Prezydent Łotwy: jesteśmy gotowi przyjąć broń jądrową, jeśli zdecyduje o tym NATO
Prezydent Łotwy Edgars Rinkēvičs oświadczył, że Łotwa byłaby gotowa rozmieścić na swoim terytorium broń jądrową, gdyby NATO wspólnie podjęło taką decyzję. Jednocześnie zastrzegł, że obecnie nie toczą się żadne konkretne negocjacje w tej sprawie. Wypowiedź padła po ogłoszeniu przez Wielką Brytanię oferty rozszerzenia ochrony jądrowej na państwa członkowskie Joint Expeditionary Force.
Najważniejsze
- Prezydent Łotwy Edgars Rinkēvičs zadeklarował gotowość do rozmieszczenia broni jądrowej w przypadku wspólnej decyzji NATO.
- Według Rinkēvičsa obecnie nie trwają żadne konkretne negocjacje w sprawie rozmieszczenia broni jądrowej na Łotwie.
- Łotewskie prawo, w tym konstytucja, nie zawiera zakazu rozmieszczania broni jądrowej na terytorium kraju.
- Łotwa już znajduje się pod parasolem jądrowym NATO, zapewnianym przez USA i Wielką Brytanię.
- Wielka Brytania zaproponowała rozszerzenie ochrony jądrowej na państwa JEF, w tym Łotwę, Estonię i Litwę.
- 22 września Sejm Litwy w pierwszym czytaniu poparł zniesienie konstytucyjnego zakazu rozmieszczania broni masowego rażenia.
- 30 września Moskwa oficjalnie ostrzegła NATO przed możliwym użyciem broni jądrowej w razie izolacji obwodu królewieckiego; NATO odrzuciło te groźby.
Dlaczego to ważne
Deklaracja Rinkēvičsa poszerza europejski ślad odstraszania jądrowego Sojuszu i wpisuje się w równoległe ruchy państw NATO: Litwa znosi konstytucyjny zakaz rozmieszczania broni masowego rażenia, a Estonia prowadzi rozmowy z Francją o współpracy w dziedzinie odstraszania jądrowego. Wypowiedź jest bezpośrednią odpowiedzią na brytyjską ofertę rozszerzenia ochrony jądrowej na państwa JEF, umacniając rolę Wielkiej Brytanii w europejskim odstraszaniu jądrowym obok USA. Sygnalizuje też stanowisko małego państwa frontowego wobec rosyjskich ostrzeżeń nuklearnych, które padły 30 września.
Co się stało
Prezydent Łotwy Edgars Rinkēvičs, na konferencji prasowej po spotkaniu z premierem Andrisem Kulbergsem, odniósł się do brytyjskiej oferty rozszerzenia ochrony jądrowej na państwa członkowskie Joint Expeditionary Force. Oświadczył, że Łotwa byłaby gotowa przyjąć broń jądrową na swoim terytorium, jeśli NATO wspólnie podejmie taką decyzję, podkreślając jednocześnie, że na razie nie toczą się żadne konkretne negocjacje w tej sprawie. Zaznaczył, że konstytucja i prawo łotewskie nie zawierają zakazu rozmieszczania broni jądrowej. Przypomniał, że w 2003 roku, w ramach przygotowań do akcesji do NATO, kandydujące państwa zobowiązały się nie ograniczać uczestnictwa w pełnym mechanizmie bezpieczeństwa zbiorowego Sojuszu, w tym w odstraszaniu jądrowym. Rinkēvičs wskazał, że Łotwa już korzysta z parasola jądrowego NATO, zapewnianego przez USA i Wielką Brytanię, a każde dodatkowe wzmocnienie bezpieczeństwa w ramach JEF ocenia pozytywnie.
Kontekst
Joint Expeditionary Force to brytyjsko-prowadzone formatie wojskowe skupiające Wielką Brytanię, Danię, Estonię, Finlandię, Islandię, Łotwę, Litwę, Holandię, Norwegię i Szwecję. Łotwa od 2004 roku należy do NATO, a od 2024 roku jest członkiem JEF. Odstraszanie jądrowe w NATO opiera się na trzech państwach: USA, Wielkiej Brytanii i Francji; kluczowym ciałem decyzyjnym jest Grupa Planowania Nuklearnego NATO, działająca na zasadzie konsensusu i obejmująca wszystkich członków z wyjątkiem Francji. 22 września Sejm Litwy w pierwszym czytaniu poparł zniesienie konstytucyjnego zakazu rozmieszczania broni masowego rażenia. 30 września Rosja oficjalnie ostrzegła NATO przed możliwym użyciem broni jądrowej w razie izolacji obwodu królewieckiego; Sojusz odrzucił te oskarżenia i potępił groźby.