Wielka Brytania przekaże 17 mln funtów na naprawę schronu nad Czarnobylem
Wielka Brytania przekaże 17 mln funtów (ponad 20 mln euro) na naprawę Nowego Bezpiecznego Konfainmentu nad zniszczonym czwartym reaktorem elektrowni jądrowej w Czarnobylu, uszkodzonym przez rosyjski atak dronem w lutym 2025 roku. Brytyjski kanclerz skarbu i minister spraw zagranicznych ogłosili decyzję 14 października. Środki zostaną przekazane w ramach międzynarodowego programu koordynowanego przez Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju we współpracy z rządem Ukrainy i darczyńcami z grupy G7.
Najważniejsze
- Wielka Brytania przekaże 17 mln funtów (ponad 20 mln euro) na naprawę Nowego Bezpiecznego Konfainmentu w Czarnobylu.
- O decyzji poinformowali 14 października kanclerz skarbu i minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii.
- Schron nad czwartym reaktorem został uszkodzony w lutym 2025 roku przez rosyjskiego drona bojowego z głowicą wybuchową.
- Bez remontu konstrukcja straciła kluczowe funkcje bezpieczeństwa, w tym zdolność powstrzymywania substancji radioaktywnych, według MAEA z grudnia 2025 roku.
- Brytyjska pomoc jest częścią programu koordynowanego przez EBOR we współpracy z rządem Ukrainy i darczyńcami G7.
- Na odbudowę schronu UE przekaże 75 mln euro, Niemcy 50 mln euro, a Norwegia ponad 9 mln euro.
Dlaczego to ważne
Finansowanie odpowiada na uszkodzenie kluczowej konstrukcji ochronnej, która zabezpiecza Europę przed ryzykiem radiacyjnym. Wpisuje się w skoordynowany wysiłek międzynarodowy prowadzony przez EBOR wraz z Ukrainą i partnerami z G7. Wielka Brytania wykorzystała ogłoszenie, by zasygnalizować dalsze polityczne, wojskowe i finansowe wsparcie dla Ukrainy, uzupełniając łączną pomoc Brytyjczyków od początku pełnoskalowej inwazji, wynoszącą prawie 25 mld funtów.
Co się stało
14 października brytyjski kanclerz skarbu i minister spraw zagranicznych ogłosili, że Wielka Brytania przekaże 17 mln funtów (równowartość ponad 20 mln euro) na naprawę Nowego Bezpiecznego Konfainmentu nad zniszczonym czwarttym reaktorem elektrowni w Czarnobylu. Środki mają sfinansować krytyczne prace naprawcze konstrukcji ochronnej i systemu wentylacji oraz wydłużenie żywotności konfainmentu. Brytyjska pomoc jest częścią międzynarodowego programu koordynowanego przez Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju we współpracy z rządem Ukrainy i darczyńcami z grupy G7.
Jak piszą o tym źródła ukraińskie
Ukraińskie media przedstawiają naprawę schronu czarnobylskiego zarówno jako kwestię infrastruktury krajowej, jak i bezpieczeństwa jądrowego w skali europejskiej. Podkreślają rolę programu koordynowanego przez EBOR obok rządu ukraińskiego i partnerów z G7. Minister energetyki Ukrainy Denys Szmyhal ujął brytyjską pomoc jako wkład we wzmacnianie bezpieczeństwa jądrowego i ochronę Europy przed zagrożeniami radiacyjnymi. Regularnie przypominano o wcześniejszych i równoległych wpłatach UE, Niemiec i Norwegii, sytuując brytyjską deklarację w ramach szerszego wysiłku darczyńców.
W czym relacje się różnią
Brytyjski minister spraw zagranicznych jest różnie identyfikowany w źródłach: jedne podają Davida Lammy'ego, inne Eda Milibanda. Podobnie premier Wielkiej Brytanii bywa wskazywany jako Keir Starmer lub Andy Burnham. Dodatkowo jedno ze źródeł podaje ekwiwalent 17 mln funtów w dolarach jako 22,5 mln, podczas gdy łączna brytyjska pomoc dla Ukrainy od początku inwazji szacowana jest na ponad 33 mld dolarów.
Kontekst
W lutym 2025 roku rosyjski dron bojowy z głowicą wybuchową uderzył w Nowy Bezpieczny Konfainment, powodując pożar i otwór w konstrukcji ochronnej oraz uszkadzając jej powłoki zewnętrzne i wewnętrzne, urządzenia dźwigowe, systemy wentylacji i zasilania. W grudniu 2025 roku MAEA poinformowała, że po uderzeniu schron utracił główne funkcje bezpieczeństwa, w tym zdolność powstrzymywania substancji radioaktywnych, choć konstrukcje nośne i systemy monitoringu pozostały nienaruszone. W marcu 2025 roku z funduszy międzynarodowej współpracy przeznaczono 400 tys. euro na badanie uszkodzeń, w kwietniu 2026 roku Ukraina podpisała z partnerami porozumienie o otwarciu specjalnego rachunku na odbudowę, w sierpniu 2026 roku Niemcy zapowiedziały 50 mln euro, UE przekazała 75 mln euro, a Norwegia ponad 9 mln euro. Wielka Brytania była wśród założycieli Międzynarodowego Rachunku Współpracy dla Czarnobyla w 2020 roku i pozostaje trzecim co do wielkości indywidualnym darczyńcą z 8 mln euro, po Norwegii i Francji.