Prezydent Łotwy: jesteśmy gotowi przyjąć broń jądrową, jeśli zdecyduje o tym NATO
Prezydent Łotwy Edgars Rinkēvičs oświadczył, że jego kraj jest gotów rozmieścić na swoim terytorium broń jądrową, jeśli NATO zbiorczo podejmie taką decyzję. Jednocześnie podkreślił, że obecnie nie toczą się żadne konkretne negocjacje w tej sprawie. Wypowiedź padła po spotkaniu z premierem Andrisem Kulbergsem, w kontekście brytyjskiej oferty rozszerzenia ochrony nuklearnej na państwa Wspólnych Sił Ekspedycyjnych (JEF).
Najważniejsze
- Prezydent Łotwy Edgars Rinkēvičs oświadczył, że Łotwa rozmieści broń jądrową, jeśli NATO zbiorczo uzna to za konieczne
- Rinkēvičs zastrzegł, że obecnie nie toczą się żadne konkretne negocjacje w sprawie rozmieszczenia broni jądrowej na Łotwie
- Łotewskie prawo nie zawiera żadnych ograniczeń prawnych dla rozmieszczenia broni jądrowej
- Łotwa już znajduje się pod parasolem jądrowym NATO, zapewnianym przez USA i Wielką Brytanię
- Wielka Brytania zaproponowała rozszerzenie ochrony nuklearnej na państwa członkowskie Wspólnych Sił Ekspedycyjnych (JEF), w tym kraje bałtyckie, nordyckie i Holandię
- Rinkēvičs przypomniał, że w 2003 r. kandydujące do NATO państwa zobowiązały się do pełnego udziału w mechanizmie bezpieczeństwa zbiorowego, w tym w odstraszaniu nuklearnym
Dlaczego to ważne
Oświadczenie prezydenta Łotwy sygnalizuje gotowość państwa leżącego na wschodniej flance NATO do rozmieszczenia broni jądrowej w razie zbiorowej decyzji Sojuszu. Wpisuje się w szerszy trend przesunięć wśród państw bałtyckich i nordyckich w kwestii postawy wobec odstraszania nuklearnego, w odpowiedzi na postrzegane zagrożenia bezpieczeństwa. Jednocześnie odzwierciedla trwającą dyskusję w NATO o rozszerzeniu ochrony nuklearnej na państwa JEF poza dotychczasowymi ustalowaniami.
Co się stało
Prezydent Łotwy Edgars Rinkēvičs, na konferencji prasowej po spotkaniu z premierem Andrisem Kulbergsem, oświadczył, że Łotwa jest gotowa rozmieścić na swoim terytorium broń jądrową, jeśli NATO zbiorczo podejmie taką decyzję. Zaznaczył jednocześnie, że obecnie nie toczą się żadne konkretne negocjacje w tej sprawie. Prezydent podkreślił, że łotewskie prawo nie zawiera barier prawnych dla takiego rozmieszczenia, w przeciwieństwie do Litwy, która obecnie usuwa taki zakaz ze swojej konstytucji. Rinkēvičs przypomniał, że w 2003 r., przed przystąpieniem do NATO, Łotwa zobowiązała się do pełnego udziału w mechanizmie bezpieczeństwa zbiorowego Sojuszu, w tym w odstraszaniu nuklearnym. Wypowiedź nastąpiła w kontekście brytyjskiej propozycji rozszerzenia ochrony nuklearnej na państwa członkowskie Wspólnych Sił Ekspedycyjnych (JEF), do których należą m.in. państwa bałtyckie, nordyckie i Holandia. Rinkēvičs ocenił tę ofertę pozytywnie, wskazując, że wpisuje się ona w ogólną politykę NATO. Prezydent zaznaczył też, że Łotwa już znajduje się pod parasolem jądrowym Sojuszu, zapewnianym przez USA i Wielką Brytanię.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Oba ukraińskojęzyczne źródła (ZN.UA i НВ) ujmują tę historię przez pryzmat gotowości państwa frontowego NATO do rozmieszczenia broni jądrowej, akcentując kontekst bezpieczeństwa państw bałtyckich oraz kolektywny mechanizm decyzyjny Sojuszu.
Kontekst
Konstytucja Łotwy nie zawiera zakazu rozmieszczania broni jądrowej, w odróżnieniu od Litwy, która obecnie nowelizuje swoją konstytucję w celu usunięcia takiego zapisu. W 2003 r. państwa przygotowujące się do członkostwa w NATO zobowiązały się do pełnego udziału w mechanizmie bezpieczeństwa zbiorowego Sojuszu, w tym w odstraszaniu nuklearnym. Łotwa już znajduje się pod parasolem jądrowym NATO zapewnianym przez USA i Wielką Brytanię. Wspólne Siły Ekspedycyjne (JEF) obejmują Wielką Brytanię, Danię, Estonię, Finlandię, Islandię, Łotwę, Litwę, Holandię, Norwegię i Szwecję. 30 września Moskwa oficjalnie ostrzegła NATO przed możliwym użyciem broni jądrowej, gdyby działania Sojuszu doprowadziły do izolacji obwodu królewieckiego, a NATO odrzuciło te zarzuty. Estonia prowadzi rozmowy z Francją w sprawie ewentualnego udziału w francuskiej inicjatywie wzmacniania odstraszania nuklearnego w Europie.