h.ua

Opublikowano · Aktualizacja

Ukraina prosi UE o 1,1 mld euro na logistykę eksportu zboża

Podczas wizyty w Brukseli minister polityki rolnej i żywności Ukrainy Taras Wysocki zwrócił się do Komisji Europejskiej o 1,1 mld euro na pokrycie kosztów transportu ukraińskiego zboża przez terytorium UE. KE nie podjęła jeszcze decyzji w sprawie wniosku. Wysocki ostrzegł, że bez dodatkowej pomocy logistycznej ponad 30 mln ton produktów rolnych o wartości około 10 mld USD może pozostać niewyeksportowane, a ukraińska gospodarka może stracić do 5% PKB.

Najważniejsze

  • Minister Taras Wysocki przedstawił w Brukseli na posiedzeniu Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH) wniosek o 1,1 mld euro.
  • Kompensata w wysokości do 50 euro za tonę ma trafić do europejskich przewoźników i operatorów logistycznych, a nie bezpośrednio do ukraińskich rolników.
  • Według Wysockiego ponad 30 mln ton produktów rolnych o wartości około 10 mld USD może pozostać niewyeksportowane.
  • Ukraińska gospodarka może stracić do 5% PKB, a areał zasiewów wiosennych może zostać zmniejszony o 35–40%.
  • Odtworzony kontyngent eksportowy 1,3 mln ton pszenicy do UE został już wykorzystany, dalsze dostawy mogą jedynie tranzytować.
  • Strona niemiecka poparła potrzebę znalezienia dodatkowych tras logistycznych i rozszerzenia «korytarzy solidarności» przez Niemcy i inne kraje UE.
  • Komisja Europejska nie podjęła jeszcze ostatecznej decyzji w sprawie dodatkowego finansowania.

Dlaczego to ważne

Ukraiński sektor rolny znajduje się w najtrudniejszej sytuacji od początku pełnoskalowej inwazji z powodu przedłużonej blokady portów głębokowodnych Wielkiej Odessy. Bez dodatkowego wsparcia logistycznego ponad 30 mln ton produktów rolnych o wartości około 10 mld USD może pozostać niewyeksportowane, co grozi utratą do 5% ukraińskiego PKB i ograniczeniem areału zasiewów wiosennych o 35–40%. Kompensata w wysokości 1,1 mld euro, kierowana do europejskich przewoźników i operatorów logistycznych, a nie bezpośrednio do rolników, ma utrzymać przepływ ukraińskiego zboża do tradycyjnych rynków w Afryce, na Bliskim Wschodzie i w Azji. Rozszerzenie «korytarzy solidarności», poparte przez Niemcy, sygnalizuje potencjalne dwustronne wsparcie dla ukraińskiego eksportu. Komisja Europejska wciąż nie podjęła decyzji o finansowaniu, co pozostawia sytuację otwartą, zwłaszcza że narastają problemy z pojemnością magazynową.

Co się stało

Podczas wizyty w Brukseli minister polityki rolnej i żywności Ukrainy Taras Wysocki wziął udział w posiedzeniu Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH), okrągłym stole oraz dwustronnych rozmowach, w tym z komisarzem UE ds. rolnictwa i żywności Christophe'em Hansenem. Wystąpił z wnioskiem do Komisji Europejskiej o 1,1 mld euro na pokrycie dodatkowych kosztów logistycznych przy tranzycie ukraińskiego zboża przez terytorium UE. Proponowana rekompensata wynosi do 50 euro za tonę i miałaby trafiać do europejskich przewoźników i operatorów logistycznych wewnątrz UE, a nie bezpośrednio do ukraińskich rolników. Wysocki ostrzegł, że bez takiego wsparcia ponad 30 mln ton produktów rolnych o wartości około 10 mld USD może pozostać niewyeksportowane, a ukraińska gospodarka może stracić do 5% PKB; areał zasiewów wiosennych może zostać zmniejszony o 35–40%, a wpływy budżetowe spaść nawet o 90 mld UAH rocznie. Wcześniej w wywiadzie dla Bloomberga stwierdził, że ukraińscy rolnicy będą mieć środki mniej więcej do Nowego Roku, ale na wiosnę czeka ich ostrzejszy ich niedobór z powodu blokady eksportu przez Morze Czarne. Celem mechanizmu jest utrzymanie regularnych dostaw na tradycyjne rynki w Afryce, na Bliskim Wschodzie i w Azji. Wysocki spotkał się również ze stroną niemiecką, która poparła potrzebę znalezienia dodatkowych tras logistycznych i rozszerzenia «korytarzy solidarności», w tym dłuższych tras przez Niemcy i inne kraje UE. Omówiono także propozycje dotyczące uproszczenia administracji kwotami taryfowymi na mąkę i produkty mleczne, bardziej elastyczne mechanizmy dla bioetanolu i skrobi natywnej oraz współpracę w ramach Globalnego Forum Żywności i Rolnictwa 2027. Strony poruszyły przygotowania Ukrainy do członkostwa w UE w ramach rozdziałów negocjacyjnych 11 (Rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich), 12 (Bezpieczeństwo żywności, polityka weterynaryjna i fitosanitarna) oraz 13 (Rybołówstwo i akwakultura), w tym powołanie agencji płatniczej i cyfryzację sektora rybołówstwa. Komisja Europejska, według rzeczniczki Louise Boge, nie podjęła jeszcze ostatecznej decyzji w sprawie dodatkowego finansowania.

Jak piszą o tym źródła ukraińskie

Wszystkie źródła w tej sprawie to ukraińskojęzyczne media i agencje. Ich narracja koncentruje się na aktywnym dyplomatycznym nacisku Kijowa w Brukseli, skali kryzysu eksportowego oraz konkretnym żądaniu finansowym 1,1 mld euro. Podkreślają ostrzeżenia Wysockiego o najtrudniejszej sytuacji od początku pełnoskalowej inwazji, kosztach dla PKB i areału zasiewów oraz pilności rozszerzenia «korytarzy solidarności» przy wsparciu Niemiec. Dużo uwagi poświęcają jego kontaktom dwustronnym — z komisarzem Hansenem i ze stroną niemiecką — a także konkretnym projektom: DUALOG w obwodzie winnickim, propozycji panelu na Globalnym Forum Żywności i Rolnictwa 2027 oraz uproszczeniu kwot taryfowych na mąkę, produkty mleczne, bioetanol i skrobię natywną.

Kontekst

Odtworzony kontyngent eksportowy 1,3 mln ton pszenicy na rynek UE został już wykorzystany, więc dalsza ukraińska pszenica może jedynie tranzytować i nie może trafiać na rynek UE z magazynów celnych. Od początku roku siły rosyjskie ponad 25 razy atakowały ukraińską infrastrukturę magazynową, niszcząc około 500 tys. m² magazynów, a w październiku–listopadzie w Ukrainie może zabraknąć miejsca do przechowania 11 mln ton zbiorów. Wobec ostrzału portów Wielkiej Odessy rolnicy kierują ładunki na kolej, transport drogowy i porty dunajskie. Ukraińskie propozycje dotyczące przetwórstwa obejmują uproszczenie administracji kwotami taryfowymi na mąkę i produkty mleczne oraz bardziej elastyczne mechanizmy dla bioetanolu i skrobi natywnej. Kijów przygotowuje się do członkostwa w UE w rozdziałach negocjacyjnych 11 (Rolnictwo), 12 (Bezpieczeństwo żywności) i 13 (Rybołówstwo), w tym przez powołanie agencji płatniczej i cyfryzację sektora rybołówstwa. W obwodzie winnickim powstał już nowoczesny kompleks chłodniczy o pojemności 1,275 tys. ton na owoce i warzywa w ramach projektu DUALOG, a Ukraina zaproponowała stworzenie 2–5 podobnych obiektów w innych regionach.