostronnego zaprzestania ataków, oraz uderzenia na rafinerie w Permie, Nowoszachtyńsku i obwodzie krasnodarskim z 25–26 września jako dowód, że ataki trwały mimo deklaracji Trumpa.
W czym relacje się różnią
Główna rozbieżność dotyczy przyczyny kryzysu diesla w USA: Trump przypisuje ją przede wszystkim ukraińskim uderzeniom w rosyjskie rafinerie, natomiast cytowani analitycy, sekretarz skarbu USA Scott Bessent, sekretarz ds. energii Chris Wright i dyrektor Centrum Razumkowa Wołodymyr Omelczenko wskazują jako główną lub współistniejącą przyczynę wojnę USA z Iranem oraz kurczące się globalne zapasy paliw, a ukraińskie uderzenia traktują jedynie jako czynnik pogłębiający deficyt. Odrębna rozbieżność dotyczy ustaleń Trumpa z Zełeńskim: Trump powiedział 28 września, że Zełeński zgodził się zmniejszyć intensywność uderzeń w rosyjskie rafinerie, podczas gdy Zełeński 22 września twierdził, że podczas zamkniętych rozmów nie było prób zmuszenia Kijowa do jednostronnego zaprzestania takich ataków, a uderzenia na rosyjskie rafinerie kontynuowano 25–26 września.
Kontekst
Według cytowanego w publikacjach Reutersa ceny diesla w USA wzrosły w ciągu roku o 40% do 6,53 USD za galon. Rosja przedłużyła zakaz eksportu diesla dla producentów do końca października i wcześniej ograniczyła eksport benzyny oraz paliwa lotniczego, reagując na presję na rynku wewnętrznym. 13 września Trump publicznie wezwał Zełeńskiego do zaprzestania uderzeń w rosyjską infrastrukturę energetyczną; 22 września Zełeński stwierdził, że w zamkniętych rozmowach nie było żądań jednostronnego zaprzestania ataków na rafinerie; 28 września Trump ogłosił, że Zełeński zgodził się ograniczyć intensywność takich uderzeń. Uderzenia trwały jednak nadal: w nocy z 25 września trafiono rafinerie w Permie i Nowoszachtyńsku, a 26 września rafinerię Ilski w obwodzie krasnodarskim. Inni przedstawiciele administracji Trumpa — sekretarz skarbu Scott Bessent i sekretarz ds. energii Chris Wright — oraz cytowani analitycy wskazują jako przyczyny deficytu diesla także wojnę USA z Iranem i spadające globalne zapasy paliw. Na początku lipca Trump publicznie określił ukraińskie uderzenia w rosyjskie rafinerie jako eskalację mogącą zakończyć wojnę; w tym samym tygodniu co jego wypowiedź z 30 września powiedział też, że odbył „wspaniałą” rozmowę z Władimirem Putinem, który rzekomo chce zawrzeć porozumienie kończące wojnę.