Kallas apeluje o moratorium na ataki na Morzu Czarnym, by przywrócić eksport ukraińskiego zboża
Wysoka przedstawicielka UE ds. polityki zagranicznej Kaja Kallas wezwała na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ do wprowadzenia moratorium na ataki w regionie Morza Czarnego w celu przywrócenia ukraińskiego eksportu zboża drogą morską. Podkreślić miała, że ukraińskie zboże żywi ludzi na całym świecie i że odpowiedzialność za wznowienie dostaw spoczywa na Rosji, która od sierpnia intensyfikuje ataki na infrastrukturę portową.
Najważniejsze
- Kaja Kallas zaapelowała o moratorium na ataki w regionie Morza Czarnego podczas otwarcia tematycznego wydarzenia ONZ poświęconego Morzu Czarnemu i globalnemu bezpieczeństwu żywnościowemu, zorganizowanego pod przewodnictwem UE.
- Jak podała Kallas, Ukraina odpowiada za ok. 15% światowego eksportu kukurydzy, 10% pszenicy, 15–20% jęczmienia i ok. 50% oleju słonecznikowego.
- Według Kallas ok. 90% ukraińskich produktów rolnych jest transportowanych korytarzem czarnomorskim.
- Morski eksport ukraińskiego zboża faktycznie ustał od sierpnia z powodu eskalacji rosyjskich ataków.
- Kallas stwierdziła, że żywność nie powinna być nigdy używana jako broń wojny — ani na Morzu Czarnym, ani gdziekolwiek indziej.
- Turcja miała przekazać Ukrainie i Rosji propozycje mające na celu wstrzymanie działań wojennych i ataków na Morzu Czarnym.
- Inicjatywa „Solidarity Lanes” UE od maja 2022 r. zapewniła handel o wartości ok. 304 mld euro; w 2025 r. UE zmobilizowała 2,1 mld euro na rzecz globalnego bezpieczeństwa żywnościowego.
Dlaczego to ważne
Apel Kallas nadaje konfliktowi na Morzu Czarnym wymiar globalnego bezpieczeństwa żywnościowego i wpisuje się w próbę odbudowy porozumienia analogicznego do Czarnomorskiej Inicjatywy Zbożowej z lat 2022–2023. Powiązanie wznowienia eksportu z wstrzymaniem rosyjskich ataków przenosi odpowiedzialność za kryzys żywnościowy na Moskwę. Równoległe przekazywanie przez Turcję propozycji rozejmowych obu stronom wskazuje na trwające ruchy dyplomatyczne.
Co się stało
Wysoka przedstawicielka UE ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Kaja Kallas otworzyła tematyczne wydarzenie ONZ poświęcone Morzu Czarnemu i globalnemu bezpieczeństwu żywnościowemu, zorganizowane pod przewodnictwem Unii Europejskiej przy okazji Zgromadzenia Ogólnego. Zaapelowała o moratorium na ataki w regionie Morza Czarnego jako warunek przywrócenia ukraińskiego eksportu zboża drogą morską. Przedstawiła dane wskazujące, że Ukraina odpowiada za ok. 15% światowego eksportu kukurydzy, 10% pszenicy, 15–20% jęczmienia i ok. 50% oleju słonecznikowego, a blisko 90% tych produktów jest transportowanych korytarzem czarnomorskim. Kalla wskazała, że od sierpnia morski eksport zboża został faktycznie wstrzymany z powodu eskalacji rosyjskich ataków, które uniemożliwiły komercyjny przewóz. Podkreśliła, że żywność nie może być używana jako broń wojny i że wznowienie eksportu zależy od zaprzestania rosyjskich ataków. Zaznaczyła też, że Ukraina konsekwentnie wykazywała gotowość do dyplomatycznego uregulowania kwestii zbożowej. W tle wydarzenia odnotowano, iż Turcja przekazała Ukrainie i Rosji propozycje mające na celu wstrzymanie wrogich działań i ataków na Morzu Czarnym.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Oba źródła — ukraińska agencja i ukraińskojęzyczne medium — przedstawiają apel Kallas jako moralny i gospodarczy głos na rzecz Ukrainy. Nacisk położono na tezę, że ukraińskie zboże „żywi ludzi na całym świecie” oraz że to rosyjskie ataki na ukraińskie ładunki zbożowe na Morzu Czarnym są przyczyną kryzysu i powinny zostać wstrzymane.
Kontekst
Czarnomorska Inicjatywa Zbożowa z lat 2022–2023 jest powszechnie uznawana za kluczowy instrument powstrzymania globalnego kryzysu żywnościowego wywołanego rosyjską inwazją na Ukrainę. Od maja 2022 r. unijna inicjatywa „Solidarity Lanes” umożliwiła handel o wartości ok. 304 mld euro, a w 2025 r. UE zmobilizowała 2,1 mld euro na wsparcie globalnego bezpieczeństwa żywnościowego.