Kallas przedstawia trzy kierunki odpowiedzi UE na rosyjskie ataki na Morzu Czarnym
Wysoka przedstawicielka UE ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Kaja Kallas przedstawiła 20 października w Parlamencie Europejskim w Strasburgu trzy kierunki reakcji UE na rosyjskie ataki w regionie Morza Czarnego: wsparcie ukraińskiego eksportu rolnego, wzmocnienie bezpieczeństwa morskiego oraz zwiększenie międzynarodowej presji dyplomatycznej na Rosję. Według niej od połowy lipca Ukraina traci dziennie około 60 mln euro wpływów eksportowych w wyniku nasilenia rosyjskich uderzeń na szlaki handlowe.
Najważniejsze
- Kaja Kallas mówiła 20 października na debacie plenarnej Parlamentu Europejskiego w Strasburgu.
- UE wskazała trzy filary odpowiedzi: wsparcie eksportu rolnego Ukrainy, wzmocnienie bezpieczeństwa morskiego i presję dyplomatyczną na Rosję.
- Od połowy lipca Ukraina traci dziennie ok. 60 mln euro wpływów z eksportu z powodu rosyjskich ataków.
- Od lipca eksport zboża w ramach szlaków solidarnościowych UE–Ukraina wzrósł o prawie 2 mln ton.
- Rumunia i Bułgaria wspólnie z UE tworzą hub bezpieczeństwa morskiego na Morzu Czarnym.
- Inicjatywa Eastern Flank Watch ma wzmocnić obserwację i obronę od Bałtyku po Morze Czarne we współpracy z NATO.
- 51 państw i UE 23 września w Nowym Jorku potępiło rosyjską agresję i wezwało do zapewnienia wolności żeglugi na Morzu Czarnym.
Dlaczego to ważne
Inicjatywa UE łączy wsparcie gospodarcze, ochronę morską i presję dyplomatyczną w odpowiedzi na rosyjskie ataki, które zagrażają zarówno ukraińskiemu eksportowi, jak i bezpieczeństwu państw członkowskich UE i NATO nad Morzem Czarnym. Incydenty z dronami i ataki na tankowce u wybrzeży Rumunii skłoniły kraje regionu — Rumunię i Bułgarię — do wniosków o wzmocnienie zdolności wojskowych i nowe formy współpracy sojuszniczej. Międzynarodowe negocjacje o wolności żeglugi na Morzu Czarnym, z udziałem Turcji, Indii i państw Globalnego Południa, pozostają kluczowym elementem próby rozwiązania kryzysu.
Co się stało
Wysoka przedstawicielka UE ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Kaja Kallas wystąpiła 20 października podczas debaty plenarnej w Parlamencie Europejskim w Strasburgu z przemówieniem poświęconym sytuacji na Morzu Czarnym. Przedstawiła trzy kierunki odpowiedzi Unii: wsparcie ukraińskiego eksportu rolnego, wzmocnienie bezpieczeństwa morskiego oraz zwiększenie międzynarodowej presji dyplomatycznej na Rosję. Kallas poinformowała, że od połowy lipca Ukraina traci dziennie ok. 60 mln euro wpływów eksportowych z powodu rosyjskich ataków na szlaki handlowe. Przypomniała, że w ramach inicjatywy UE–Ukraina „Szklaki solidarności” eksport zboża wzrósł od lipca o blisko 2 mln ton, a Rosja atakuje przejścia graniczne z Mołdawią, Rumunią i Polską, zagrażając alternatywnym trasom eksportu. Wśród działań UE wskazała sieć wymiany danych morskich MARSUR, wspólny hub bezpieczeństwa Morza Czarnego tworzony przez Rumunię i Bułgarię, inicjatywę Eastern Flank Watch koordynowaną z NATO od Bałtyku po Morze Czarne oraz współpracę w ramach Europejskiej Agencji Obrony nad nowej generacji środkami do zwalczania min i bezzałogowymi systemami morskimi. Kallas podkreśliła, że 23 września w Nowym Jorku 51 państw i UE wystosowały wspólne oświadczenie potępiające rosyjską agresję i wzywające do wolności żeglugi, a UE prowadzi rozmowy m.in. z Turcją, Indiami i państwami Globalnego Południa. Oceniła niedawne incydenty z rosyjskimi dronami w przestrzeni powietrznej państw członkowskich UE i ataki na cywilne tankowce u wybrzeży Rumunii jako niebezpieczną i niedopuszczalną eskalację. Dodała, że Ukraina zaproponowała porozumienie w sprawie Morza Czarnego, które Rosja odrzuciła.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media kładą nacisk na rosyjskie ataki na szlaki eksportowe, przejścia graniczne i statki oraz na wymierne straty finansowe — 60 mln euro utraconych dziennie od połowy lipca. Podkreślają ukraińską propozycję porozumienia w sprawie Morza Czarnego i przedstawiają Kijów jako stronę zabiegającą o międzynarodowe wsparcie dla wolności żeglugi. Dużo uwagi poświęcają unijnym szlakom solidarnościowym, instrumentom obserwacji morskiej, regionalnym inicjatywom bezpieczeństwa oraz propozycjom dalszej pomocy wojskowej.
Kontekst
Inicjatywa „Szklaki solidarności” UE–Ukraina pomaga wytyczać alternatywne trasy eksportu ukraińskich towarów. Państwa członkowskie UE mogą wymieniać informacje z nadzoru morskiego za pośrednictwem sieci MARSUR. Rumunia i Bułgaria wraz z UE tworzą hub bezpieczeństwa Morza Czarnego. Inicjatywa Eastern Flank Watch obejmuje obserwację i obronę od Bałtyku po Morze Czarne w koordynacji z NATO. 23 września 51 państw i UE wydały wspólne oświadczenie potępiające rosyjską agresję i wzywające do wolności żeglugi na Morzu Czarnym. UE współpracuje w tej sprawie z Turcją, Indiami i państwami Afryki oraz Globalnego Południa. Według doniesień rumuńskie myśliwce F-16 zestrzeliły dwa drony, które naruszyły rumuńską przestrzeń powietrzną nad Morzem Czarnym. Z inicjatywy Rumunii na wtorek zaplanowano specjalne posiedzenie Rady Północnoatlantyckiej NATO poświęcone obronie i odstraszaniu na Morzu Czarnym.