Polska i Rumunia odmawiają zwiększenia tranzytu ukraińskiego zboża
Ukraina poprosiła sąsiednie kraje o pomoc w eksporcie zboża przez Europę w związku z blokadą portów czarnomorskich. Polska i Rumunia odmówiły, powołując się na interesy własnych rolników. Ukrainę w Brukseli osobiście reprezentował minister polityki agrarnej Taras Wysocki, który ostrzegł przed sytuacją „bardzo, bardzo krytyczną” i wnioskował o 1,1 mld euro na pokrycie wyższych kosztów transportu.
Najważniejsze
- Polska i Rumunia odmówiły zwiększenia tranzytu ukraińskich produktów rolnych przez swoje terytoria.
- Minister polityki agrarnej Ukrainy Taras Wysocki udał się w tym tygodniu do Brukseli, by osobiście poprosić o pomoc unijnych partnerów.
- Ukraina wnioskuje o 1,1 mld euro na pokrycie podwyższonych kosztów transportu.
- Wysocki opisał sytuację jako „bardzo, bardzo krytyczną”.
- Według Wysockiego mniej niż połowa ukraińskiego eksportu jest obecnie przewożona koleją, drogą i rzekami przez Europę.
- Jeśli blokada potrwa do wiosny, areał zasiewów w przyszłym roku może zmniejszyć się o 35–40%.
- Jeśli blokada będzie kontynuowana, w tym roku w Ukrainie może utknąć nawet do 35 mln ton zboża.
Dlaczego to ważne
Dwa kraje sąsiadujące z Ukrainą i leżące na pierwszej linii unijnej solidarności publicznie odmówiły rozszerzenia lądowych szlaków tranzytowych, które stały się kluczowe dla utrzymania eksportu ukraińskiego zboża po blokadzie Morza Czarnego. Minister rolnictwa Ukrainy ostrzegł przed sytuacją „bardzo, bardzo krytyczną” – do 35 mln ton może utknąć w kraju, a areał zasiewów w przyszłym roku może skurczyć się o 35–40%, jeśli problem się utrzyma. Odmowy uwydatniają narastające napięcie między wojennymi potrzebami eksportowymi Ukrainy a polityczną wagą rolników w sąsiednich państwach UE, komplikując poszukiwanie skoordynowanej odpowiedzi w Brukseli.
Co się stało
Ukraina zwróciła się do sąsiednich krajów z prośbą o pomoc w eksporcie zboża przez Europę w związku z blokadą portów czarnomorskich. Polska i Rumunia odmówiły zwiększenia tranzytu, powołując się na interesy własnych rolników. Minister polityki agrarnej Ukrainy Taras Wysocki udał się w tym tygodniu do Brukseli, by osobiście poprosić unijnych odpowiedników o wsparcie. Wysocki wnioskował o zgodę na przewóz większych wolumenów produktów rolnych przez Europę oraz o 1,1 mld euro na pokrycie podwyższonych kosztów transportu. Opisał sytuację jako „bardzo, bardzo krytyczną”, ostrzegając, że zebrane ukraińskie zboże i nasiona oleiste nie mogą być sprzedane i kumulują się w kraju, pozostawiając rolników bez środków na zasiewy ozimin. Według jego słów mniej niż połowa ukraińskiego eksportu jest obecnie przewożona kolejową, drogową i rzeczną trasą przez Europę. Jeśli blokada będzie kontynuowana, do wiosny areał zasiewów w przyszłym roku może skurczyć się o 35–40%, a w tym roku w Ukrainie może utknąć nawet do 35 mln ton zboża.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Polska odmówiła zwiększenia tranzytu ukraińskich produktów rolnych, a jej Ministerstwo Infrastruktury oświadczyło, za pośrednictwem rzeczniczki Anny Szumańskiej, że „nie planuje żadnych zmian mających na celu zwiększenie tranzytu ukraińskich produktów rolnych”. Rumuński minister rolnictwa Barna Tanczos stwierdził, że „interesy naszych własnych rolników pozostają priorytetem”, a Rumunia nie jest w stanie podwoić liczby pociągów ani przepustowości dróg, kolei i portów.
Jak piszą o tym źródła międzynarodowe
Unijny komisarz ds. rolnictwa Christophe Hansen stwierdził, że kwestia ta musi zostać rozwiązana ze względu na globalne bezpieczeństwo żywnościowe, ale nie złożył żadnych konkretnych zobowiązań. Według Rady Stosunków Międzynarodowych USA ponad na winno być dotkniętych skutkami ograniczenia eksportu z Rosji i Ukrainy z powodu działań wojennych na Morzu Czarnym i blokad portów. Według Politico Niemcy są gotowe pomóc wzmocnić alternatywne szlaki eksportowe, a Ukraina rozważa porty holenderskie i niemieckie jako dodatkowe kierunki eksportu produktów rolnych.
Kontekst
Rosja wycofała się z czarnomorskiej umowy zbożowej z 2022 roku w lipcu 2023 r., po czym ukraińskie zboże musiało być transportowane głównie koleją, drogą i rzekami przez sąsiednie kraje. Polska, Słowacja i Węgry wcześniej zakazały importu ukraińskiego zboża. W zeszłym miesiącu Rumunia i Ukraina podpisały memorandum o uproszczeniu odpraw granicznych i wzmocnieniu połączeń kolejowych. 1 października Bloomberg poinformował, że Turcja i ONZ zorganizowały nowe rozmowy Ukrainy z Rosją w sprawie zawieszenia broni na Morzu Czarnym; Estonia nałożyła zakaz tranzytu rosyjskiego i białoruskiego zboża, a Łotwa wprowadziła kontrole graniczne zboża w odpowiedzi na blokadę. Ukraina wcześniej zwróciła się do UE o dodatkowe 220 mln euro na rekompensaty dla rolników poszkodowanych rosyjskimi uderzeniami w porty w Odessie.