Opublikowano

Spotkanie tak zwanej grupy bergeniskiej w Polsce: siedem krajów NATO dyskutuje przyszłość Sojuszu bez Wielkiej Brytanii, Francji i państw bałtyckich

W ciągu najbliższych tygodni w Polsce odbędzie się pod egidą Stanów Zjednoczonych spotkanie przedstawicieli ministerstw obrony siedmiu państw NATO w formacie tak zwanej grupy bergeniskiej. Na posiedzenie zaproszono USA, Niemcy, Norwegię, Szwecję, Finlandię, Holandię i Polskę. Nie zaproszono Wielkiej Brytanii, Francji i krajów bałtyckich, co wywołało kontrowersje. Tematem rozmów ma być przyszłość Sojuszu i podział odpowiedzialności za jego bezpieczeństwo.

Najważniejsze

  • Spotkanie grupy bergeniskiej odbędzie się w Polsce w ciągu najbliższych tygodni pod egidą USA.
  • W formacie uczestniczą: USA, Niemcy, Norwegia, Szwecja, Finlandia, Holandia i Polska.
  • Ze strony USA spotkanie koordynuje zastępca sekretarza obrony Elbridge Colby.
  • Wielka Brytania, Francja i kraje bałtyckie nie zostały zaproszone.
  • Tematem ma być przyszłość NATO i podział odpowiedzialności za bezpieczeństwo Sojuszu.
  • Mniejszy format ma przygotować propozycje, które następnie mogłyby być omawiane przez wszystkich członków NATO.
  • Spotkanie zbiega się z przeglądem amerykańskiej obecności wojskowej w Europie, który ma być gotowy do 6 listopada.

Dlaczego to ważne

Spotkanie odzwierciedla wysiłki Waszyngtonu na rzecz przekształcenia wewnętrznej dynamiki NATO i nadania priorytetu wybranym sojusznikom kosztem innych. Wykluczenie Wielkiej Brytanii, Francji i państw bałtyckich z rozmów o przyszłości Sojuszu ma znaczenie dyplomatyczne i już wywołało kontrowersje. Mniejszy format ma przygotowywać propozycje dla całego NATO, co daje siedmiu uczestnikom nieproporcjonalnie duży wpływ na kierunek Sojuszu. Spotkanie zbiega się z przeglądem amerykańskiej obecności wojskowej w Europie oraz doniesieniami o sporządzeniu przez administrację Trumpa listy „posłusznych i nieposłusznych” sojuszników.

Co się stało

W ciągu najbliższych tygodni w Polsce ma odbyć się spotkanie przedstawicieli ministerstw obrony siedmiu państw NATO w formacie tak zwanej grupy bergeniskiej, zwołane z inicjatywy Stanów Zjednoczonych. Zaproszono USA, Niemcy, Norwegię, Szwecję, Finlandię, Holandię i Polskę. Ze strony amerykańskiej spotkanie koordynuje zastępca sekretarza obrony Elbridge Colby, a główną rolę po stronie uczestników mają odgrywać zastępcy ministrów odpowiedzialni za politykę obronną. Rozmowy mają dotyczyć przyszłości Sojuszu oraz podziału odpowiedzialności za jego bezpieczeństwo. Wielka Brytania, Francja i kraje bałtyckie nie otrzymały zaproszeń, co wzbudziło kontrowersje. Według Politico mniejszy format ma służyć przygotowaniu propozycji, które mogłyby być następnie przedstawione wszystkim członkom NATO. Pierwsza o planowanym spotkaniu poinformowała redakcja Politico; Polsat News powoływał się na polskie źródła rządowe. Wcześniejsze rozmowy w tym formacie odbyły się w Bergen w Norwegii z udziałem zastępców ministrów obrony i szefów sztabów. Według Politico administracja Trumpa sporządziła listę „posłusznych i nieposłusznych” sojuszników, powiązaną — w tej wersji — z odmową wsparcia przez część krajów działań USA przeciwko Iranowi. Równolegle Departament Obrony USA przygotowuje przegląd amerykańskiej obecności wojskowej w Europie, który ma być gotowy do 6 listopada.

Jak piszą o tym źródła międzynarodowe

Międzynarodowe relacje — w tym Politico i Polsat News — stanowią pierwotne źródło tych informacji, a ukraińskie media wprost powołują się na Politico i polskie źródła rządowe, osadzając w swoim przekazie międzynarodową ramę dotyczącą przebudowy NATO pod egidą USA. W materiałach międzynarodowych pojawia się wątek europejskiego bezpieczeństwa dostaw, nieobecny w ukraińskich doniesieniach: prezydent Łotwy Edgars Rinkēvičs ostrzegł, że większość członków NATO nie jest przygotowana na ewentualny rosyjski atak rakietowy ze względu na braki w zdolnościach w zakresie bezzałogowców i walki powietrznej, a polski europoseł Adam Bielan ocenił, że Rosja regularnie testuje Sojusz.

W czym relacje się różnią

Politico w wersji cytowanej przez materiały międzynarodowe (fakt 326730) wiąże sporządzenie przez administrację Trumpa listy „posłusznych i nieposłusznych” sojuszników z odmową wsparcia przez część krajów działań USA przeciwko Iranowi, podczas gdy wcześniejsze fakty w języku ukraińskim (np. 325926) mówią jedynie o sporządzeniu takiej listy, nie precyzując motywacji i pozostawiając ją niejednoznaczną. Ponadto fakt 326725 stwierdza wprost, że niezaproszenie Wielkiej Brytanii, Francji i państw bałtyckich „wywołało kontrowersje”, natomiast odpowiadające mu fakty ukraińskie (325920, 325925) podają tę informację rzeczowo, bez oceny reakcji jako kontrowersyjnej.

Kontekst

Format grupy bergeniskiej odbywał się wcześniej w Bergen w Norwegii z udziałem zastępców ministrów obrony i szefów sztabów. Ze strony USA spotkanie w Polsce koordynuje zastępca sekretarza obrony Elbridge Colby. Prezydent Łotwy Edgars Rinkēvičs publicznie ostrzegał, że większość krajów NATO nie jest jeszcze przygotowana na ewentualny rosyjski atak rakietowy, wskazując na braki w zdolnościach w zakresie bezzałogowców i walki powietrznej. Polski europoseł Adam Bielan stwierdził, że Rosja testuje NATO i że Sojusz korzysta z wielu różnych formatów spotkań.