UE przygotowuje największy pakiet sankcji osobistych przeciwko Rosji
Ambasadorowie państw UE porozumieli się 7 października w sprawie dodania do unijnej listy sankcyjnej 743 osób i 826 firm powiązanych z rosyjskim kompleksem wojskowo-przemysłowym, a także 77 osób „wybranych” do rosyjskiej Dumy Państwowej z okupowanych terytoriów Ukrainy. Ostateczne zatwierdzenie pakietu zaplanowano na posiedzeniu Rady ds. Zagranicznych 12 października w Luksemburgu.
Najważniejsze
- Ambasadorowie UE uzgodnili 7 października sankcje wobec 743 osób i 826 firm z rosyjskiego kompleksu wojskowo-przemysłowego.
- W pierwotnym projekcie Wysokiego Przedstawiciela UE Kaji Kallas było 744 osób i 827 podmiotów; wersja z 7 października jest krótsza o jedną osobę i jeden podmiot.
- Na liście znaleźli się m.in. szefowie Sevmasz (Michaił Budniczenko), Centralnego Biura Projektowego Rubin (Igor Wilnit), Małachitu (Władimir Dorofiejew), stoczni admiraliczej i centrum remontu okrętów Zwiezdoczka.
- Sankcjami objęto także 77 osób „wybranych” do Dumy Państwowej z okupowanych terytoriów Ukrainy oraz trzech członków Centralnej Komisji Wyborczej Rosji.
- Ambasadorowie przedłużyli też unijny reżim sankcyjny za rozprzestrzenianie i użycie broni chemicznej, obejmujący 31 osób i 6 organizacji.
- Nowe sankcje przewidują zamrożenie aktywów w UE, zakaz udostępniania środków i zasobów gospodarczych oraz zakaz wjazdu i tranzytu przez UE dla osób.
- Ostateczne zatwierdzenie pakietu zaplanowano na Radzie ds. Zagranicznych 12 października w Luksemburgu.
Dlaczego to ważne
Jest to opisywany jako największy do tej pory pakiet sankcji osobistych UE wobec Rosji, obejmujący ponad 1,5 tys. osób i firm. Sankcje uderzają w kadrę zarządzającą i przedsiębiorstwa rosyjskiego kompleksu wojskowo-przemysłowego w takich sektorach jak budownictwo okrętowe, przemysł rakietowy i kosmiczny, lotnictwo, artyleria, motoryzacja wojskowa, elektronika, nawigacja, chemia i amunicja — co może ograniczyć dostęp tych firm do państwowych subsydiów. Osobny wymiar polityczny ma sankcjonowanie 77 osób „wybranych” do Dumy z okupowanych terytoriów Ukrainy, co podkreśla brak uznania przez UE tych wyborów.
Co się stało
Ambasadorowie państw UE porozumieli się 7 października w sprawie dużego pakietu sankcji przeciwko Rosji. W jego skład wchodzą sankcje wobec 743 osób i 826 firm powiązanych z rosyjskim kompleksem wojskowo-przemysłowym, wobec 77 osób „wybranych” do rosyjskiej Dumy Państwowej z okupowanych terytoriów Ukrainy (oraz trzech członków Centralnej Komisji Wyborczej Rosji), a także przedłużenie unijnego reżimu sankcyjnego za rozprzestrzenianie i użycie broni chemicznej obejmującego 31 osób i 6 organizacji. Wersja uzgodniona 7 października jest krótsza o jedną osobę i jeden podmiot wobec pierwotnego projektu Wysokiego Przedstawiciela UE Kaji Kallas, który przewidywał 744 osób i 827 podmiotów. Na liście znalazły się m.in. osoby kierujące Sevmasz, Centralnym Biurem Projektowym Rubin, Małachitem, stoczniami admiralicznymi i centrum remontu okrętów Zwiezdoczka. Sankcje przewidują zamrożenie aktywów w UE, zakaz udostępniania środków i zasobów gospodarczych, a dla osób także zakaz wjazdu i tranzytu przez UE; wejdą w życie po zakończeniu procedury formalnej w Radzie UE i publikacji w Dzienniku Urzędowym UE. Ostateczne zatwierdzenie pakietu ma nastąpić 12 października na posiedzeniu Rady ds. Zagranicznych w Luksemburgu.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Wszystkie siedem źródeł, z których pochodzi synteza, to ukraińskie media i agencje. Przedstawiają one porozumienie z 7 października jako największy do tej pory pakiet sankcji UE wobec Rosji i akcentują, że obejmuje on kadrę zarządzającą oraz przedsiębiorstwa rosyjskiego kompleksu wojskowo-przemysłowego, a także 77 deputowanych Dumy „wybranych” z okupowanych terytoriów Ukrainy. Ukraińskie źródła szczegółowo wymieniają konkretne przedsiębiorstwa i nazwiska objęte listą (m.in. Sevmasz, Rubin, Małachit, Admiraltejskije Wierfi, Zwiezdoczka). Dużo uwagi poświęcają one także decyzji Rady UE z 22 września o usunięciu z listy sankcyjnej rosyjskich oligarchów Michaiła Fridmana i Aliszera Usmanowa, co — jak podkreślają — nie było uzgodnione z Ukrainą i zostało przeforsowane przez Słowację, Francję i Luksemburg (w przypadku Fridmana prawdopodobnie w związku z toczącym się sporem sądowym, w którym domaga się on od Luksemburga co najmniej 16 mld USD odszkodowania za zamrożone aktywa). Źródła odnotowują odpowiedź ministra spraw zagranicznych Andrija Sybihy, który zapowiedział wpisanie na ukraińską listę sankcyjną dwudziestu kolejnych rosyjskich oligarchów. Brytyjski rząd odmówił zdjęcia własnych sankcji z Fridmana i Usmanowa mimo decyzji UE.
W czym relacje się różnią
Źródła nie są zgodne co do tego, czy porozumienie z 7 października jest największym pakietem sankcji UE w ogóle, czy największym pakietem sankcji osobistych wobec Rosji, a także co do łącznej liczby nowych pozycji: najczęściej podaje się 1 569 (tylko pakiet dotyczący kompleksu wojskowo-przemysłowego), ale część źródeł podaje 1 646, gdy doliczy się 77 pozycji związanych z Dumą Państwową i wyborami. Druga rozbieżność dotyczy statusu przedłużenia limitu cenowego na rosyjską ropę: pakiet 21. z lipca 2026 r. przedłużył obowiązujący limit o 12 miesięcy, ale część źródeł opisuje to jako element „przyjęcia” największego pakietu, tworząc niejasność co do tego, co zostało nowo przyjęte, a co jedynie przedłużone.
Kontekst
Pakiet został po raz pierwszy zapowiedziany pod koniec sierpnia przez szefową dyplomacji UE Kaję Kallas. Jest on przyjmowany w ramach unijnego reżimu sankcyjnego wprowadzonego w odpowiedzi na działania podważające lub zagrażające integralności terytorialnej, suwerenności i niepodległości Ukrainy. 22 września Rada UE przedłużyła ten reżim o kolejne 36 miesięcy, do 22 września 2029 r., ale jednocześnie usunęła z listy rosyjskich biznesmenów Michaiła Fridmana i Aliszera Usmanowa; Wielka Brytania odmówiła zdjęcia własnych sankcji wobec tych dwóch oligarchów. W odpowiedzi na to skreślenie ukraiński minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha zapowiedział wpisanie na ukraińską listę sankcyjną dwudziestu kolejnych rosyjskich oligarchów. Poprzedni (21.) pakiet sankcji UE wobec Rosji został przyjęty w lipcu 2026 r. i obejmował m.in. 12-miesięczne przedłużenie limitu cenowego na rosyjską ropę.